Cua Times trên VNE: Chiến lược gai mít

Nhiều gai không có mũi nhọn. Ảnh: Internet

Nhiều gai không có mũi nhọn. Ảnh: Internet

Hôm nay, ít người nhớ được rằng nước ta đã xuất xưởng chiếc máy vi tính đầu tiên của châu Á từ phòng thí nghiệm.

Khi tôi viết những dòng này thì Viện Tin học, tiền thân của Viện Công nghệ Thông tin, vừa tổ chức 40 năm thành lập. Năm 1977, tôi về công tác ở Viện – những nhà ngói cấp 4 ở làng Liễu Giai (Hà Nội), bên cạnh là khu tập thể “sáu anh em chia nhau một phòng”.

Thời ấy khổ, nhưng không ngăn được những nhiệt huyết khoa học. Nhờ anh Alain Teissonnière, chuyên gia công nghệ thông tin người Pháp, lãnh đạo Viện khi đó là giáo sư Phan Đình Diệu và nhóm kỹ sư trẻ, dự án xây dựng máy vi tính ra đời. 

Xem tiếp trên VNE.

http://vnexpress.net/tin-tuc/goc-nhin/chien-luoc-gai-mit-3535567.html

Advertisements

95 Responses to Cua Times trên VNE: Chiến lược gai mít

  1. TungDao says:

    Làm giàu?.
    VN mình có một số thương hiệu làm giàu không qua bàn tay tập đoàn, tổng cty nhà nước. Điển hình café Trung Nguyên, xà bông X-MEN, Number One,….
    Các thương hiệu trên thành công khi lập nghiệp do họ chọn cho mình phân khúc thị trường thích hợp với bản thân mình mà sẽ có lợi nhất. Trung Nguyên ở đoạn chế biến, X-MEN cho đàn ông và Number One cho lớp bình dân giải nhiệt. Ở 3 thương hiệu trên thì Trung Nguyên ít tốn tiền cho marketing nhất. XMEN đầu tư bài bản nhất và tốn kém nhất. X-MEN dám bỏ ra 1/5 vốn ban đầu để tạo thương hiệu và marketing.
    Gold Star là tiền thân của GL. Gold Star chấm dứt thương hiệu vào năm 1985 và bắt đầu thương hiệu GL vào năm 1995. 10 năm của khoảng trống đó là thanh lý hàng tốn kho và đào tạo nguồn nhân lực. Các chuyên viên được đào tạo từ Mỹ.
    Cũng thời gian này tại Trung Quốc các công ty tư nhân mọc lên như nấm. Họ không cần công nghệ cao nhưng họ làm ra các sản phẩm giá rẻ với mục tiêu bán được hàng càng nhiều càng tốt.

    Các thương hiệu VN thành công nhưng khi bơi ra biển lớn đều trở thành con mồi cho các thương vụ M&A. Mở đầu cho gia đoạn phát triển hồn trương ba da hàng thịt. Nhưng với các nước khác họ phát triển bền vững.
    Nguyên nhân tại VN:
    1/Kinh tế thị trường luôn mang tính manh mún, cạnh tranh không lành mạnh.
    2/Lãi ngân hàng, thuế quá cao.
    3/Không có ngành công nghiệp phụ trợ hoàn chỉnh đưa đến chuỗi cung ứng đứt đoạn và Trung Quốc là cửa ngõ để VN lệ thuộc từng phần.
    4/Không có một bộ tiêu chuẩn chất lượng hoàn chỉnh. Với hệ thống quản lý chất lượng TQM, Nhật Bản đã vươn lên vị trí số 1 thế giới về chất lượng từ thập niên 1970.

    Hành lang pháp lý cho DN khởi nghiệp và phát triển tại VN tương đối hoàn chỉnh nhưng Dn VN không lớn được vì nghèo. Cái nghèo là thân phận của DN Việt nhưng cũng chính thị trường của VN lại làm cho DN lại càng nghèo hơn.

  2. Dove says:

    Còn nhớ cách đây khoảng 10 năm, cụ Trương Vĩnh Trọng (Phó TTg) được ai đó giới thiệu cho giống mít Thái Lan. Cụ phấn khởi lắm, mang giống đến cho đồng bào dân tộc và tận tình chỉ bảo: trồng 3 năm thì quả sai lúc lỉu, ăn chín rất ngon, ăn sồn sột cũng được, đặc biệt làm mít sấy (Vina mít) xuất khẩu thì kiếm ra tiền.

    Đồng bào phấn khởi, riêng Dove thì thấy chưa đã lắm vì đồng chí Phó TTg ko giới thiệu cho bà con kết quả nghiên cứu của cụ Từ Giấy ngày nào. Theo đó, ba hột mít có chất bổ tương đương với một quả trứng gà. Đối với Dove thì bằng chứng còn sờ sờ ra đó, anh Từ Đễ con cụ Từ Giấy, chắc thường xuyên ăn mỗi ngày 3 hột mít nên khi lớn lên đủ sức khỏe làm phi công.

    Như vậy, mít ko phải là vấn đề, gai mít lại càng ko phải.

    Chẳng là Dove hồi bé ngỗ nghịch và hay nhịn tiền ăn xôi sáng để trốn học xem xi nê thùng nên thường xuyên bị ông cậu giáo dục theo lối truyền thống, bắt quỳ gối lên gai mít phơi nắng, mở cuốn Từ Ấy của cụ Tố Hữu ra học kỳ thuộc một bài rồi mới được tha. Nhờ vậy bây giờ Dove thành PGS TS, khi viết còm thỉnh thoảng lại trích thơ Tố Hữu nên sinh động hẳn lên.

    Nói tóm lại nếu quốc sách là giáo dục thì Dove tin rằng gai mít có thể nâng lên thành quốc phạt ko chỉ có hiệu quả để dạy dỗ con nít mà cả cán bộ đảng viên nữa.

    Bất cứ anh công chức nào, bất cứ chị đảng viên nào thí dụ như chị Snowlion, dù đã về hưu mà có dấu hiệu “diễn biến”, có nghĩa là biến đổi theo chiều hướng nào đó hay “chuyển hóa” tức là biến đổi từ dạng này, hình thái này sang dạng khác, hình thái khác; thì bắt quỳ lên nệm gai mít phơi khô học cho kỳ thuộc lời hay ý đẹp của Nghị quyết TW 4 khóa XII mới tha.

    Xin lưu ý: Gia đình phạm nhân phải bỏ 200 ngàn VND ra mua nệm gai mít khô tiêu chuẩn (25 x 25 cm, nhỡ trong kho hết phải ra ngoài mua theo giá chợ đen) và lo cơm nước chu tất trong thời gian chịu phạt.

    Tính sơ sơ, cả nước có khoảng 4 triệu đảng viên và công chức, vị chi dòng tiền tiềm năng do nhu cầu nệm gai mít khô tạo ra lên đến 8 ngàn tỷ đồng. Các chi bộ cơ sở có trách nhiệm thu mua trên tinh thần quán triệt đó là biện pháp thần tốc để phát triển thị trường nệm gai mít khô theo định hướng XHCN.

    • TKO says:

      Cụ Dove ơi, bác Hai có gợi ý là dùng sầu riêng thay cho mít được không ạ?
      🙂

      • Dove says:

        Gai sầu riêng nên có vài tấm để cho loại cộm cán như cụ Vũ Huy Hoàng và vài đệ tử. Các cụ nhà ta đã tính kỹ rồi loại đầu gấu như Dove chỉ cần gai mít thôi, vừa đủ răn đe, tôi luyện ý chí mà lại ko để lại di chứng lâu dài.

    • TungDao says:

      Vâng, và mỗi đảng viên làm kế hoạch nhỏ tự nộp nệm gai mít thì đảng ta không mất 8 ngàn tỷ đồng.
      Bác Hồ kính yêu của chúng ta có dạy : “Dễ mười lần không dân cũng chịu. Khó trăm lần dân liệu cũng xong”. Nên có khi tổ dân phố bắt dân nộp.

      • Dove says:

        Theo kế của Dove thì Đảng chả mất gì vì gia đình phải bỏ tiền ra mua nệm gai mít cơ mà.

        • TungDao says:

          Bác Dove à,
          TD tôi phát hiện ra một điều vĩ đại : Con người chỉ vĩ đại (hoặc tầm thường) khi họ hành động còn lời nói thì không.
          1/Đảng ta thật vĩ đại: “Đảng ta, người tổ chức mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam”.
          Đảng ta đã đánh thắng Pháp, Nhật, Mỹ, Trung Quốc. Đó là một thực tế. Nên từ đây TD sẽ không bao giờ nói xấu đảng.
          2/Bác Hồ là người vĩ đại: Bác Hồ kính yêu của chúng ta có nói: “Không có gì quí hơn độc lập, tự do”.
          Cuộc đời của bác là một minh chứng nên cũng từ đây, TD sẽ càng kính yêu bác Hồ hơn.

          Về bác Hồ, có người hỏi bác có phải là người Tàu?. Vì theo truyền thống Việt, đúng ra phải gọi là bác Minh. TD không biết trả lời ra sao. Mà câu hỏi cắc cớ của một cụ ông ngày mồng 3 tết vừa rồi mới chết.

  3. hugo luu says:

    Ảnh minh họa trong entry đề là :Mit gai. Ảnh: HM
    Nhưng ở bài báo này:http://nuoitrong123.com/thu-hoach-bao-quan-mit-to-nu.html , không thấy đề tên tác giả của ảnh minh họa
    Không biết họ có ảnh cảu bác HM khi nào ? nhưng bài báo ra ngày 15/6/2015.

    • Hiệu Minh says:

      Sorry, tôi đề theo thói quen, lẽ ra phải là internet. Nhầm lẫn không đáng có.

      Cảm ơn bác đã lưu ý vì tôi tôn trọng bản quyền.

  4. Hiệu Minh says:

    Nói chuyện thế giới làm rồi mình không làm nữa nhớ lại thời Nokia chiếm lĩnh thị trường, vài nghìn đô la một cái máy điện thoại di động to bằng nửa củ gạch.

    Nếu người Hàn Quốc nghĩ như anh Dove và viện sỹ HIệu thì hôm nay sẽ không có Samsung đang đối đầu với iPhone.

    Họ không sợ iPhone mới có Samsung. Và không sợ Sony Nhật nên mới có Tivi Samsung, LG, Hyundai đấu đầu với xe Nhật và các nước khác.

    Não trạng lười biếng nên không làm cái gì nên hồn, Dove và các cộng sự ngáo Mác Lê, ngáo Nga tới mức là có mấy cuốn sách sẽ làm nên VN gấp 10 lần nước Mỹ.

    Chờ thằng khác làm ra rồi đào của mang đi bán để lấy tiền mua thì ngu như nước Nga vĩ đại là số 1. Tài nguyên thì có hạn, đào mãi phải hết, không đầu tư vào sáng tạo sẽ mạt kiếp ở Siberia.

    • Hiệu Minh says:

      Trên thế giới có mấy tay lái súng: Mỹ, Nga, TQ và Israel. Không đánh nhau, không xung đột thì bán vũ khí cho ma.

      Vì thế phải có đánh nhau, phải có chiến tranh, xung đột các nước bé mới mua vũ khí. Trò chơi địa chính trị toàn cầu là gây rồi, ngồi hưởng lợi.

      Nước Nga phải gây xung đột khu vực và Trung Đông vì họ chỉ có một thứ xuất khẩu đó là vũ khí được người VIệt tung hô mà thực ra TQ có phiên bản mới nhất, VN mua phiên bản thứ N.

      Nhắc đến giới ngáo Nga và vũ khí sao mà sợ thế.

      • taolao says:

        Rất…rất tán đồng ý kiến của anh Cua qua 2 còm trên. Không tư duy, không làm gì. Làm anh nhược tiểu để hết anh nầy sai ,anh kia bảo . Khổ quá!

      • PV-Nhân says:

        * Pháp bán vũ khí nhiều hơn TQ. Chỉ tội cho EU phải đối phó với vấn đề dân tỵ nạn ( refugee). Họ chỉ muốn đến Pháp , Đức, Anh, Ý…tốt hơn nữa là Mỹ. Anh bỏ chạy ( brexit), Trump hạn chế. Vấn đề chẳng ai muốn tỵ nạn tại Liên Bang Nga. Nga dùng đó làm thế mạnh tha hồ quậy để trả giá, đòi bỏ cấm vận. EU chịu thiệt, trở nên hận Mỹ…
        Chính phủ Trump có tài phiệt dầu hỏa Rex Tillerson ( vừa được TViện chuẩn thuận). Mối lợi khai thác dầu ở phía bắc Nga lên đến 600 tỷ. Nga sẽ hưởng 300 tỷ…Trump con buôn khó khước từ $$. Nhưng nếu hòa hoãn với Putin sẽ làm EU tức giận. Quốc Hội Mỹ khó bỏ qua đồng minh lâu đời…Nan giải. Làm sao thăng bằng quyền lợi?
        Vùng Á châu Thái Bình Dương là núi của, Mỹ không bao giờ bỏ. Chỉ sợ VN kém khôn ngoan sẽ vị TQ ” phỗng tay trên” vì họ khẳng định ” chủ quyền biển đông không tranh cãi”. Cao nhân cho ý kiến…

        • Dove says:

          PV- Nhân cứ tưởng như ông V. Putin bày ra trò cấm vận. Hãy xem lại bảng thống kê mà chị TM đưa ra, do kinh tế Nga bị xuống dốc khoảng 2 năm mới đạt đáy sau đó mới ngoi lên.

