Cua TBQT: Ngoại giao thời 4.0 dưới góc nhìn IT

Không thể có Ngoại giao 4.0 với tư duy 1.0

Vốn là dân kỹ thuật, bôn ba hải ngoại làm IT cho “Tây” hơn 20 năm trời nhưng tôi lại rất quan tâm đến ngoại giao và những người làm ngoại giao nước ta. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0) đang được nhắc đến khá nhiều, đặc biệt trong ASEAN và Việt Nam, tôi thích khái niệm ngoại giao kiểu 4.0.

Các học giả tiên đoán cuộc CMCN 4.0 sẽ phát triển và thay đổi diện mạo nhân loại trong những thập kỷ tới. ASEAN bàn về ASEAN 4.0, Thái Lan nói về Thai 4.0 và Việt Nam cũng bàn nhiều đến CMCN 4.0 và cũng có VN 4.0 cho riêng mình.

ASEAN và Việt Nam 4.0

Trong Sách trắng của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) “ASEAN 4.0: What does the Fourth Industrial Revolution mean for regional economic integration? (4.0 có ý nghĩa kinh tế như thế nào trong khu vực) xuất bản năm 2017 cho thấy, GDP của ASEAN trong 10 năm qua đã tăng gấp đôi, từ 1,3 ngàn tỷ (2007) lên 2,6 ngàn tỷ (2016). Sách trắng ADB 2017 cũng dự báo, trong tương lai, số người thu nhập 5.000 USD/năm trong ASEAN sẽ tăng lên 400 triệu người vào năm 2020, cho thấy ASEAN là khu vực có tăng trưởng năng động bậc nhất trên thế giới.

Tuy nhiên, với cuộc CMCN 4.0 đang nổi lên, ASEAN sẽ chịu tác động lớn bởi công nghệ cao cần tay nghề cao, môi trường thông thoáng cho sáng tạo. Do đó, chỉ có quốc gia nào nhìn xa từ 10 đến 30 năm sẽ tránh được khủng hoảng về khoảng cách số.

Với 4.0 thì công dân khu vực được tiếp xúc với dịch vụ hiện đại như y tế từ xa, giáo dục, và các định chế tài chính… Đó cũng là cơ hội cho SMEs (các xí nghiệp vừa và nhỏ) vượt lên, hiện SMEs chiếm khoảng từ 88% đến 99% các doanh nghiệp trong khu vực và tạo ra từ 52% đến 97% việc làm cho ASEAN.Thách thức như thế nhưng cơ hội là không nhỏ. ADB ước tính, đến 2030, thị trường công nghệ mới sẽ tạo ra giá trị lên đến 625 tỷ USD hàng năm cho ASEAN và tạo ra những cơ hội khó tính được bằng tiền.

Với “miếng bánh” 600 tỷ USD do CMCN 4.0 tạo ra trong những năm tới, không khó đoán kinh tế ASEAN sẽ tiếp tục tăng gấp đôi sau mỗi thập kỷ với trình độ IT của khu vực…

Tiếp đến là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mới được Quốc hội thông qua, Việt Nam được dự đoán hưởng lợi nhiều nhất. Trong Báo cáo Chính phủ gửi Quốc hội, CPTPP sẽ giúp kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam có khả năng tăng thêm hơn 4 % đến năm 2035 và có thể tạo thêm đến 26.000 việc làm mỗi năm cho Việt Nam.

Có cơ hội thì có thách thức. Mình làm được thì người khác cũng làm được. Cơ hội của mình cũng là cơ hội của người khác trong một thế giới mở, với CPTPP và CMCN 4.0, khó có quốc gia nào đóng cửa mà có thể phát triển, theo kịp thế giới.

Hồi tháng 11/2018, trong khi chờ gần 20 tiếng ở sân bay Dubai để bay tiếp về Hà Nội, tôi thấy rất nhiều cửa hàng miễn thuế, hàng ăn sang trọng. Nhưng ít thấy người bán là người Arab mà toàn thấy người Phillipines bán đồ ăn và người Trung Quốc bán đồng hồ, vàng và kim cương. Cố tìm người Việt xem thế nào mà không thấy. Thế giới phẳng của Friedman và dấu ấn CMCN 4.0 đã len lỏi khắp thế giới.

Ngoại giao giúp gì cho CMCN 4.0 và CPTPP

Để chia được miếng bánh mà CMCN4.0 và cơ hội CPTTP, mối bang giao khu vực và quốc tế sẽ thay đổi tùy quyền lợi của từng quốc gia. Chính sách miễn thị thực (Visa-free) của ASEAN là một lợi thế lớn, giúp cho hàng hóa thông thoáng, dịch vụ cao cấp đi lại dễ và thương mại đa chiều tăng lên.

Mới đây, Hàn Quốc không thuộc ASEAN ngỏ lời cho công dân Việt Nam có thu nhập cao, trình độ đại học trở lên, được cấp visa dài hạn. Có lẽ không phải do nền bóng đá Việt Nam do Thầy Park Hang -seo mang lại, mà họ nhìn xa hơn. Đó là cách người Hàn “nhờ du khách Việt để bán hàng Hàn”, từ tivi, tủ lạnh, xe hơi, mỹ phẩm, phim ảnh, món ăn kim chi đến nhảy Gangnam. Sâu xa mà nói, đó là “ngoại giao 4.0” kiểu Hàn, bằng chính sách mà chẳng cần nhiều công nghệ.

Hàn Quốc làm việc này ngay trước khi CPTPP được ký kết. Mới hiểu tại sao Hàn Quốc là con rồng của châu Á dù dân số chỉ hơn 51 triệu nhưng thu nhập bình quân gần 40 ngàn USD/người/năm.

Khi tôi muốn tìm hiểu các nước, tôi thường vào trang web của Bộ Ngoại giao nước đó. Vào trang web của bộ ngoại giao Mỹ, Anh hay Thái Lan…, tôi đều thấy có tầm nhìn và định hướng quốc gia của họ rất rõ ràng. Với Mỹ, đó là đẩy mạnh dân chủ, nhân quyền quốc tế để gia tăng và phục vụ lợi ích quốc gia. Còn Thái Lan không định hướng như Mỹ nhưng nhấn mạnh tới quyền lợi quốc gia như nhiều nước khác.

Có lẽ trang web của Bộ Ngoại giao Việt Nam cũng cần những định hướng và những thông tin được cập nhật để khi đối tác muốn tìm hiểu Việt Nam làm gì trong đối ngoại sẽ tìm đến trang này.

Trải thảm qua cửa VISA

Chúng ta nói nhiều về trải thảm đỏ cho nhân tài về nước. Trong bối cảnh thế giới phẳng, ngồi đâu cũng làm được thì không nhất thiết về cố hương. Nhưng đối với người gốc Việt khi về công tác, dự hội thảo, ở dài hạn… thì thủ tục cấp visa thời 4.0 với giá cả và dịch vụ được công bố rõ ràng cũng là một yếu tố quan trọng.

Nếu ai từng xin visa đi Mỹ hay vào EU, thủ tục đều qua trang web của lãnh sự, từ khai form, gửi ảnh, trả phí… chỉ khi phỏng vấn mới phải có mặt. Vào Pháp thông qua một công ty dịch vụ tự phỏng vấn, nếu OK thì gửi hồ sơ cho bên lãnh sự kiểm tra an ninh và cộp dấu. Với gần 5 triệu người Việt ở hải ngoại và cần sự đóng góp của họ cho CMCN 4.0, Internet vạn vật (IoT) hay CPTPP, thì cũng cần có “Ngoại giao 4.0” ở thủ tục visa, hộ chiếu… Chúng ta cũng đã có nhiều thay đổi tích cực trong chuyện này. Ví dụ khi chuyên gia nước ngoài đến làm việc, chỉ cần làm thủ tục ở cửa khẩu 1 phút/người ngay tại sân bay như ta đang làm là rất tuyệt vời. Du lịch sinh lời hàng tỷ USD hàng năm, nhiều nước trong khu vực khôn khéo trong chính sách visa nên thu lợi lớn do tiện đi lại, tổ chức sự kiện quan trọng.

Ngoài ra, khi CPTTP và CMCN 4.0 giúp tạo ra hàng hóa, sản phẩm mới, khâu quảng bá cũng rất quan trọng? Ngoài chuyện biết quốc gia sở tại muốn xuất nhập khẩu hàng gì, Việt Nam có gì và làm gì để kết nối hiệu quả, đó cũng chính là làm Ngoại giao 4.0.