          Ngay từ đầu Dove biết thừa, Nga phải mất khoảng 1 năm để nạp lại dữ liệu cho các ma trận Mitropolski – Đorodnitxưn việc xác định mục tiêu tấn công nhanh thôi nhưng hiệu quả rõ rệt chỉ thể hiện sau 6 tháng. Bởi vậy đòn trả đủa của Nga sẽ chậm hơn chí ít 1 năm và tử huyệt họ nhắm đến là xuất khẩu nông sản của các nước Đông Âu.

          Rút kinh nghiệm thời Eltsin, trước khi trả đũa Nga đã tổ chức phòng thủ kỹ lưỡng trên mặt trận nông nghiệp. Hiện nay về sản lượng và chất lượng thì lúa mì của họ đủ để ủn Canada, Ucraina và thậm chí cả Mỹ nữa bật ra khỏi các thị trường truyền thống.

          Còn nền kinh tế cây xăng thuần túy đó chỉ là Arab Saudi, Quatar và Barhain…những đồng minh chủ chốt của Mỹ ở Trung Đông, ko chỉ vậy ngành khai thác dầu ở Biển Bắc của EU và khai thác đá phiến của Mỹ sẽ phải đối mặt với nguy cơ phá sản nếu giá dầu thấp kéo dài. Thế là chẳng cần tính toán gì cũng có thể đoán ra rằng chẳng bao lâu giá dầu phải quay trở lại mức sống được USD 45 – 50 /thùng.

          Hi hi Obama!!!

        • LiemĐoan says:

          Hi Hi Ha Ha Dove !!!

          Dove say : ” Hiện nay về sản lượng và chất lượng thì lúa mì của họ đủ để ủn Canada, Ucraina và thậm chí cả Mỹ nữa bật ra khỏi các thị trường truyền thống “.

          Tớ không cần matrận Mitropolski hay Đorodnitxưn cái quái gì cả chỉ cần lão Google giúp cũng biết ngay là hiện nay Nga có phần chiếm ưu thế so với các đối thủ là do sản lượng lúa mì trên thế giới tăng + với đồng rúp mất giá . The thoi .

          http://cafef.vn/tai-chinh-quoc-te/cuoc-chien-lua-mi-my-yeu-the-nga-ngay-cang-manh-me-20150907103425704.chn

          Đã bảo rồi , muốn khỏi ăn đá thì nói phải có chứng cứ mà khong nghe …

    • Kim says:

      Vào thời 1977 thì sản phẩm Zilog Z80 và Intel SBC-8080 quả là một kỳ tích. Nhưng nối được cái SBC (single board computer) rối thì ứng dụng nó cho việc gì, đó mới là vấn đề cần thực hiện cho cuộc cách mạng điện tử hóa thế giới.

      Vì anh Cua tốt nghiệp từ khối Đông Âu, thành ra anh và nhóm bạn hy vọng VT80 là cơ hội lớn cho ViệtNam, chứ những năm cuối của thập kỷ 70. IBM, Siemens, DEC vv đã dùng realtime OS, Fortran/Algol60/Cobol cho nhiều công dụng khàc nhau ở Tây âu và Mỹ. Viết program cho SBC thì đã có emulator dịch binary code, khỏi cần đánh số hex, ngoại trừ “nghịch”
      ở nhà cho thỏa chí tò mò.

      Ngay ở SàiGòn máy IBM đã được dùng để chấm bài thi tú tài II từ năm 1973. Không biết sau 1975 nó đã trở thành cái “cục” gì.

      SBC8080/Zilog là hiện thân của microcontroller ngày nay. Nó có trong mọi vật dụng điện từ trong nhà, từ nồi cơm, quạt mày, máy giặt, ô tô, vv.. Còn máy tính cá nhân (PC) được nhiều người ưa thích sau năm 1995, khi Window95 OS kết nối mạng.

      Khác biệt của nó chỉ là, PC có thể làm được nhiều công việc theo program khác nhau, còn SBC chỉ làm một chức năng định sẵn tromg bộ nhớ.

      Khi Ipad trình làng thì mọi người đua nhau quẹt, vừa nhanh vừa tiện. Trong tương lai (?) nhà hộ sinh sẽ gằn một con chip cho mỗi đứa bé sinh ra với đầy đủ thông số cần thiết. Lúc ấy có nhiều vấn đề sẽ được giài quyết nhanh chóng (nhưng biết đâu vấn đề khác lại nẩy sinh .. chờ xem)

      Đấy là nhắc chuyện cũ thôi, chứ cái vấn đề tụt hậu của ViệtNam hơn 40 năm qua với bao kinh nghiệm đau thương vẫn chưa nhìn ra, đơn giản vì người lãnh đạo không rút tỉa được gì sau mỗi lần vấp ngã. Rất nhiều ý kiến tâm huyết của các vị trí trhức bị bỏ qua một cách rât dửng dưng, coi như không nghe đến, hay có nghe cũng không hiểu đưọc các vị trí thức ấy muốn nói về cái gì hoặc với ẩn ý gì. Và cũng tiếc thay những lời tâm huyết đó thường được nói đến khi người ta chưa/không có quyền hành hoặc đã qua đi thời quyền hành trong tay.

      Chiến lược gì cho ViệtNam? Câu hỏi này cho chúng ta, thế hệ trên dưới 70, dần dần không còn là mối quan tâm thưòng nhật nữa, nhưng vần đau đáu mong ước thế hệ lĩnh đạo mai sau nhìn ra để sớm muộn làm một thay đổi toàn diện.

      Cái tư duy ” nhất ” của ViệtNam cần được sắp đặt cho đúng chỗ thay vì dùng để tự mãn một cách mù quáng.

  5. TungDao says:

    Lâu rồi, hôm nay anh Cua mới có một bài hay.
    Năm 1977, VN chế tạo thành công máy vi tính dù dưới dạng nào cũng là điều vĩ đại. Nó vĩ đại không phải vì chiếc máy mà vì điều khát khao, mơ ước muốn làm chủ kỹ thuật, làm chủ tương lai cho bản thân, cho đất nước của những người làm khoa học.
    Ở thời điểm 1977 rất khác với bây giờ. Lúc ấy ở mỗi con người luôn sống với khát vọng muốn làm việc thật nhiều, cống hiến thật nhiều. Đó là khát vọng nhưng lại thiếu thốn đủ thứ về mảng điện, điện tử từ sách vở đến linh kiện. Thập niên 1970 là thời của linh kiện đèn mặc dù trasistor được thương mại từ 1954. Mỗi transistor được tính bằng vàng. Về lý thuyết cụ Tạ quang Bửu, Phan đình Diệu là những tài liệu sống.
    Đây là khoảng thời gian những người như chúng tôi bên viễn thông đã tự bơi và có những thành công cũng mang tầm thế giới.
    Trong cuộc đời của mỗi con người, có lẽ giai đoạn này cho đến khoảng đời làm lính là khoảng đời đẹp nhất của tôi.

    • Hoàng cương says:

      Anh Tungdao , nếu tôi nhớ không nhầm … Năm 1977 anh mới 15 tuổi thôi đấy ❤

      • TungDao says:

        Vâng, và năm 1987 tôi là người trao đổi với cụ Hiệu tại Tuy An về năng lượng tái tạo gió.
        Không nói về việc học. Năm 22 tuổi, tôi đã có bậc nghề là bậc 5. Và trở thành chuyên viên khi tôi không quá 30 tuổi.

        • Hai Cù Nèo says:

          chuyên viên ở Hà Nội đi đâu cũng gặp. TS còn nhiều như quân Nguyên thì chuyên viên lấy tàu mà chở hổng hết.

    • A. Phong says:

      …”Ở thời điểm 1977 rất khác với bây giờ. Lúc ấy ở mỗi con người luôn sống với khát vọng muốn làm việc thật nhiều, cống hiến thật nhiều”…
      Chưa hẳn là “mỗi con người luôn sống với khát vọng”, thời điểm đó toàn bộ tri thức (trừ một số rất rất rất ít người được ông Vo Văn Kiệt xử dụng) ở một nửa nước phía Nam bị vứt thùng rác. Thời mà bác sĩ giải phẫu ngồi và xe trước cửa bệnh viện; thầy giáo bán ca rem trước của trường học…

      • says:

        Ông VV Kiệt về sau nói “Anh em ở ngoài vô cũng đòi tái đánh giá để cấp bằng lại đối với những trí thức trong Nam, kể cả những người đã làm tiến sỹ ở Pháp, Mỹ”.

        Những ngày ấy, tiến sỹ học ở LX về được tính hệ số 1, tiến sỹ ở Pháp được tính hệ số 0,9, còn tiến sỹ ở Mỹ thì chỉ được tính hệ số 0,8. Trong đợt đầu, một người từng lấy bằng tiến sỹ ở Mỹ(1962), từng được phong giáo sư trước năm 1975 như gs Chu Phạm Ngọc Sơn cũng chỉ được nơi ông giảng dạy đề nghị phong phó giáo sư. gs Trần Kim Thach. Tiến sĩ Địa chất từ Anh Quốc(1964) cũng bị xuống còn phó gs.

        Các gs ts Đặng Đình Áng và Vũ Thượng Quát tốt nghiệp trường Caltech, các gs ts Nguyễn Tiến Ích và Từ Ngọc Tĩnh tốt nghiệp trường MIT cũng đều bị đánh giá lại bằng cấp không được tương đương với bang cấp từ phía XHCN như Đại Học Hà Nội.

        Một số ít trí thức may mắn được Thành Ủy TP HCM giúp đở cấp cho tháng 2 lít xăng, chục ký gạo. Một số không được dạy học như bạn của gs Nguyễn Đăng Hưng, cũng có ts bên Belgique như ông phải đạp xích lô. Một số gs Đại Học Nông Lâm tốt nghiệp từ Pháp phải kiếm sống bang cách làm bánh cho con đem bán ngoài đường….

  6. huu quan says:

    nhân bài này mời các cụ xem bài em copy. Hơn dài nhưng …hay
    ….

    “….Lãnh đạo và cầm quyền
    Giáp Văn Dương

    Trong những năm học tập và làm việc ở nước ngoài, một trong những điều tôi luôn lưu ý tìm hiểu là: Vì sao họ lại phát triển, còn mình thì không?

    Tôi nhận ra rằng, thoạt nhìn thì câu trả lời có thể là do thể chế, hoặc do văn hóa, hoặc do những đặc thù về vị trí địa lý. Nhưng khi suy nghĩ kỹ hơn thì thấy rằng, phía sau tất cả các yếu tố này, bao giờ cũng thấp thoáng hình bóng của nhà lãnh đạo xuất sắc. Có thể nhà lãnh đạo chính là người tạo ra các yếu tố này, hoặc chính là người đã khai thác hiệu quả các yếu tố này, để dẫn dắt sự phát triển của dân tộc họ. Ngay cả khi không có một nhà lãnh đạo xuất sắc hiện diện ở ngay trong hiện tại, thì thể chế ưu việt và nền văn hóa tích cực do những nhà lãnh đạo tiền bối của họ kiến tạo ra vẫn đang đóng vai trò dẫn dắt. Khi đó, chính những nhà lãnh đạo quá cố đó, vẫn đang tiếp tục lãnh đạo gián tiếp đất nước của họ thông qua các di sản về thể chế và văn hóa mà họ đã gây dựng.

    Như vậy để thấy, lãnh đạo chính là yếu tố mang tính quyết định đến sự phát triển của một tổ chức, và rộng hơn là của cả một dân tộc. Đặc biệt là trong các thời khắc khó khăn thì vai trò của nhà lãnh đạo lại càng lớn, do phải đương đầu với những tình huống chưa từng gặp qua và đòi hỏi phải ra được những quyết định chính xác mang tính sống còn. Vì thế có thể nói, giới hạn của nhà lãnh đạo chính là giới hạn phát triển của tổ chức mà người đó lãnh đạo, và giới hạn phát triển của một dân tộc, cũng bị quy định bởi chính giới hạn của những người đang lãnh đạo dân tộc đó. Nói cách khác, lãnh đạo là nhân tố quan trọng nhất quyết định sự phát triển hoặc kìm hãm đất nước. Lựa chọn lãnh đạo đất nước chính là lựa chọn vận mệnh của cả dân tộc.