Mới đây, ông Ousman Dione, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam, đã nói về chữ TIP để Việt Nam có thể thích ứng với CMCN 4.0. Đó là Công nghệ (Technologies), Thể chế (Institutions) và Con người (People). Với Ngoại giao, chữ TIP đó cũng còn nguyên giá trị, bởi sẽ không thể có CMCN 4.0  với bộ máy 1.0.

Nói về giá trị mà ngoại giao mang lại, tôi thích cách mà Bộ Ngoại giao Thái Lan viết trên trang web của họ. Đó là chữ CARE (Constructive – Xây dựng, Accountable – Trách nhiệm, Reliable – Tin cậy, Excellent – Tuyệt vời).  Với người làm IT như tôi, có TIP và CARE sẽ có nền Ngoại giao 4.0 thành công thời CMCN 4.0 mà mục đích cuối cùng là bảo vệ quyền lợi quốc gia trong việc chia sẻ miếng bánh hàng trăm tỷ USD do CMCN 4.0 và CPTPP mang lại.

Hiệu Minh

Bài đăng trên Tuần báo Quốc tế (Việt Nam và thế giới)

Advertisements

27 Responses to Cua TBQT: Ngoại giao thời 4.0 dưới góc nhìn IT

  1. TranVan says:

    Nước Pháp dư thừa thịt bò vậy mà vì lợi nhuận cũng có người bán thịt bò nhập từ Ba Lan.

    Để bảo vệ người tiêu dùng chính phủ đã bắt buộc các cửa hàng niêm yết nguồn gốc của thịt. Luật không đủ chặt nên các cửa hàng bất lương lập lờ ghi “gốc Âu châu” là không bị phạt.

    Hôm qua, báo chí đã loan tin rằng thịt bò nhập từ Ba Lan có vấn đề : bò bị bệnh đáng lẽ ra phải loại bỏ thì vẫn cố tình được dùng để xuất khẩu.

    Chính phủ Pháp đã lờ tịt vụ này và không có phản ứng vừa nhanh vừa đúng mức.

    Phải chăng hòa khí ngoại giao mà chính phủ Pháp đã “im lặng là vàng” ?

    • TranVan says:

      Nhờ có báo chí Ba Lan nay không còn sợ hãi nữa mà sự cố chết người này đã bị phanh phui ra.

      Anh nhà báo Ba Lan sau vụ này đã không phải trốn sang xứ khác để xin tị nạn, hay bị tước thẻ hành nghề, hoặc âm thầm mất tích !

      • TranVan says:

        Ba Lan xuất khẩu 85 % tổng số thịt sản xuất. Khách hàng chủ yếu là các nước Âu châu. Vừa rồi Ba Lan muốn xuất sang Việt Nam.

        Liệu mà lo trước đi nha kẻo không kịp trối trăn !

  2. Mike says:

    Không biết vụ xe Vinfast tới đâu rồi? Ký kêt cờ pờ tờ tờ pờ thì có bị cạnh tranh với các hãng xe ĐNA khác không?

    Sự cạnh tranh chắc chắn là tốt cho khách hàng. Nó cũng tốt cho cả nền kinh tế nói chung nhất là về lâu về dài.

    Cuối năm chắc các cụ đang bói nên đi đuờng nào để tránh xe tải, xe container. Chạy vuợt đèn đỏ đã nguy hiểm rồi mà ngừng đèn đỏ thì chắc chắn chết 🙂

    Tài xế xe to thì say thuốc. Tài xế xe nhỏ, xe máy thì say rượu. Ngày thuờng đã uống, Tết uống càng dữ.

    CN4.0 nên áp dụng vô xe, máy. Hể xe “ngửi” thấy mùi ruợu bia quá sức là không nổ máy. Có làm máy nổ cũng không chạy đuợc. Hỏi làm thế nào xe máy có thể ngửi đuợc ư? Khi có chút men là nổ máy rú ga, đạp cần số như đạp vào mặt quân thù, …, thì là lúc xe không hoạt động và bắt nguời lái phải thò mồm thổi vào máy đo. Khổ cái là mấy ông ra luật cũng toàn dân nhậu, đâu chịu làm khó cho chính mình.

    • P.V. Nhân says:

      * Còm sĩ Mai Kỳ viết ” cờ pờ tờ…” Tôi chẳng hiểu gì cả. Xa xưa tôi nghe Ba dòng thác cách mạng. Nay lại nghe CM 4.0 chẳng hiểu ra răng. Chợt nhớ cụ bà Phạm Chi Lan, chuyên viên kinh tế trong nước. Cụ phán đại khái:…” Trên ta bà thế giái…Có nước phát triển nhanh. nước phát triển chậm. Còn VN ta là đất nước…không chịu phát triển…”…
      * Vậy là sao? Đành như chị Thanh Vân và tấm hình:
      – Đành không nói không nghe và không thấy…
      Lặng yên hoài cũng cổ đầy nghẹn hơi…

      • Mike says:

        Phê bình cụ PV Nhân không theo dõi tình hình kinh tế chính trị VN, nhất là trong thời kỳ Cờ Mờ 4.0.

        Cần tiếp thu nâng cao trình độ nhận thức, quán triệt đường lối chủ trương, phấn đấu rèn luyện bản thân nhằm bổ sung trình độ lý luận. Đề nghị cụ đồng chí, trên cơ sở nâng cao lý luận đó, hạ quyết tâm, lập thành tích chào mừng (mừng gì quên rồi nhưng dứt khoát phải có mừng).

        • taolao says:

          Anh Mike ! Tui phê bình anh là một cán bộ chưa thuộc đường lối, nghị quyết mà dám đi tuyên truyền , phê bình đồng chí cách mạng lão thành là …răng ? Tui sẽ đề nghị chuyển công tác anh !

        • TM says:

          Sang đây ăn McDonald mấy chục năm rồi mà sao còn quán triệt thế?

        • TranVam says:

          Testing ….

        • TranVan says:

          Lỗi tại máy …mới, loại dỏm vì quá rẻ ?

        • TranVan says:

          Lỗi tại nhắm n thành m !

          Tôi vừa mới mua một máy điện thoại di động. Máy hoàn toàn mới nhưng kiểu đã cũ, y hệt kiểu máy tôi vẫn thường dùng.

          Người ta hay tiện dịp máy hỏng mua một máy khác hiện đại hơn. Tôi vì lười lại ít chịu đua đòi nên thường không đổi kiểu máy khi thấy không cần thiết.

          Tuy cùng kiểu nhưng hơi khác biệt :
          – Dây sạc điện cứng hơn
          – Máy chạy có vẻ chậm hơn

          Hay đây là một hình thức của hàng dỏm ? Nhái lại kiểu cũ mà chính hãng đã không còn bán nữa ?

          Tb : giá chỉ còn chừng 1/3 giá khi xưa, cách nay khoảng 5 năm. Máy cũ của tôi bị hỏng, nay đã được sửa xong. Chạy nhanh hơn máy mới mua tuy cùng một kiểu. Chắc còn phần mềm nào nằm ẩn kỹ mà tôi chưa tìm thấy ?

        • Hoàng Cương says:

          Vui quá, tui đang nấu bánh Chưng, dưa Cải, cũ Kiệu ăn vừa miệng

          Các cụ bên ngoại giao nhà mềnh chưa theo kịp 4.0 như TT Phúc quán triệt thỏa mái mọi nơi cũng nên nhìn lại…là lỗi trình độ hay có ý trì trệ… Ngoại giao “chỉ nói và đi du lịch” tưởng dể mà hóa ra khó…
          Ngoại giao là quân chính phủ, do TT Phúc cầm trịch .
          Có sự lệch pha ở các đầu mối = nói lên bất đồng chính kiến trong lãnh đạo.

        • Mike says:

          Báo cáo thủ trưởng taolao, trên tinh thần phê và tự phê, tôi xin sâu sắc ghi nhận khuyết điểm. Xin hứa với các đồng chí lãnh đạo tôi sẽ khắc phục bản thân.

          Báo cáo đồng chí, với lòng nhân đạo cao cả, đánh kẻ chạy đi không ai đánh kẻ chạy chọt. Tết tới đồng chí muốn gì ạ

        • Mike says:

          À quên, báo cáo thủ trưởng TM, uống nước ta phải nhớ nguồn đồng chí ạ. Ăn hamburger ta lại càng nói khoẻ nữa là đàng khác.