    Trong một thế giới nhiều biến động, vai trò của nhà lãnh đạo lại càng nổi bật và trở nên quan trọng. Vì vai trò của nhà lãnh đạo là để chèo lái quốc gia trong những hoàn cảnh khó khăn hoặc bất định hoặc đòi hỏi sự bứt phá. Nếu không có khó khăn, không có bất định, hoặc không đòi hỏi sự bứt phá thì khi đó chỉ cần một nhà quản lý có năng lực để đảm bảo mọi việc diễn ra theo cách bình thường, chứ không cần đến một nhà lãnh đạo đích thực. Vì nhà quản lý sẽ tập trung vào việc thực hiện các kế hoạch đã đặt ra, còn nhà lãnh đạo sẽ thiết kế và hiện thực hóa một tương lai hoàn toàn mới, một sự phát triển mang tính bứt phá, hoặc một chuyển hướng mang tính chiến lược có ảnh hưởng tốt đẹp cho nhiều thế hệ kế tiếp.

    Vì quan trọng như vậy, nên lãnh đạo bao giờ cũng là một quan tâm của mọi giới trong xã hội, không chỉ ở Việt Nam mà còn ở mọi nước trên thế giới. Với hoàn cảnh đặc thù của Việt Nam, thì chất lượng lãnh đạo lại càng quan trọng, khi phần lớn người dân Việt Nam không được trực tiếp lựa chọn lãnh đạo tối cao của mình.

    Thực tế phát triển của các quốc gia cho thấy, đất nước nào lãnh đạo anh minh thì dân tộc đó cất cánh chỉ trong một khoảng thời gian tương đối ngắn, có thể chứng nghiệm trong một đời người, mà Đài Loan, Hàn Quốc, Singapore là những ví dụ nhãn tiền, còn dân tộc nào có lãnh đạo u mê thì dân tộc đó chìm trong nghèo hèn hàng thế kỷ, không biết khi nào mới ngóc đầu lên được, thậm chí, ngay sự tồn tại của mình cũng không chắc được đảm bảo.

    Từ trong sâu thẳm, nhà lãnh đạo bao giờ cũng mang trong mình những sứ mệnh lớn hơn bản thân, gia đình hoặc phe nhóm của mình. Đó có thể là sứ mệnh giải phóng dân tộc, hoặc tạo ra một sự phát triển vượt bậc cho dân tộc, hoặc giải phóng con người ra khỏi u mê giáo điều. Chính sứ mệnh lớn lao đó chứ không phải những kiến thức chuyên môn, hoặc bè phái cấu kết, làm lên tầm vóc của nhà lãnh đạo, và tạo ra sự phát triển cho cả dân tộc mà họ lãnh đạo.

    Chính nhà lãnh đạo đó sẽ là người thiết kế ra những tương lai mới, và thuyết phục được toàn dân tin tưởng vào tương lai đó, để sau đó huy động toàn lực để hiện thực hóa tương lai đó. Thông qua đó, nhà lãnh đạo nhận được sự tin tưởng, và bản thân sự lãnh đạo, như một sự ban trao từ phía người dân. Nếu người được bầu chọn không có khả năng thiết kế ra một tương lai như vậy, và không có khả năng thuyết phục toàn dân tin tưởng vào tương lai đó, và không thể tập hợp được đủ người tài và nguồn lực để hiện thực hóa tương lai đó, thì đó là một sự lựa chọn nhầm lẫn. Trong trường hợp đó, cùng lắm chúng ta cũng chỉ có một nhà cầm quyền, chứ không phải là một nhà lãnh đạo.

    Vậy nên, muốn phát triển, dù là một tổ chức hay một đất nước, thì điều kiện tiên quyết là tổ chức hoặc đất nước đó phải lựa chọn được một nhà lãnh đạo tối cao xuất chúng. Đó phải là một nhà lãnh đạo đích thực, chứ không phải là một nhà cầm quyền, dù về mặt hình thức, lãnh đạo và cầm quyền có nhiều nét tương đồng.

    Lưu ý rằng, sự lãnh đạo và sự tin tưởng đích thực, bản thân nó không tự xuất hiện với nhà lãnh đạo, cũng không thể giành giật được, mà chỉ có thể có được thông qua sự ban trao từ phía những người được lãnh đạo. Nếu không được ban trao, sự lãnh đạo chỉ có thể gọi tên là sự tiếm quyền. Vì thế, nhà lãnh đạo chỉ xuất hiện khi việc bầu cử được diễn ra trong dân chủ, công khai và minh bạch.

    Giờ vừa sang năm 2016, Việt Nam dự kiến sẽ sớm hội nhập sâu rộng với thế giới sau khi hiệp định TTP được ký kết. Nhu cầu phát triển bứt phá của Việt Nam cũng đang là yêu cầu bức thiết, khi chỉ còn khoảng 10 năm nữa thôi là thời kỳ dân số vàng để phát triển sẽ qua đi và bẫy thu nhập trung bình thì đang giăng ra trước mắt. Trong hoàn cảnh đó, một nhà lãnh đạo đích thực là điều mà Việt Nam cần nhất.

    Nhưng nhìn quanh thấy thời khắc chuyển giao lãnh đạo đang diễn ra rầm rộ, mà câu chuyện về lãnh đạo vẫn chưa được bàn thảo đầy đủ. Ngoài việc bàn tán ai đi ai ở, với hàm ý ai sẽ nắm quyền lực, thì câu hỏi cơ bản: lãnh đạo có nghĩa là gì, và lãnh đạo khác với cầm quyền như thế nào, lại không thấy ai bàn.

    Vậy tại sao lại không đi thẳng vào câu hỏi này: Lãnh đạo có nghĩa là gì, và lãnh đạo khác cầm quyền ở điểm nào?

    Khi đã chọn nhìn thẳng vào những câu hỏi căn cốt như thế, thì cách hiểu về lãnh đạo và lựa chọn lãnh đạo cũng sẽ khác đi. Ai đi ai ở không phải là quan trọng nhất, mà ai xứng đáng là lãnh đạo và làm sao để có được người xứng đáng đó mới là điều cốt yếu.

    Bài viết này sẽ tập trung làm sáng tỏ chỉ một điểm này. Những nội dung khác, sẽ bàn trong các dịp thuận tiện khác.

    Trước hết cần lưu ý, vì lãnh đạo thường gắn liền với quyền lực và chức vị, đặc biệt là trong lĩnh vực chính trị, nên khi nói đến lãnh đạo, người ta sẽ liên hệ ngay đến chức vị và quyền lực. Do đó, lãnh đạo thường bị đồng nhất với cầm quyền. Nhưng lãnh đạo và cầm quyền là khác nhau về bản chất. Nhà lãnh đạo không nhất thiết phải có chức vị và phải cầm quyền, còn người cầm quyền, dù có cả chức vị đi theo, cũng chưa chắc đã là nhà lãnh đạo. Chính sự nhầm lẫn về lãnh đạo và cầm quyền đã gây ra những cuộc đua nắm giữ quyền lực không phải cách, dẫn đến việc tạo ra các nhà cầm quyền tiếm danh lãnh đạo, thay vì các nhà lãnh đạo đích thực. Và quyền lực trong trường hợp này trở thành mục tiêu của nhà cầm quyền tiếm danh lãnh đạo, thay vì là công cụ của của nhà lãnh đạo đích thực.

    Vậy sự khác biệt đó là gì?

    Cách thức đạt được quyền lực

    Điểm khác biệt đầu tiên là khác biệt trong cách thức đến với quyền lực. Đây là điểm khác biệt mấu chốt, dẫn đến các cách hành xử khác nhau của nhà lãnh đạo đích thực và nhà cầm quyền mang danh lãnh đạo. Với nhà lãnh đạo chính trị, quyền lực và rộng hơn là sự lãnh đạo, phải được ban trao từ phía người dân trong sự tin tưởng và tự nguyện. Còn với nhà cầm quyền mang danh lãnh đạo, quyền lực này có thể đến được thông qua sắp đặt hoặc chiếm đoạt.

    Vì sự lãnh đạo là được ban trao từ phía người dân, nên khi thấy nhà lãnh đạo không đáp ứng được kỳ vọng của mình, người dân có quyền và có cơ chế để lấy lại sự ban trao này. Vì thế, lãnh đạo bao giờ cũng gắn liền với nhiệm kỳ. Còn cầm quyền thì ngược lại, quyền lực đến với nhà cầm quyền không bởi sự ban trao, mà qua sắp xếp hoặc chiếm đoạt, nên về bản chất là không có nhiệm kỳ, và nhân dân bị ngăn cản để lấy lại quyền lực lẽ ra sẽ thuộc về nhà lãnh đạo do nhân dân lựa chọn. Vì lẽ đó, với nhà lãnh đạo thì quyền lực chỉ là một phương tiện để thực hiện công việc lãnh đạo của mình. Còn với nhà cầm quyền, quyền lực trở thành mục đích.

    Lưu ý rằng, sự ban trao lãnh đạo này chỉ có thể được thực hiện thông qua bầu cử dân chủ và minh bạch. Điều đó có nghĩa, bầu cử để lựa chọn nhà lãnh đạo là quan trọng, nhưng cách thức bầu cử còn quan trọng hơn. Chỉ thông qua bầu cử dân chủ, nhà lãnh đạo mới được ban trao quyền lực. Còn bất kỳ hình thức ban trao nào khác, dù nhân danh bất cứ điều gì hoặc bất cứ giá trị nào, như dòng dõi của các hoàng gia, hay đức tin của các tôn giáo, hay đề cử riêng của các đảng phái, hay bất cứ một nhân danh nào khác ngoài lá phiếu của người dân, thì đó không phải là một sự ban trao đích thực, mà thực chất là một sự sắp xếp. Lãnh đạo có được thông qua sắp xếp, dù theo chủ ý nhất thời của một thế lực nào đó, hoặc là sự mở rộng tự nhiên của truyền thống, thì cùng lắm cũng chỉ có thể là nhà cầm quyền. Còn nếu không thì sẽ rơi vào trạng thái bù nhìn cho các thế lực hậu trường giật dây.

    Đó là lý do vì sao ở các quốc gia quân chủ lập hiến, khi ngôi vua được kế thừa theo kiểu cha truyền con nối, thì ngôi vua đó chỉ có giá trị biểu trưng về mặt văn hóa và truyền thống, đóng vai trò như một kết nối trong khối đoàn kết của toàn dân, còn nhà lãnh đạo thực sự đang dẫn dắt quốc gia đó vẫn phải được bầu theo nhiệm kỳ để thông qua đó, nhà lãnh đạo được ban trao quyền lực.

    Bản chất công việc lãnh đạo

    Điểm khác biệt thứ hai là khác biệt trong công việc thực sự của nhà lãnh đạo và nhà cầm quyền. Với nhà lãnh đạo, công việc của anh ta là thiết kế một tương lai chung cho tất cả mọi người, thuyết phục được mọi người tin tưởng vào tương lai đó, và cuối cùng là tìm mọi cách để hiện thực hóa tương lai đó. Anh ta được ban trao quyền lực, và rộng hơn là ban trao sự lãnh đạo, để thực hiện công việc thiết kế tương lai và hiện thực hóa tương lai này. Thiết kế tương lai chung, trước hết dưới dạng các viễn cảnh được mô tả rõ ràng và thuyết phục, và sau đó là tìm mọi cách để hiện thực hóa tương lai đó, là công việc chủ chốt của nhà lãnh đạo.

    Nhưng với nhà cầm quyền, vì quyền lực và vị trí của họ không đến thông qua sự ban trao tự nguyện của người dân, công việc của nhà cầm quyền sẽ chỉ tập trung vào việc giữ cho bằng được quyền lực và vị trí của mình. Họ sẽ tìm mọi cách hợp thức hóa việc nắm giữ quyền lực và vị trí này, thông qua mọi phương tiện, không chỉ tuyên truyền mà còn cả đe dọa và đàn áp.

    Ngay cả khi nhà cầm quyền chủ ý thiết kế và hiện thực hóa một tương lai nào đó, thì tương lai này vẫn sẽ bị giới hạn bởi điều kiện tiên quyết là không ảnh hưởng đến quyền lực và vị trí anh ta đang nắm giữ. Vì thế, tương lai đó không bao giờ là tương lai tốt nhất có thể có, và chỉ có thể đáp ứng được mối quan tâm của một nhóm người có lợi ích liên quan, chứ không phải của tất cả mọi người, trừ phi nhà cầm quyền tự chuyển hóa trở thành nhà lãnh đạo.

    Miền thời gian lưu trú

    Điểm khác biệt thứ ba là miền thời gian mà nhà lãnh đạo và nhà cầm quyền đến sống và làm việc ở trong đó. Với nhà lãnh đạo, miền thời gian mà họ sống và làm việc là tương lai của chính dân tộc họ, và họ phải là hiện thân của chính tương lai đó. Vì thế, họ phải là người có tầm nhìn, phải có khả năng nhìn thấy tương lai, từ đó thiết kế ra một tương lai tốt hơn cho tất cả mọi người và tạo động lực để tất cả mọi người cùng hiện thực hóa tương lai đó. Nhà lãnh đạo tìm thấy bản thân mình và tính chính danh trong công việc của mình ở trong tương lai. Nhưng tương lai bao giờ cũng bất định, vì lẽ đó, nhà lãnh đạo đòi hỏi không chỉ giỏi về chuyên môn, mà quan trọng trước hết là bản lĩnh dám đối mặt với sự thay đổi, dám ra những quyết sách lớn và dám chịu trách nhiệm với những quyết sách lớn đó. Nhưng các nội dung này lại phải đặt trong bối cảnh của sự ban trao quyền lãnh đạo từ phía người dân, nên nhà lãnh đạo trước hết phải có đạo đức để tạo ra sự tin tưởng, và khả năng tập hợp người tài để sau khi đã thiết kế ra một tương lai chung, thì còn phải hiện thực hóa tương lai đó.

    Còn nhà cầm quyền thì ngược lại, họ sẽ thường trú ngụ trong quá khứ, vì chỉ trong quá khứ, nơi các sự kiện đã xảy ra, họ mới tìm ra được các lý do để biện minh cho sự tồn tại của mình ở trong hiện tại, theo nghĩa hiện tại là sự nối dài của quá khứ. Còn trong tương lai, các sự kiện chưa xảy ra, nên dù có muốn, họ cũng không thể sử dụng. Vì thế, nhà cầm quyền sẽ không cần bản lĩnh đương đầu với một tương lai bất định, mà chỉ cần nhiều mưu mô để bày binh bố trận, sắp xếp quá khứ và hiện tại sao cho có lợi nhất cho mình. Nhà cầm quyền cũng sẽ không cần người tài để hiện thực hóa một tương lai đã được thiết kế, mà cần trước hết các bè phái hoặc nhóm lợi ích thân tín để bảo vệ lẫn nhau và duy trì quyền lực cũng như vị trí hiện thời.

    Trong nhiều trường hợp, nếu nhà cầm quyền cũng quan tâm đến tương lai và thiết kế ra một tương lai mới, thì phải xét xem tương lai đó đáp ứng được lợi ích chính của nhóm đối tượng nào. Nếu tương lai đó chỉ phục vụ cho lợi ích của một nhóm, nhưng nhân danh cả dân tộc, thì đó là một thủ thuật của nhà cầm quyền, còn nếu tương lai đó đáp ứng lợi ích chung của toàn dân, thì trong trường hợp đó, nhà cầm quyền đã tự chuyển hóa thành nhà lãnh đạo.

    Như vậy có thể thấy, nhà lãnh đạo là người sống trong vùng thời gian từ hiện tại đến tương lai, còn nhà cầm quyền sẽ sống trong vùng thời gian từ hiện tại đến quá khứ. Vậy nên, khi nghe các ứng viên thuyết trình, nếu họ nói về tương lai và về chương trình hành động để hiện thực hóa tương lai đó, và thuyết phục người dân tin tưởng vào tương lai đó và đồng lòng hiện thực hóa nó, ta biết đó là nhà lãnh đạo. Còn nếu ứng viên nói về quá khứ, và dùng quá khứ như một sự đảm bảo cho tính chính đáng của mình, thì ta biết đó là nhà cầm quyền.

    Một cách logic, chỉ người sống trong tương lai mới có thể đưa toàn dân đi đến tương lai. Sự phát triển đột phá sẽ chỉ xảy đến trong trường hợp này. Còn người sống trong quá khứ, sẽ muốn toàn dân trú ngụ ở trong quá khứ, đặc biệt là quá khứ có chút hào quang. Tuy nhiên, thời gian không ngừng trôi, tương lai không thể tránh, nên tương lai trong trường hợp của nhà cầm quyền sẽ là chỉ đơn thuần là sự mở rộng của quá khứ. Nó chỉ đơn thuần là sự tịnh tiến trong thời gian của quá khứ. Mọi sự đều có thể đoán biết trước mà không có sự phát triển đột phá nào có thể đến. Đó chính là lý do vì sao các thể chế phong kiến có thể kéo dài hàng nghìn năm mà sự phát triển cứ như giậm chân tại chỗ. Vì họ chỉ sống trong quá khứ, luôn lấy quá khứ làm chuẩn mực, nên không vượt qua được quá khứ của mình. Mà đã không vượt qua được quá khứ của mình thì thời gian trôi họ cũng sẽ chỉ giậm chân tại chỗ mà thôi.

    Nếu giậm chân tại chỗ có thể là mục đích của nhà cầm quyền, thì đó là điều không nhà lãnh đạo nào mong muốn. Vì khi để dân tộc giậm châm tại chỗ, trong khi các dân tộc khác vẫn không ngừng mải miết tiến lên, nhà lãnh đạo đã không hoàn thành sứ mệnh của mình, vì thế sự lãnh đạo mà họ đã được ban trao sẽ bị nhân dân lấy lại. Còn nhà cầm quyền thường tìm cách kiểm soát xã hội để ngăn chặn nguy cơ này, nên họ có thể hài lòng với trạng thái giậm chân tại chỗ này, miễn sao quyền lực và vị trí của mình được đảm bảo.

    Hệ thống chính trị hướng đến

    Điểm khác biệt thứ tư là khác biệt ở hệ thống chính trị nhà lãnh đạo hoặc nhà cầm quyền xây dựng lên.

    Để thực hiện được công việc lãnh đạo của mình, một trong những nền tảng bắt buộc nhà lãnh đạo phải có, đó là sự chính trực vẹn toàn trong công việc và lời nói của mình.

    Lý tưởng của nhà lãnh đạo, ước mơ hay khát vọng của họ, không ai có thể truy nhập trực tiếp được. Nhưng người dân sẽ biết được gián tiếp những điều đó thông qua lời nói và việc làm của nhà lãnh đạo. Và quan trọng hơn, người dân có thể giám sát được những điều đó, để từ đó tin tưởng và ban trao sự lãnh đạo. Chỉ khi được ban trao sự lãnh đạo, trong tin tưởng và tự nguyện, thì nhà lãnh đạo mới có thể hành xử công việc lãnh đạo của mình. Và cũng chỉ khi đó, các dự án lãnh đạo mới có thể thành việc.

    Sự chính trực vẹn toàn này sẽ không chỉ dừng ở trong lời nói và việc làm của nhà lãnh đạo, mà phải được mở rộng ra cả hệ thống mà người đó thiết kế và vận hành, và thể hiện ra thành sự minh bạch. Một hệ thống chính trực là một hệ thống minh bạch. Chính vì vậy, nhà lãnh đạo bao giờ cũng hướng đến việc xây dựng một hệ thống minh bạch, còn nhà cầm quyền thì không. Vì với nhà cầm quyền, quyền lực đến được không qua sự ban trao, mà qua sắp xếp hoặc chiếm đoạt. Vì thế, nhà cầm quyền sẽ không quan tâm đến sự tin tưởng của người dân, mà tập trung vào tuân thủ và đàn áp.

    Để công việc lãnh đạo được thành công, nhà lãnh đạo bắt buộc phải thuyết phục được toàn dân tham gia, và huy động được mọi nguồn lực của người dân, để hiện thực hóa các dự án lãnh đạo của mình, hay rộng hơn là toàn bộ tương lai mà nhà lãnh đạo thiết kế ra. Để làm được điều này, yêu cầu tiên quyết là toàn dân phải có cơ hội được tham gia ngay từ những khâu đầu tiên, trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua người đại diện của mình.

    Muốn vậy, nhà lãnh đạo phải có thêm một nền tảng cốt yếu khác, là bao dung hội hợp. Chỉ khi có được sự bao dung hội hợp thì nhà lãnh đạo mới có thể thu hút được đủ người tài, và có được đủ sự ủng hộ của toàn dân để hiện thực hóa các chương trình lãnh đạo của mình.

    Với hoàn cảnh lịch sử đặc thù của Việt Nam, khi chiến tranh xảy ra liên miên, chia cắt lòng người còn nặng nề, thì bao dung hội hợp lại càng trở nên quan trọng trong sự phát triển của đất nước.

    Sự bao dung hội hợp này, cũng tương tự như chính trực vẹn toàn, phải được mở rộng ra cả hệ thống chính trị mà nhà lãnh đạo xây dựng lên.

    Vậy đâu là một hệ thống có khả năng bao dung hội hợp với mọi người dân? Rõ ràng, đó chỉ có thể là một hệ thống dân chủ. Vì hệ thống dân chủ cho phép mọi người dân đều có cơ hội được tham gia và đóng góp, được bày tỏ chính kiến của mình trong việc phát triển đất nước. Còn một hệ thống độc tài sẽ không có khả năng làm được việc này.

    Và trở lại cách thức đạt được quyền lực rằng, nhà lãnh đạo sẽ đạt được quyền lực thông qua sự ban trao, mà cụ thể là một cuộc bầu cử dân chủ và minh bạch, còn nhà cầm quyền sẽ đạt được quyền lực thông qua sắp xếp hoặc chiếm đoạt, sẽ thấy rằng nhà lãnh đạo sẽ hướng đến việc xây dựng một hệ thống chính trị dân chủ, không chỉ vì một hệ thống như vậy sẽ mang lại tính chính danh cho quyền lực và vị trí mà họ đang nắm giữ, mà nó còn là một công cụ đắc lực để họ huy động mọi người lực trong việc hiện thực hóa các chương trình lãnh đọa của mình. Còn nhà cầm quyền sẽ lảng tránh việc này, vì nó đe dọa trực tiếp đến quyền lực và vị trí mà họ đang có được thông qua sắp xếp hoặc chiếm đoạt.

    Vậy nên, nhìn vào hệ thống chính trị đang được xây dựng, có thể biết được đó là nhà lãnh đạo hay nhà cầm quyền.

    Sứ mệnh cá nhân

    Điểm khác biệt thứ năm là sứ mệnh cá nhân mà nhà lãnh đạo hoặc nhà cầm quyền tự đặt ra cho mình.

    Nhà lãnh đạo, xuất phát từ cách thức đạt được quyền lực và bản chất công việc của mình, thường tự đặt ra một sứ mệnh cá nhân lớn lơn mối quan tâm của bản thân, gia đình hoặc phe nhóm mình, tức gắn liền sứ mệnh cá nhân của mình với tương lai của cộng đồng mình dẫn dắt. Vì sao vậy? Vì chỉ thông qua cách đó, nhà lãnh đạo mới có được sự tin tưởng và ban trao sứ mệnh lạo của người dân. Và cũng chỉ bằng cách đó, nhà lãnh đạo mới có thể thuyết phục người dân tin vào tương lai mà nhà lãnh đạo thiết kế ra, và cùng hợp tác với nhà lãnh đạo để hiện thực hóa tương lai đó. Nếu sứ mệnh của nhà lãnh đạo chỉ đơn thuần là để vinh thân phì gia, hoặc chỉ nhằm mang lại lợi ích cho phe nhóm mình, thì không có cách nào thuyết phục được người dân tin tưởng để ban trao sự lãnh đạo. Đó là lý do vì sao trong các cuộc bầu cử dân chủ, nhà lãnh đạo tương lai luôn phải truyền thông và trình bày về chương trình hành động của mình, để thông qua đó người dân thấy và đánh giá được tương lai mà nhà lãnh đạo dự kiến sẽ tạo ra có đáng thuyết phục, sứ mệnh của nhà lãnh đạo có gắn với mệnh vận mệnh của dân tộc hay không. Chính vì lẽ đó, một nhà lãnh đạo đích thực luôn mang trong mình một sứ mệnh cá nhân lớn lao, và luốn hướng đến việc trở thành và hành động bởi những điều lớn hơn bản thân, gia đình hay phe nhóm của mình.

    Nhà cầm quyền thì ngược lại. Do cách thức đạt được quyền lực thông qua kế truyền, sắp xếp hoặc chiếm đoạt, và bản chất của công việc cầm quyền là tìm mọi cách để hợp thức hóa và duy trì quyền lực đã có, sứ mệnh của nhà cầm quyền thường chỉ giới hạn trong việc duy trì và trục lợi từ quyền lực đang có, cho cá nhân, gia đình hoặc phe nhóm của mình. Nhà cầm quyền không quan tâm đến việc mình có được người dân tin tưởng ban trao cho sự lãnh đạo hay không, nên không có động lực đặt ra những sứ mệnh cá nhân lớn hơn bản thân mình, và xông pha gánh vác những công việc khó khăn liên quan đến vận mệnh của cả dân tộc. Trong hầu hết các trường hợp, nhà cầm quyền sẵn sàng hy sinh lợi ích của dân tộc để đánh đổi lấy lợi ích cá nhân. Lịch sử khắp nơi đã cho thấy, nhiều nhà cầm quyền sẵn sàng đánh đổi chủ quyền hoặc đẩy dân tộc đến bước tồn vong chỉ để duy trì sự cầm quyền hoặc bảo vệ lợi ích của cá nhân mình. Thậm chí, họ sẵn sàng mua bán đổi trác lợi ích của dân tộc chỉ để thỏa mãn hưởng thụ cá nhân, nhiều khi chỉ tính bằng một vài cuộc ăn chơi trác táng. Đó là lý do vì sao ở những nước dân chủ, đạo đức cá nhân hay cách thức sử dụng tài sản công lại là vấn đề quan trọng và nhạy cảm với nhà lãnh đạo. Nhiều người đã phải từ chức vì những vụ việc cá nhân cỏn con như vậy. Nhưng dưới con mắt của người dân thì vấn đề không hề cỏn con chút nào, bởi qua đó, người dân sẽ nhận ra sứ mệnh trong công việc mà anh đang thực thi, và nhận diện ra anh là nhà lãnh đạo hay nhà cầm quyền. Nếu đó là nhà cầm quyền, người dân sẽ thu hồi lại sự lãnh đạo mà họ đã ban trao, trước hết thông qua công luận, sau là qua các thủ tục pháp lý nếu cần, vì thế nhà lãnh đạo không còn cách nào khác là phải từ chức.

    Tâm thế hành xử

    Điểm khác biệt thứ sáu là khác biệt trong tâm thế hành xử của nhà lãnh đạo và nhà cầm quyền. Xuất phát từ cách thức đạt được quyền lực, và bản chất của công việc lãnh đạo và cầm quyền là khác nhau, nên tâm thế hành xử của nhà lãnh đạo và nhà cầm quyền cũng khác nhau. Nếu như nhà lãnh đạo dám nhìn thẳng vào hiện tại, đối mặt với hiện tại theo cách nó đúng là như vậy, để từ đó tìm ra sự thật và các cơ hội, các điều kiện tốt nhất để hiện thực hóa tương lai mà họ thiết kế ra, thì nhà cầm quyền sẽ thường nhìn hiện tại qua lăng kính bảo vệ quyền lực, vì thế thường thấy hiện tại như một sự đe dọa, do đó thường chỉ nhìn ra các thế lực thù địch, nguy cơ và sự bất an. Vì lẽ đó, nếu nhà lãnh đạo luôn là người có tâm thế chủ động khi đối mặt với hiện tại, theo nghĩa luôn chủ động tìm ra sự thật và kết nối các sự thật, tổ chức các nguồn lực hiện có của hiện tại để hiện thực hóa tương lai mà họ đã thiết kế ra, thì nhà cầm quyền sẽ luôn ở trong tâm thế bị động trước hiện tại, khi luôn coi hiện tại là một mối đe dọa cần xử lý, thậm chí ngay cả khi anh ta chủ động xử lý hiện tại như xử lý một mối đe dọa thì trên thực tế đó vẫn là một sự bị động vì hiện tại đang diễn biến theo hướng buộc anh ta phải làm như vậy.

    Chính vì thế, nhìn phong thái hành xử của những người đứng đầu của tổ chức, và rộng hơn là của đất nước, trước những diễn biến của hiện tại, chúng ta sẽ biết được đó là nhà lãnh đạo hay nhà cầm quyền.

    Hiển nhiên, một người chủ động là một người có khả năng tạo ra sự thay đổi và làm chủ sự thay đổi đó. Đó là một người có quyền lực thực sự. Còn một người bị động thì muốn hay không anh ta vẫn chỉ là nạn nhân của sự thay đổi. Đó là một người không có quyền lực thực sự, dù trên thực tế anh ta có đủ quyền uy và chức vị để hành xử như một người có quyền lực. Điều này cũng dễ hiểu khi ta trở lại cách thức đạt được quyền lực của nhà lãnh đạo và nhà cầm quyền, và thấy rằng, quyền lực thực sự chỉ có được khi nó được ban trao trong sự tin tưởng và tự nguyện, còn quyền uy có thể đạt được thông qua sắp xếp hoặc cưỡng đoạt.

    Nói cách khác, nhà lãnh đạo có được quyền lực thông qua sự ban trao, trong tự do và tin tưởng. Còn nhà cầm quyền có được quyền uy thông qua sự sắp xếp và chiếm đoạt, trong mưu mô và đe dọa.

    Chuyển hóa cầm quyền – lãnh đạo

    Cần lưu ý là có tồn tại sự chuyển hóa qua lại giữa lãnh đạo và cầm quyền. Nếu như trong quá khứ, một người hoặc nhóm người đã từng là nhà lãnh đạo vì họ được người dân tin tưởng trao quyền lãnh đạo, do họ đã tạo ra được một tương lai chung đáp ứng được mối quan tâm của tất cả mọi người, họ thuyết phục mọi người tin theo và bản thân họ là người nỗ lực hiện thực hóa tương lai đó, mà thường gặp nhất là lãnh đạo của các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, thì rất có thể sau đó khi sứ mệnh ban đầu đã hoàn tất, họ sẽ không còn là nhà lãnh đạo nữa, mà đã chuyển hóa thành nhà cầm quyền khi chỉ tập trung vào việc duy trì quyền lực của mình, và dùng hào quang của quá khứ để hợp thức hóa sự cầm quyền đó, trong khi tương lai mà họ hướng đến chỉ nhằm đáp ứng mối quan tâm của chính họ và một nhóm người có lợi ích liên quan chứ không phải là một tương lai chung đáp ứng mối quan tâm của tất cả mọi người. Trong trường hợp ấy, người đó hoặc nhóm người đó đích thị là một nhà cầm quyền, chứ không phải nhà lãnh đạo.

    Ngược lại, một nhà cầm quyền khi chuyển đổi công việc của mình từ việc tìm mọi cách bảo vệ quyền lực và lợi ích của mình hiện thời, sang thiết kế một tương lai chung cho toàn dân tộc, thuyết phục toàn dân tin vào tương lai đó và nỗ lực hiện thực hóa nó thì nhà cầm quyền khi đó đã chuyển hóa trở thành nhà lãnh đạo. Trong nhiều trường hợp, tuy sự chuyển hóa này không đủ rõ ràng về hình thức, và nhà cầm quyền tuy vẫn mang danh là nhà cầm quyền, thậm chí mang danh độc tài, thì về nội dung, người đó đã tự chuyển hóa để trở thành nhà lãnh đạo, vì công việc người đó thực hiện và sứ mệnh mà người đó gánh vác là công việc và sứ mệnh của nhà lãnh đạo, cho dù cách thức đến với công việc và sứ mệnh đó không được chính danh thông qua sự ban trao của người dân. Tuy nhiên, lịch sử sẽ công bằng nhìn ra người đó là nhà lãnh đạo hay nhà cầm quyền, và sẽ ghi nhận đầy đủ những gì mà người đó đóng góp.

    Với Việt Nam, câu chuyện về lãnh đạo và cầm quyền là câu chuyện thời sự. Chúng ta đã từng có nhà lãnh đạo, nhưng chưa bao giờ chúng ta thiếu các nhà lãnh đạo như hiện giờ. Nhìn đâu cũng chỉ thấy nhà cầm quyền, ở mọi cấp độ. Câu hỏi đặt ra là: Liệu chúng ta có tiếp tục cần các nhà cầm quyền? Hiển nhiên là không, chúng ta cần các nhà lãnh đạo chứ không cần các nhà cầm quyền. Nhưng bằng cách nào để có được các nhà lãnh đạo, và làm sao để tạo ra một môi trường để cho nhà lãnh đạo xuất hiện và thực hiện công việc của mình?

    Câu trả lời xin bỏ ngỏ cho những ai đang suy tư và hành động để thúc đẩy sự phát triển đất nước, và đặc biệt cho những người trong cuộc chuyển giao quyền lực đang diễn ra những ngày đầu năm 2016 này. “

    • Kts Trần Thanh Vân says:

      Giải thích theo ngữ nghĩa, thì
      Nhà lãnh đạo là Người dẫn đường
      Nhà cầm quyền là Kẻ cai trị
      Ý nghĩa hai từ đó khác nhau một trời một vực.

    • Huuquan says:

      Dạ thưa chị Vân. Theo thiển ý của em thì bám lấy quá khứ chỉ là những kẻ hèn. Sống bằng thần tượng người chết thì còn hèn hơn nữa.

    • Mike says:

      Trước tiên là bác huuquan xá tội cho. Tôi đọc chưa hết nhưng cũng ưa thóc mách. Chủ yếu là cho vui.

      Theo Ts Giáp, sơ sơ có 4 điểm đầu tiên khác nhau giữa lãnh đạo vào nhà cầm quyền.

      1. Lãnh đạo được bầu lên còn nhà cầm quyền thì tước đoạt chính quyền. Vậy ông Trump được dân bầu nên là lãnh đạo. Kẹt cái là chưa tới nữa số phiếu bầu cho ổng, cho nên tạm thời ta coi là “bán lãnh đạo”. Mà lãnh đạo thì hổng phải nhà cầm quyền (giỏi lắm là nhà cầm cu 🙂 ). Vậy ai là nhà cầm quyền ở đây? Zao ôi, có rứa mà cũng hỏi. Thì Menalia Trump cầm quyền chứ ai vào đây.

      2. Lãnh đạo phải nghĩ đến cái chung phía trước. Mà cái sau này thành công thì ông kia đựoc coi là lãnh đạo. Lở sau này thất bại thì bị coi đồ dổm tức là đã “tự chuyển hoá thành nhà cầm quyền” (hông nói tục nữa nhá). Nhà cầm quyền thì trái lại. Xấu cực kỳ nên làm gì cũng chỉ nghĩ đến mình, kệ cha thiên hạ.

      3. “Miền thời gian lưu trú” (chà chà chà). Lãnh đạo phải nghĩ tới tuơng lai. Cho nên, ngoài đức độ và sự hy sinh vô bờ bến thì còn phải có tài nhìn xa trông rộng, gọi tắt là viễn kiến. Nhà cầm quyền thì trái lại chỉ biết nhìn gần. Nôm na, nhà cầm quyền toàn là dân không lé thì cũng là cận thì. Nếu nhà cầm quyền chịu khó đeo kính cận vào thì sẽ nhìn xa được và như thế đã tự chuyển hoá thành lãnh đạo. Còn nhà lãnh đạo thì cũng liệu hồn, cứ viễn thị mà không đeo kính thì đi đái cũng trật ra ngoài, hôi um nhà người ta đấy.

      4. “Hệ thống chính trị hướng đến”. Lãnh đạo xây dựng hệ thống dân chủ. Nhà cầm quyền hướng đến hệ thống độc tài. Rứa, trước khi có lãnh đạo ai xây dân chủ cho hè? Sau khi có dân chủ, thì đếch còn nhà cầm quyền. Rắc rối quá…

      Tóm một cái ở đây cái đã: Lãnh đạo là của bọn tư bổn. Nhà cầm quyền là của CS. Hai thứ này là đối nghịch với nhau.

      Vậy thì lâu nay ở VN gọi các cụ trên bằng cái danh xưng các đồng chí lãnh đạo là sai bét nhé. Nhà cầm quyền tất thảy đó. Đấy, phát hiện của Ts Duơng là đây chứ đâu.

      Chỉ thắc mắc cái là bọn tư bổn toàn lãnh đạo thì ai là nhà cầm quyền nhể?

      nhà đuơng cục, nhà cầm quyền, chính phủ, … Lâu nay tôi cứ ngỡ phàm là người cầm quyền giỏi thì phải biết lãnh đạo. Mà lãnh đạo thì gồm nhiều tố chất như khéo thuyết phục, làm người ta khâm phục về đức độ hoặc/và tài năng, sự viễn kiến, khả năng nhìn người, … gộp lại thành khả năng của người cầm quyền. Có nghĩa rằng lãnh đạo là tố chất hay năng khiếu của người có quyền hay cầm quyền….

    • NTD says:

      Những bài viết kiểu này, khi dùng ngôn ngữ Việt thì chỉ để đọc chơi. Người Việt không có cùng ngôn ngữ vì không có từ điển tiếng Việt chính thức, lấy đó làm khuôn mẫu tham khảo để quy định (với nhau) được hiểu như thế nào. Di chúc ông Cụ viết “Đảng ta là đảng cầm quyền”. Nhiều người khác lại nói “Đảng lãnh đạo” hay “dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đ” … Vậy thì đâu có sự khác nhau giữa lãnh đạo với cầm quyền mà vẽ vời ra cho nó có chuyện như bài viết?
      Nay thì “làm chủ tập thể”, “hộp đen, đầu vào đầu ra”, rồi “Đậm đà bản sắc dân tộc” mai lai “theo định hướng XHCN”, rồi “”phải wiếc liệc” ai muốn hiểu thế nào thì hiểu nhưng cứ phải lặp đi lặp lại như con vẹt thì thật là khó để nói chuyện phải quấy với nhau. Kết cục là ai cũng mặt đỏ tía tai mà không thể kết luận được đúng sai. Đành dĩ hòa vi quý – phải tích cực nhưng không được nóng vội. Có mà phát triển vào mắt!

  7. huu quan says:

    Nếu phải nói chiếc máy tính đầu tiên tại VN thì tại Sài Gòn trước 1975 đã có. Xem:
    http://hinhanhvietnam.com/trung-tam-dien-toan-ibm-sai-gon-truoc-1975/#
    http://trandaiquang.org/giai-mat-phong-may-tinh-manh-nhat-the-gioi-o-sai-gon-truoc-1975.html
    Tuy nhiên đà phát triển CNTT này đã bị chặn đứng từ năm 1975.

    • TranVan says:

      Mấy tay báo chí , lấy tin từ những “chuyên gia” , cả hai nổ văng mạng.

      1975, máy IBM 360/ 40 hay 50, chạy với hệ thống OS/MFT, loại trung bình thôi chứ không phải là “lớn nhất thế giới” đâu.

      Năm đó hãng của tôi đã thay thế máy IBM 360/95 MVT , nhanh hơn máy IBM 360/ 50, bằng máy IBM 370, loại còn nhanh hơn nữa.

      Tuy vậy, máy lớn nhất , vào thời đó , không phải là máy IBM , mà là CDC 3600 và ít lâu sau là CDC 6600.

      Nổ vang đến tận Paris , nhất mấy cụ rồi ! 🙂

  8. Một người quen says:

    Hồi trước VN đã bỏ qua một công thức phát triển quan trọng. Công thức đó là “độc tài và thân Mỹ”. Bây giờ công thức có thể vẫn áp dụng được nhưng không còn hiệu quả cao như hồi xưa.

  9. hugo luu says:

    Mấy cụ trung ương chỉ giỏi hô hào ,hết” mũi nhọn gai mít” lại đến” đầu tầu hơi nước”
    Cứ thủ tướng đi đến địa phương nào ,nơi đó thành đầu tầu kinh tế:
    http://thutuong.chinhphu.vn/Home/Thu-tuong-ky-vong-Quang-Ninh-se-la-dau-tau-kinh-te/201612/25837.vgp.
    Đi thăm ngành nào là ngành đó thành mũi nhọn …. 😀

  10. VA says:

    Hôm nay 3/2 sinh nhật cụ Đảng 87 tuổi, anh Cua cúng quả mít thế cũng là tạm được, ko đến nỗi bạc bẽo lắm, dù cụ cho anh đi ăn học hơn 10 năm ở nước ngoài miễn phí 😛

    Va tôi có quan điểm khác anh Cua 1 chút về gai mít. 1 nước ko nhỏ, đông dân như VN liệu tập trung phát triển vào vài mũi nhọn có hợp lý, khi mà các ngành đều ít nhiều có tác động qua lại với nhau.
    Ví dụ
    – Nông nghiệp hiệu quả cần được cơ giới hóa ~ cơ khí nông nghiệp
    – SX ô tô ~ tự động hóa ~ công nghiệp phụ trợ
    – Phát triển IT ~ thị trường ứng dụng ~ công nghệ lắp ráp , SX vi mạch.
    – Cơ khí liên quan đến chuỗi cung ứng, CN luyện kim, điện … dự án quốc gia như đường sắt chẳng hạn.
    Bây giờ KT VN bùng nhùng lại đổ tại phát triển nhiều mũi nhọn kiểu gai mít e là oan uổng.
    Nhìn sang Hàn muốn làm ô tô, đóng tàu, nhìn sang Estonia muốn làm IT, chiếu sang Nhật muốn làm điện hạt nhân, ngó sang Sing muốn thành trung tâm tài chính, hóng hớt TQ muốn làm KTTT định hướng …
    Thật ra VN có thể làm được tất, nếu làm cái nào ra cái ấy, chứ ko phải bày ra mỗi thứ 1 tý rồi CHẤM MÚT LÀ CHÍNH.
    Kinh tế quốc gia là mớ bùng nhùng, nhưng nguyên tắc gỡ rối thực ra vô cùng đơn giản, giống như gỡ cuộn len rối, nghĩa là gỡ dứt điểm từng mối 1 và giữ cho nó ko bị … rối trở lại.
    Sở dĩ VN ko thành công nhiều mặt là vì ko áp dụng được nguyên lý đơn giản đó.
    Ví dụ:
    – Đã xác định KTTT từ lâu nhưng ko thay đổi thể chế cho tinh ngọn, cắt các thành phần chỉ biết MÚA mà ko biết làm. Ko cổ phần hóa các CTy nhà nước, để đến lúc đàm phán TPP mới nhảy, mà vừa nhảy lại vừa “múa”
    – Lắp ráp ô tô FDI, nội địa hóa ko đạt mục tiêu cũng ko được chuyển hướng bắt buộc sang mua dây chuyền công nghệ như Hàn Quốc đã làm.
    – Đầu tư cho GT lệch lạc dẫn đến vận chuyển đường sắt kém cỏi, ko thúc đẩy được cơ khí ĐS phát triển. Nay lại còn định mở lối cho TQ vào đầu tư, coi như nhát búa cuối cùng đập chết ngành cơ khí.
    Nhà máy Cơ khí Trần Hưng Đạo, nhà máy công cụ số 1 đã đựơc hóa kiếp thành những cao ốc vô hồn
    – Khi địa ốc bùng nổ đã ko có điều chỉnh hợp lý nắn lại dòng tiền đầu tư. Hậu quả là những nợ xấu ngân hàng đe dọa nền KT và những khu đô thị ma khắp nơi.
    Chỉ đạo Công nghiệp và BĐS chính là anh Hoàng Trung Hải.
    – Xác định đối tác sai lầm dẫn đến những mục tiêu đầu tư hợp lý và bất hợp lý giá trị nghìn tỷ đa số rơi vài tay TQ. Nguy hiểm ở chỗ là những điều trên vẫn có nguy cơ tái diễn.
    ….
    Tóm lại là ko phải gai mít mà là lông L, xin lỗi bà con đã nói tục, HN mà 🙂

    • Hoàng cương says:

      Bác VA nói chuẩn , thời chiến trước 1975 Miền Bắc từng có nhà máy Gang thép,nhà máy công cụ số 1 , nhà máy cơ khí THĐ …tiền đề để làm nên cơ nghiệp lớn lại được tiếp quản cơ sở kinh tế Miền Nam vv
      Xưa kia Tỉnh Nghệ An có nghành đóng tàu gỗ đi biển ,gắn động cơ 12 sức ngựa chạy ra đánh cá,mực và có thể làm máy cày máy kéo ,tàu chiến xe tăng …
      Bây giờ trong mỗi gia đình Vn tiêu thụ cả khối gỗ ,chỉ lót đít ,ngồi ê mông…lại còn trạm trổ Rồng,Phượng …

  11. Thanh Tam says:

    Nhân đọc Entry của HM về Chiến lược Gai Mít và cả Bài viết của Anh trên VNexpres .net , lại đọc Các Còm của các Cụ Hang Cua về đề tài này, tuy còn ít Các Cụ Comment nhưng mỗi Cụ mỗi vẻ , cũng phản ánh phần nào Bức tranh của Đời sống tầng lớp Trí thức Việt Nam sau chiến tranh : Cũng ly tán và mất phương hướng như cả Dân tộc Việt Nam vậy .
    Đọc xong tôi nghĩ lại cuộc đời về mình , cũng xin chia sẻ với Tổng Cua và những những Trí thức cùng thời như bác Đoan Hùng.Tổng Cua và nhiều Anh chị em có thể còn may mắn Cứu được mình và Gia đình – Nhiều trí thức Không chịu nghe Cụ Nguyễn Văn Linh , TBT ĐCS Việt Nam lúc đó đã phát biểu rất nổi tiếng : ” Hãy tự cứu mình trước khi trời cứu ” .
    Nếu nhắc đến Cụ Nguyễn Văn Linh thì phải nhắc đến Cụ Đỗ Mười , Nguyên TBT Đảng CSVN , kế cận Cụ Linh sau khi Cụ làm Chủ tịch HĐBT ( Thủ tướng bây giờ ) tức là Điều hành Kinh tế của Cả nước . Cụ Đỗ Mười vừa được Các đồng chí Lãnh đạo Đảng, NN ta đến thăm và Chúc thọ 100 tuổi .
    Nếu đọc trước Entry này , Chúng ta sẽ tham mưu cho Các Đồng chí Lãnh đạo đến tặng Đồng chí Đỗ Mười một quả Mít . Vì qua bao đời TBT mà Chiến lược Quả Mít của Cụ Linh, Cụ Mười huấn thị Các Cụ vẫn duy trì đến ngày hôm nay !
    Bà Xã tôi hỏi sao đầu xuân mà sao trông Ông ưu tư thế , hay không được khỏe ? Tôi vừa đọc xong Bài của HM , tôi lại hồi tưởng lại thời chúng ta mới lấy nhau, thời bao cấp , khổ quá . Lúc đó nghe mình tôi đừng lao vào học hành , nghiên cứu này nọ , thì Mình và con đỡ khổ . Mình còn nhớ Thày u từ quê ra mang cho ít gạo , chen lên xe khách mà bật hết cả cúc áo không ?
    – Ông thì hay hoài niệm, Nếu biết thì Bây giờ mình thành Đại gia rồi . Mà chưa muộn đâu Ông ạ…,
    -Thế bà bảo Tôi còn làm được gì ?
    Bà xã tôi dạo này cũng hóm hỉnh gớm :
    – Ông còn thua tuổi Ông Nguyễn Phú Trọng , Donald Trump nhiều , Vài năm nữa Ông sẽ tranh cử thay Ông Trọng …thì Ông sẽ tha hồ chỉ đạo Kinh tế …Chính trị , Văn hoá …
    Bà nói đúng , nhưng lúc đó ” Khẩu hiệu ” tranh cử là gì nhỉ , mình cũng học lão Trump , Lão nêu khẩu hiệu : ” Nước Mỹ trên hết ” ” Làm cho Nước Mỹ trở nên Vĩ đại hơn ” , cứ như vậy tất cả Mục tiêu Quốc gia sẽ Vì Tổ Quốc .
    – Lão Trump học tập Việt Nam thì có , mình còn nhớ ngày xưa , trên Bàn thờ các nhà ở Quê đều có chữ ” Tổ Quốc trên hết ” , Các Cụ trí thức trong và ngoài nước thi nhau về Phụng sự Tổ Quốc
    Bây giờ Thay vì câu đó Người ta có Câu : ” Còn Đảng còn mình “!
    Tôi tưởng Bà này chỉ quan tâm Đến bếp núc, hoá ra cũng theo dõi cả Trump và Trọng- Mà Bà ấy nói đúng , Đất nước muốn Phát triển, trước tiên người Đứng đầu phải có Chính sách tốt để thu hút Nhân tài – Phụng sự cho Tổ Quốc . Nếu không, Ngành nào cũng sẽ cái mũi nhọn của Quả Mít mà thôi !

  12. Đoan Hùng says:

    Có lẽ các bạn không làm trong nghành IT khi nghe đến PC-“đầu tiên” thì có cảm tưởng như một thứ gì “cao cấp” lắm.
    Hay một thứ gì đáng “tự hào”.

    Thực tế không phải như thế, nếu “ghê gớm” thì không thể có những công ty Garage do những Bill Gates, Steve Jobs, là những sinh viên thành lập.

    Tôi cũng trải nghiệm qua thời đó nên với kinh nghiệm bản thân có thể kể một vài nét về thời buổi ấy.
    Nó chả có gì là “cực khó khăn” , bởi PC ra đời vói sự đóng góp của vô vàn những con người , những công ty thành lập ra , chết đi , sống lại! Thành công rồi.. thất bại!

    Với sự nhiệt thành say mê, trộn lẫn máu “ham làm giàu” , tất cả những thứ ấy lại được tạo điều kiện của một nền kinh tế xã hội “tư bản” năng nổ.
    Điều không hề có ở Nga, Đông Âu.. huống chi là Việt Nam với Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng!

    Năm 1974 , Intel (thành lập 1968, tức là mới lên 6 tuổi!) cho ra đời con CPU 8080 cùng với một số con chip hỗ trợ (IO..mem…etc) .
    Họ cũng bán môt computer-board cực kỳ thô sơ cho dân “garage” , gọi là syst. dev. kit.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Intel_System_Development_Kit
    Cái “kit” này cực đơn giản, chỉ có con 8080 , một ít memory và led-display.
    Thủa đó sinh viên chúng tôi cũng mua về để “nghịch”!

    Nghịch! Thế thôi.
    Cực thô sơ! nhưng it works!
    Muốn lập trình nó, bạn phải tự viết trình bằng ngôn ngữ máy , gõ vào phím từng số hex một
    “FF56” enter!
    “EAF9” enter!
    “0A80” enter! etc.
    Nhấn miệt mài như thế cả tiếng đồng hồ, rồi .. nhấn “run”!
    Nó chạy OK thì cười hả hê, nó sai bét thì làm lại từ đầu!

    Biết bao nhiêu thanh niên cùng nghịch như thế, với công cụ thô sơ đó những máy tính càng ngày càng hoàn thiện ra đời!
    Với tốc độ kinh hoàng!

    Thay vì dịch trình “bằng tay” , có bọn bán trình dịch assembler, thay vì “EF00 6A89..” bạn viết LOAD ACC .., ADD DE, HL ..etc..
    Thế rồi với công cụ vẫn thô sơ như thế những hệ điều hành đầu tiên ra đời như CP/M của digital research ra đời.

    Bắt đầu có thể dùng Basic viết trình..
    Và cũng nhanh như thế , trong vòng 2-3 năm từ “gõ tay” đến viết trình bằng assembler, rồi basic, fortran, pascal.. và C.
    Mới đầu chưa có ổ đĩa , phải giữ program trong tape.
    Rồi đến ổ đĩa từ.
    Cực chậm, bật máy lên nó kêu cạch cạch mãi mới chịu boot lên.

    Thế nhưng cơn sốt “tìm vàng” này phát triển với tốc độ kinh hoàng, Apple, Microsoft .. ra đời.
    Mà các thanh niên như Bill nào có “cực giỏi” đâu.
    Khi thương lượng với IBM cậu ta chưa có hệ điều hành MSDOS, vẫn nói liều là “có” rồi mua lại của cậu khác!

    Cứ thế, biết bao công ty sinh ra, phá sản.. chỉ một số là thành công.

    Những chuyện như thế chẳng thể xảy ra ở VN được.
    PC không thể sinh ra từ “viện” này “viện” kia!
    Một Phan Đình Diệu , chẳng ăn thua gì!
    Ở điều kiện kinh tế tư bản, Phan Đình Diệu thất bại, có hàng trăm cậu khác thế chỗ, 1 cậu sẽ thành công , 99 phá sản!
    FPT có chết cũng có hàng trăm công ty khác thay liền!

    Không cần “cụ” nào “khuyến khích”, chẳng cần “tạo điều kiện”!
    Cũng chẳng cần “lãnh đạo” nào “nhìn xa trông rộng” , huống hồ “lãnh đạo” chẳng qua là một đám.. dốt!

    Vì thế.. năm 1977.. , PC “đầu tiên” của VN PHẢI thất bại!
    Nó là chuyện thường!
    Không gì là lạ.

    • TM says:

      Bể học mênh mông! Từ một bài viết của bác Cua mà các còm sỹ cung cấp thêm khối thông tin thật lý thú. Cảm ơn bác ĐH.

      Tôi nhớ ngày xưa khi bắt đầu đi làm thì dùng processor 356, đời sau của 8080. Cũng phải đánh từng “lệnh” DOS chắp lại thành một qui trình. Nếu không chạy thì lập lại các lệnh này bằng cách nhấn mũi tên lên hay xuống để lập lại. Lâu quá rồi không biết nhớ có đúng không.

      Máy in thì 4 người chia nhau dùng một máy. Mỗi khi muốn in report của mình thì chạy đến máy in xoay mũi tên sang chữ của mình, chẳng hạn XXX được phân chữ A, YYY là chữ B, v.v. Bao giờ XXX muốn in phải xoay mũi tên của máy in sang chữ A.

      Công nghệ ngày nay tiến vụt vụt!

      • Tuan_Freeter says:

        ý của TM là 386?

        sau đời 8080 đến năm 1978 là 8086 (cũng còn có biến thể là 8088)
        Đến 1982, Intel lại tạo ra con 80286 sau đó thì là con 80386 vào năm 1985

        • TM says:

          Vâng, bác Tuan_Freeter nói đúng, 386. “Ngón tay mập” đánh máy nhầm (fat finger syndrome).

          Cảm ơn bác.

    • Hiệu Minh says:

      Thời các đồng nghiệp ở viện mày mò từng cái chip, sợi dây, mối hàn, thực tập bên Pháp tìm mua từng linh kiện mang về nước, ăn uống không có gì, thì bác Đoan Hùng ở Tây Đức với bao lợi thế, nên coi những chuyện lắp ráp là trò chơi. Ra cửa hàng cái gì chả có, ở VN thì có chợ trời.

      Điều kiện phương Tây và Tây Đức như thế nên sinh ra được Steve Jobs hay Bill Gates.

      Một anh chàng mài đũng quần 18 tiếng ngày trên cái ghế để gõ từng dòng lệnh, lấy của anh nọ bán cho anh kía, nhưng biết dự đoán thời cuộc nên thành tỷ phú.

      Biết rõ như thế nhưng tôi chưa bao giờ dám coi thường Bill Gates hay Steve Jobs, những thiên tài xuất chúng.

      Gọi họ là may mắn cũng đúng, họ không phải tài giỏi cũng đúng, vì có lẽ còn kém hơn bác Đoan Hùng thời đó.

      Chỉ có điều sau 40 năm cả thế giới biết “cậu” Bill Gates.

      • Đoan Hùng says:

        Cũng không hẳn ra chợ mua là có đâu bác ạ.
        làm gì có Fry’s hay Best Buy!
        Mọi thứ thiếu tuốt.

        Có điều cái làn sóng “tìm vàng” nó cực mạnh.
        Mọi người ai nấy nhào vô làm ào ào.
        Bác đang phải gõ tay từng lệnh.
        Thế nào cũng có hàng trăm đứa nghĩ ra: “sao ta không làm cái compiler”.
        Thế là nó làm.
        Chỉ 6 tháng sau là có cả đống đứa rao bán cái trò đó. Nhiều đứa phá sản, có đứa thành công.
        Chưa có hệ điều hành? Bao nhiều người bực mình, nghĩ “sao ta không”..
        Thế là hàng trăm đứa viết OS, cái dở cái hay ..
        Và cuối cùng là cậu Bill với MSDOS! Cậu Steve với Apple.

        Thành ra vấn đề là ở “hệ thống”.

        Thời đó có lẽ Bill,Steve.. cũng chưa nhìn xa để thấy tương lai..
        Tôi ngờ là tính “đam mê” là chính.
        Thích là làm, có tiền thì càng tốt! Thế thôi.
        “Cách mạng vi tính” xảy ra như thế, toàn do những thanh niên “điếc không sợ súng” và đam mê.

        IBM lúc đó nghĩ là làm PC cho có mà thôi, cứ vất cho “thằng nhãi” nó làm!
        Chẳng thèm bẩn tay!
        Chẳng ngờ nó phát triển điên cuồng như thế.
        Intel lúc ra con chip Pentium tuyên bố là chip này cực đỉnh, dùng cho kỹ nghệ chứ không phải cho “người thường”.
        Vài năm sau , CPU cỡ Pentium tràn lan! Trong máy chơi Game!

        • Hoàng cương says:

          Tại sao hang cua có thể thiếu bác Đoan Hùng 🙂 còm như bửa củi là còn máu lắm . Thích các bác còm , nhưng tui dốt tịt IT

        • VA says:

          Cụ Đoan Hùng trình bày còm như thơ hiện đại, thảo nào được HC khen “còm như bổ củi” . Người ta thường ví làm chuyện ấy như bổ củi, lão HC cũng làm thơ nhiều và nhanh như BỔ CỦI 😀
          Con bổ củi khiến đàn ông “khoẻ” hơn ?

        • Hoàng cương says:

          Rượu Bổ củi uống rồi ,khét như tóc cháy ,chỉ bổ ngửa ra thì có 🙂

        • Brave Hoang says:

          Bác DHung nói đúng suy nghĩ của dân IT. Hồi tốt nghiệp DH cũng mày mò viết lại cái OS dựa trên open source Linux, nhưng khi đối diện cơm áo gạo tiền, cái đam mê này dứt hẳn, toàn làm cái gì ra tiền nhanh mới ham.
          Bill & Steve giàu vậy, ngoài tài năng, tầm nhìn, họ còn có 1 đam mê cháy bỏng ko bị tiền chi phối.

        • TM says:

          Đọc tiểu sử của Steve Jobs thì thấy được niềm đam mê và tự phát của cộng đồng máy tính garage.

          Thật ra ông trùm kỹ thuật, người sáng chế ra Apple I và đặt viễn kiến kỹ thuật máy tính cho Apple II là Steve Wozniak, cộng sự của Steve Jobs. Steve Jobs có viễn kiến tiếp thị, nhờ thế mới tranh đấu được nguồn vốn đâu tư để biến một máy tính thô sơ chế tạo tại garage nhà thành một sản phẩm chinh phục thế giới. Tất cả đều tùy thuộc vào sự vận hành (it all depends on execution).

          Viết đến đây lại nhớ đến Flappy Bird của VN, anh Nguyễn Hà Đông. Không biết lúc này nhân tài đang trôi nổi nơi mô?

        • Vu Khoa says:

          Nếu ông Bill hay Steve mà ở VN thì làm nên trò trống gì? Không chừng ngồi bốc lịch. Tôi nghe phong phanh ở Hà nội thời đó có ông gì, dường như lốp Ô tô thì phải, tán gia bại sản và còn đi tù nữa. Ai nhớ về ông này đưa lên cho bà con Hang nghe lại một thời gọi là ” đam mê cháy bỏng”.

        • hugo luu says:

          @ Vukhoa
          Bác muốn nhắc tới ông này :https://vi.wikipedia.org/wiki/Vua_l%E1%BB%91p

    • Văn Mùi says:

      Tôi xin hỏi khí không phải, có phải bác Đoan Hùng cũng là người có comment rất hay trong bài “Bàn về giảng dạy Hán-Nôm” hồi tháng Chín 2016 cũng trên Blog Hiệu Minh, phải không ạ?

  13. trungle118 says:

    nó chết yểu vì các Bác nhà ta nghĩ: mấy cái máy tính chuyện nhỏ phát triển cũng được không cũng không sao vì mấy thằng giãy chết nó cũng chế tạo được rồi.
    ta là thiên tài phải làm việc theo kiểu thiên tài, phát triển cái gì mà mấy thằng giãy chết phải chổng đít lên mà vái chào thua dù tốn 100 năm hoặc 1000 năm, dù về lý thuyết nó vẫn là viễn vông dù trên thực tế nó không thể tồn tại. 🙂

  14. Dove says:

    Do hàm lượng chất xám bản địa ko nhiều và bản quyền công nghệ ko có nên Dove biên tập lại bằng capital letters:

    “Năm ấy, chiếc máy tính VT80 ra đời. Việt Nam trở thành nước thứ N trên thế giới LẮP RÁP thành công máy vi tính.”

    Giá Dove mà kịp thời biên tập lại vào năm 77 và nhờ vậy cụ Phan Đình Diệu bỗng nhận ra hội chứng “KIÊU CĂNG CHẾ TẠO” thì bây giờ VN đã ủn TQ ra rìa để soán ngôi công xưởng của IBM, Aple, Dwell….

    • Hiệu Minh says:

      Não trạng “lắp ráp” của gs Nguyễn Văn Hiệu và cả anh Dove nữa đã giúp lãnh đạo VN hiểu một điều đơn giản, nghiên cứu làm gì, phương tây có hết rồi, cứ mua về mà xài.

      Sau gần một thế kỷ, cái kim cũng phải đi nhập của TQ. Đó là tư duy lười biếng và mỳ ăn liền. Nó giết chết mọi sự sáng tạo trong khoa học.

      • Dove says:

        Não trạng của Dove bảo thủ hơn nhiều não trạng của cụ NVH. Số là khối người đến xúi cụ NVH làm diot huỳnh quang, chế transitor, làm sứ cách điện v.v…thì cụ Hiệu tin, nhưng Dove nỏ có tin. Riêng về chế tạo máy tính và mua ApleII thì Dove còn ngửi ra hình như có cả não trạng phe nhóm giữa các cụ NVH và PĐD. Nhưng mà thôi…

        Còn nhớ khi đón tiếp quyết định thành lập VKHCN VN – một cơ quan có hàm cấp bộ, thì Dove đã dội một gáo nước lạnh vào ko khí phấn khởi chung vì từ nay xóm nghèo Nghĩa Đô được quyền bắt cá hai tay, một tay nắm khoa học, tay kia làm công nghệ vì dám cả gan tuyên bố: khoa học và công nghệ khác nhau về cơ cấu tổ chức, cơ cấu quản lý, mô thức huy động vốn và xã hội hóa sản phẩm. Thiển nghĩ xóm nghèo Nghĩa Đô ôm được KH đã quá sức rồi, nếu ôm thêm cả CN nữa thì khéo mất cả chì lẫn chài.

        Thế là Dove bị sếp của anh Cua (cụ BHK) điều chỉnh bằng lời lẽ gay gắt, khiến cho cụ NVH như trút được cả tấm lòng.

        Giết chết sự sáng tạo trong khoa học….thì HM lên phỏng vấn Đảng thử xem.

        Riêng Dove nghĩ rằng cách giết khoa học nhanh nhất là lập các hội đồng chuột do một con mèo mang tính Đảng cầm đầu và trao cho nó quyền nâng ngạch công chức khoa học sau khi bồi dưỡng qua quít Mác – Lê ở trình độ dưới mức phổ cập trung cấp kỹ thuật của LX hồi nào.

      • Đoan Hùng says:

        Trình độ bác Nguyễn Văn Hiệu ra sao nhỉ các bác?
        Riêng tôi, trước thường nghe, Giáo sư, Tiến Sĩ , Viện sĩ Dubna, thì nghĩ là to .
        Đến khi vụ Nguyễn Chánh Khê biểu diễn trò ảo thuật
        “vắt nước ra .. điện” ở TT Công Nghệ Cao TPHCM, Mà được TS NVH đề nghị cấp kinh phí cho làm tiếp, thì tôi .. ngờ ngợ.

        Suy nghĩ hơi “phạm thương” mốt tý là :
        Tôi tưởng là chỉ cần sinh viên năm thứ 2 vật lý đã phải ngửi ngay cái mùi “đông cơ vĩnh cửu” của trò ảo thuật này rồi chứ.

        Huống chi là Viện Sĩ viện Dubna??
        Chẳng lẽ ???

        • Dove says:

          Việc pin nhiên liệu nước của cụ Nguyễn Chánh Khê thì Dove có biết. Nguyên tắc thì ai cũng biết nhưng chế tạo và nạp lại nó ra sao là bí mật công nghệ và cụ Khê có quyền giữ.

          Nói tóm lại nếu cho cụ Nguyễn Chánh Khê vay vốn để phát triển CN thì Dove tui OK. Nếu cấp vốn nhỏ giọt ko hoàn lại để nghiên cứu KH như cụ NVH đề nghị thì Dove no OK.

          Chỏ miệng lung tung “động cơ vĩnh cửu” mà chưa nắm rõ thực chất của nhừng công đoạn mà nhà phát minh có quyền giữ kín là cách rất hiệu quả để giết chết sáng tạo CN. Để bản quyền CN bị ăn cắp tứ tung là ác mộng khủng khiếp nhất với những ai hoặc định bán nhà cửa để làm công nghệ hoặc định hùn vốn cho phát triển CN.

          Lại còn đặt vấn đề trinh độ bác NVH ra sao thì chết thật. Dove chỉ xin trích lại lời của GS Hoàng Phương: “NVH là tay rất ghê gớm” khi cụ đề nghị gửi anh chàng cờ bờ dờ dờ NVH mới ngoài 20 tuổi đi Dubna.

          Tiện thể xin lỗi lão bà bà Thanh Van vì Dove do cẩu thả đã viết sai trình tự bà vợ hai của chú Phương và cô Lệ.

          PS: Cờ bờ dờ dờ = cán bộ giảng dạy.

        • Kts Trần Thanh Vân says:

          Đã định không tham gia cuộc “Lý sự” về các Gs hàng đầu của nền khoa học XHCN này, nhưng tôi lại bị anh Dove nhắc tới với lời xin lỗi về chuyện gia đình riêng của Gs Hoàng Phương, một con người rất đáng quý.
          Thế mới biết lão Bà Bà đây rất “khoan dung đại lượng” khi thấy kẻ khác sai mà không tranh cãi nhiều lời ( !!! )
          Về chuyện Gs Viện sĩ NVH mà anh Dove không thèm nhắc đến là đúng rồi, nhưng có một “Nhà khoa học quốc doanh” khác là Gs Ts Vũ Đình Cự ( 1936 – 2011 ) thì mong mọi người nên tôn trọng.
          Tuy từng là UVTW ĐCS, từng là Phó chủ tịch quốc hội, nhưng Gs Vũ Đình Cự biết lợi dụng chỗ đứng của mình để hỗ trợ các nhà khoa học khác làm nên sự nghiệp.
          Thời kỳ còn là Chủ nhiệm UBKH Công nghệ & Môi trường của Quốc hội, lại là chủ nhiệm chương trình nghiên cứu Điện tử Viễn thông của Nhà nước, gs VĐC sống độc thân, liêm khiết, không phải nuôi vợ con, nên đã tiết kiệm được 7000 USD và đã cho Ts Trương Gia Bình vay để mở đầu xây dựng công ty FPT và đưa nó đến thành công như ngày nay.

        • Dove says:

          Vì lão bà bà đã tha thứ ko chọi đá Dove trong vụ cẩu thả nên nhầm trật tự cô Lệ và vợ 2 của chú Phương, Dove quyết định ko bới móc cụ Nguyễn Đình Cự, mặc dù biết rất rõ vụ lùm xùm phá thủy lôi và công ai phù hộ độ trì để Trương Gia Bình thành Tycoon FPT.

          Đã vậy lại còn biếu lão bà bà một món quà đầu xuân, đó là CNN đã đưa tin rằng các kiến trúc sư của T3 Architecture Asia, tại Tp HCM với độc chiêu “biomatic architecture” đã cho máy điều hòa dù là inventer đi chăng nữa nghỉ hưu.

          Ghi chú: Kiến trúc biomatic của T3 Architecture (ảnh CNN)

          Ông Charles Gallavardin, director of T3 Architecture Asia long trọng tuyên bố:

          “Cho dù khí hậu nóng bức như tại TP HCM, bạn sẽ không cần phải trả tiền cho máy điều hòa nhiệt độ nữa.”

        • Dove says:

          Nếu lão bà bà định xuống núi cho T3 Architecture Asia biết mặt thì vào link sau đây để tham khảo sơ bô:

          http://edition.cnn.com/2017/01/31/architecture/t3-architecture-asia-bioclimatic-architecture/index.html

          Trường phái kiến trúc Pháp đấy.

          Ko dám làm lão bà bà sao nhãng vì cụ Vũ Đình Cự và tiện thể đính chính luôn lỗi viết sai họ Nguyễn như ở trên..

        • Kts Trần Thanh Vân says:

          Cám ơn anh Dove đã có món quà xuân,
          Ở Hà Nội đã có KIẾN TRÚC XANH hay NGÔI NHÀ XANH CỦA LIÊN HỢP QUỐC xuất hiện ở phố Kim Mã Hà Nội từ năm 2015 rồi.
          Công trình này cũng tiết kiệm năng lượng và không dùng điều hòa….
          Tôi không dám sa đà vào đề tài này nhiều vì có thể không là hứng thú của mọi người

        • Đoan Hùng says:

          Bác Dove OK cho bác Khê vay vốn à?
          Nếu bác chưa thì .. khoan khoan.. Nhà em xin can!
          Bởi cũng biết người em của một người bạn cầm nhà “đầu tư” vào cái vụ này!
          Can mãi không được!

          “chõ miệng lung tung là.. giết chết sáng tạo”!?
          He He! Bác ơi.
          Trong một nền kinh tế bình thường thì mấy cái vụ “phiêu lưu” này là nghề của bon “venture capitalist”.
          Chứ không phải là chuyện của “viện”!
          Nó không “bán nhà” để đầu tư mà:
          1- Bác Khê làm cái demo , nó nghe , nó gật nó gù bảo “great! great! congratulation!”.
          2- Thế rồi bảo bác viết rõ ra ( không dấu bí mật!) và đưa cho vài nhóm khoa học, vật lý nó xem và cho ý kiến.
          3- Trong trường hợp này thì cái bọn này chẳng cần đến cả ngày để làm diligence!
          sau vài phút nó sẽ cười lăn cười bò , bảo .. thôi! dẹp đi mấy cha, cái thứ này tui nghe quen quen!

          Thưc ra, đã là dân “vật lý”, chỉ cần học cho tử tế thôi, thì phải đủ khả năng để “ngửi” cái mùi “perpetual motion”!

          Bác Khê luôn dùng từ “nhiên liệu” cho “nước”.

          Còn cái chất “nano” bác ấy bỏ vào thì bác ấy lúc thì gọi là “chất xúc tác”, lúc là “chất khử”!

          Nguyên lý “bảo toàn” là một trong những nguyên lý căn bản của vật lý.
          Nó cho phép nhà vật lý, nắm bắt nhanh một cách tổng quát về hiện tượng, tránh đi mò mẫm lung tung.
          Nếu đặt câu hỏi cho một sinh viên vật lý:
          – Cho một hệ thống với
          – đầu vào (tình trạng đầu) : nước + chất A .
          – đầu ra (tình trạng cuối): nước + năng lượng + xx?
          Hỏi năng lượng phát sinh từ A hay là nước ?

          Nêu sinh viên đó không trả lời ngay được thì nên ..chuyển qua ngành văn chương ! -:)

          Một sinh viên học kỹ tất phải trả lời ngay là chỗ xx? phải là chất B nào đó!
          Năng lương phải được tích trong A!
          nước vẫn hoàn nước và chất A phải biến thành B!
          Rút cục A là “nhiên liệu” và phải dùng năng lượng để “tích vào” mà chế tạo ra nó!

          Nguyên lý bảo toàn mặc kệ bác “biểu diễn” trò như thế nào.
          Chỉ cần hỏi “tình trạng đầu” và “cuối”.
          Những chi tiết khúc “giữa” .. không cần biết nó ra sao , bác muốn “dấu” nghề cũng OK!

          “Bảo toàn” ( không chỉ năng lượng mà còn rất nhiều thứ khác như điện tích, sắc tích, spin..) là nguyên lý rất cơ bản trong vật lý.
          Không nắm nó, thì như anh mù hay thầy bói! Không phải nhà vật lý!

        • Hoàng cương says:

          ấy ấy ,bác Đoan Hùng cố tình vùi dập nghề văn chương ha .Người nói rằng =văn chương dốt vật lý ,hóa học ..là không có trái tim.
          Kẻ văn chương mù vật lý,hóa học = không phải văn chương .
          Nhiêu đó thôi 🙂 ai chưa thông ,tui sẽ khoan tiếp ..

        • krok says:

          Bác Đoan Hùng nói chưa chính xác, định luật bảo toàn năng lượng học từ lớp 6 phổ thông.
          Đây không phải vấn đề trình độ, mà là vấn đề đạo đức.
          Không thể tin họ trắng trợn đến vậy.
          Mạt.

        • Dove says:

          Nếu luật sở hữu công nghệ được thực thi nghiêm túc, chắc chắn Dove tui sẽ mua cổ phiếu của cụ Khê.

        • says:

          Bác Krok. Trong miền Nam, Định Luật Bảo Toàn Năng Lượng không có dạy dưới Trung Học. Định Luật này được dạy năm thứ nhất Đại Học, môn Vật Lý Đại Cương Bác Doan Hùng nói đúng cho mien Nam trước 75.

          Hiện nay Định Luật này được dạy trong Vật Lý lớp 10. Chương trình Vật Lý lớp 10 trước 75 đến nay tôi còn nhớ, học Vec tơ (vecteur), lực (force) trên mặt phẳng(Fx, Fy), moment etc…

  15. Đoan Hùng says:

    Cũng cùng thời gian đó 1976-77 , chúng tôi bên Tây Đức cũng cho ra đời máy tính
    PKD-80 ( PKD: Phân khoa điện ).
    Dù là dân du học từ miền Nam, chúng tôi cũng rất mong muốn giúp đất nước.
    PKD-80 dùng Zilog Z80, OS dùng CPM. Language dùng Fortran, Pascal..
    Máy cũng được đưa về VN và được “đón chào” .. hồ hỡi phấn khởi..
    Và chấm dứt ở đó!
    Sau này khi làm việc trong kỹ nghệ IT Đức và sau đó là Silicon Valley, tôi làm quên ăn quên ngủ không dưới 14-16 tiếng.
    Qua thực tế đó tôi mới “ngộ” ra một điều là những gì mình và bạn bè làm là chuyện “tào lao”, không đi đến đâu, mất thì giờ!
    Bởi một chế độ XHCN bao cấp, quan liêu.. không thể nào làm nên trò trống gì! Chỉ đói vàng mắt!
    Nga có thể bắn hỏa tiễn , vệ tinh nhưng làm cái nồi, đôi giày .. cũng không xong nữa là PC!
    Đông Đức là nước tiên tiến nhất trong thế giới này làm cái xe hơi Trabant dở ẹc mà dân muốn mua cũng chờ cả chục năm!
    Thế nên, bác Cua đừng “tiếc rẻ”!
    Chế độ đó, có “quyết tâm” đến đâu cũng chỉ ..ăn hại.
    Nó ngoài ý muốn của từng cá nhân! Nó hỏng từ bản chất.
    Thanh niên thời đó như bác và tôi có nhiệt tình đến đâu, cũng chỉ làm đến thế là .. hết mức!
    Bao nhiêu nhiệt tình, ước mơ cũng chỉ là để “gió cuốn đi”!

    • Hiệu Minh says:

      Tôi có nhớ cái máy PKD-80 và thực sự nó chỉ là cái máy trong phòng thí nghiệm, hỏi làm được gì, giống hệt cái máy VT80 của viện. Hình dáng đẹp và bắt mắt hơn thôi.

      Từ phòng thí nghiệm ra sản xuất đại trà, đem ứng dụng là câu chuyện khác.

      Không có những người bắt đầu từ PKD, VT ngày xưa thì làm sao thế giới có iPhone như ngày nay.

      Lịch sử không thể thay đổi, không có chữ nếu.

      Tôi không hề tiếc rẻ như bác nghĩ. Thông điệp của bài viết về đâu tư dàn trải, không hiệu quả. Dùng câu chuyện hôm qua để nói hôm nay.

      • Đoan Hùng says:

        He He , tôi hiểu thông điệp của bác chứ! Mượn xưa nói nay. Cái chuyện dàn trải , gai mít thì hoàn toàn đồng ý.
        Có điều , với các “bác” cầm cân nẩy mực thì họ sẽ.. không hiểu gì cả.
        Nước đổ lá môn!
        Thực ra họ không đủ trình độ để hiểu, cũng chẳng thấy có nhu cầu hiểu, mà cũng chẳng tin những thằng hiểu! -:(

        • trungle118 says:

          em thích đoạn này của Bác: “chẳng tin những thằng hiểu”. không tin những thằng giỏi thì chỉ chỉ càng ngày càng lụn bại đi và ngu đần càng nhiều thêm.

        • Nguyen Hoang says:

          Chính xác, tôi đã từng là Cán bộ giảng dạy,… rồi trưởng phòng KHCN, rồi GD 1 công ty Nhà nước…. ấy vậy mà chịu bó