    • Hoang Phuong says:

      He…he…Nếu có phê thì phê bình bác Mike phát ngôn bừa bãi…

  3. Mike says:

    Ai có TIP chứ VN có TĐN – Thiên-Địa-Nhân

    Thiên là có đám mây mới kéo về.

    Địa là có mấy ông thổ địa ngồi trỏng

    Nhân là đám lâu la đông như quân Nguyên.

    Có TĐN thì who CARE?

  4. KTS Trần Thanh Vân says:

    Không nghe,
    không thấy,
    không nghĩ,
    không nói

  5. TM says:

    Hôm nay lại có thêm tin rò rỉ xác nhận Trump & Kim sẽ gặp nhau tại Đà Nẵng cuối tháng 2. Bô Ngoại giao lại có dịp đưa thuyền thúng VN ra biển lớn.

    • TranVan says:

      Cũng lạc đề nhưng quan trọng : thịt bò xuất khẩu từ Ba Lan đã không đủ tiêu chuẩn. Một số không nhỏ bò bị bệnh vẫn được trộn lẫn trong hàng xuất khẩu.

      Gần đây Ba Lan đã muốn Vn nhập thịt của Ba Lan. Còm sĩ nên tránh, tạm thời đừng mua thịt gốc Ba Lan.

      Chờ Âu châu đến tận nơi điều chỉnh lại vấn đề an toàn thực phẩm gốc Ba Lan.

    • P.V. Nhân says:

      * Còm sĩ TM cạn nghĩ. Ra biển lớn bằng chiến hạm…Việc ấy lẽ thường.
      – Nay ta ra khơi bằng… thuyền thúng
      Mới thực sự bản lĩnh việt nam ta…
      * Phát ngôn vội vàng…

  6. CD@ says:

    – cảm ơn HM đã có bài viết “lấn sân”, nhưng rất tuyệt !
    – Trong TIP có I, và I sẽ dân đến CARE, và hàm lương “THỂ CHẾ”..Luôn là điểu kiên “cần và đủ” cho mọi cuộc chơi 4.0….Tôi chỉ xin nói đến thê, nói hơn, e rằng bị “tuýt còi” !
    – Tôi bỗng nhiên có ý này, xin “trình” a.HM : Mọi thứ “viết” @ đểu là “ảo”, qua “gõ key” mà thành…Hay là nên có hình thức “báo tường” như thuở 0.4, mỗi ngưởi phải viết = tay ( kiêm tra nét chự có tròn không, độ “bay bươm” so với ô. thầy đồ “thu pháp”…Viết xong, thì chụp hình (= tất cả những phương tiên có thê !), gửi vào mail “xomtuan”…rổi…thi…là…mà…RA TỪNG SỐ “BÁO TƯỞNG @” qua màn hình…?!
    – Nếu bạn muốn nhờ “ông giáo làng” đi chợ mua đồ “điên tử”, thì đó sẽ là một việc “mission imposible”!Nếu túi bạn ít tiên, mà vào cửa hàng bán đồ “Loui-vouston”( hoặc grand brand) , thì đó chỉ là một sự “dạo chơi” miên cưỡng, đầy gượng gạo trên khuôn mặt với “nước bọt tiết ra trong mồm ” nhiêu đến mức có thê thay cho nước uống đóng chai ! Sẽ là “bất khả thi”, khi muốn chơi trong sân chới 4.0 với I trong TIP như “Now” , và sẽ chẳng có CARE.., bởi cả 4 yếu tố trong CARE đều đang là thứ hàng hóa “quí và hiếm” !
    Chúc tất cả “hang Viên’ một cái Tết con “heo” đúng như “cách sống của mình” !

    • Tuan_Freeter says:

      Chúc còm sĩ CD@ sức khỏe và viết xuống cẩn trọng!
      Nên tôn trọng nội dung bài viết của mình.

  7. huu quan says:

    Bài của chị Vũ Kim Hạnh đăng cách đây gàn 20 ngày, tương tự như bài hang Cua. Bộ Công thương mà còn không làm được 4.0 thì nói gì ai?

    5 NGÀY, CHỈ VỎN VẸN 5 NGÀY NỮA.
    Đúng là chỉ còn 5 ngày là Hiệp định CPTPP có hiệu lực. Một hiệp định tên gọi rất khác trước giờ: Hiệp đinh (của) Thế hệ mới (với) Chất lượng cao, dự kiến sẽ mở cửa cho nền kinh tế và làm bật tung tiềm năng phát triển của đất nước. Mà sao lặng trang như không có gì?
    Mỗi ngày tôi vào xem trang web về CPTPP của Canada, các bạn nhớ không cái lần ông Thủ tướng điển trai lừ đù không muốn ký CPTPP? Bây giờ họ nêu to đùng câu hỏi: đâu là những lợi ích mà CPTPP mang lại cho mỗi người Canada? Và sử dụng mọi loại hình media lôi kéo chú ý. Hôm nay, tôi vào trang web Bộ Công Thương, thấy nổi bật nhất là Thư xin lỗi của Bộ trưởng vụ xe bảng số xanh đến chân thang máy bay. Ngoài tin vơ đết về bức thư xin lỗi thì ở chuyên mục thời sự, đó cũng là tin đứng đầu. Kế đó là tin hoạt động của các công ty tập đoàn quốc doanh lớn do Bộ chủ quản, xong tin thị trường Tết. Còn về CPTPP? Chỉ có một cửa sổ nhỏ, mở ra thì thật hẻo và lạnh.
    Trời, mà chỉ còn có 5 ngày…
    Trên FB thì bức thư xin lỗi đang được chú ý dữ: rất đông người bình phẩm, thực hư, bao nhiêu phần trăm thật, “chuẩn y” bao nhiêu phần trăm (như chuẩn bị cung cấp cho Gallup?) và còn lại là bình phẩm trận thua của đội tuyển VN trên đấu trường Asian tối qua.
    Tìm đỏ con mắt không thấy một stt nào thoáng nói tới CPTPP. Bộ Công Thương cũng không quan tâm bao nhiều (không thấy cập nhật, hay đáp ứng nhu cầu tối thiểu tìm hiểu bằng hỏi đáp (Q&A, FAQ) cho doanh nghiệp và công dân). Vậy khi CPTPP có hiệu lực mọi tin tức chuyển tải ở đâu. Hãy xem quá cách truyền đạt thông tin của các nước.
    Việt Nam mình là nước thứ bảy ký Hiệp Định. Mà sao tới giờ không thấy chuyển động bao nhiêu ngoài một vài hội thảo, báo đăng xong rồi mọi sự tiếp tục lắng xuống. Mất tăm?
    Quá bất bình thường. Chúng ta đã ký kết và nếu không muốn “dâng” thị trường gần 100 triệu dân của Việt Nam cho các đối tác đang và sẽ được hưởng những ưu đãi hợp pháp được qui định CPTPP bảo vệ, rất lớn thì tại sao chúng ta không hề quan tâm triển khai việc truyền thông, thực thi, khai thác ưu đãi tương ứng cho DN, người tiêu dùng và đất nước mình cũng như tận dụng các cơ hội thúc đẩy năng lực quản trị, trình độ phát triển bền vững? Chua kể bị khiếu kiện, trừng phat?
    Những người hàng ngày lo việc “dạy dỗ” dân, dẫn dắt dư luận không thấy cần quan tâm tới CPTPP sao? Trận bóng đá có ảnh hưởng cỡ nào tới nền xuất khẩu và kinh tế và cuộc hội nhập? Bức thư xin lỗi của Bộ Trưởng ảnh hưởng gì tới toàn bộ cục diện cạnh tranh quốc gia với 10 thành viên còn lại của CPTPP và các đối tác-đối thủ khác của các châu lục ?

  8. Công Dân Toàn Cầu (aka HCN) says:

    • Tuan_Freeter says:

      Anh Hai:
      Vui lòng dừng lại việc đăng hình ảnh chả ăn nhập gì đến chủ đề!
      Vui lòng tôn trọng Hang Quy!

      • Hai Cù Nèo says:

        Ba ngày xuân mờ, thông cảm mấy ngày Tết.

      • Hiệu Minh says:

        Lão HCN đi chăn vịt nên ý nghĩ nảy ra từ chân, tới đâu thấy hay hay là dừng lại chơi, cho vịt ăn, còn mình thì tìm các em

%d bloggers like this: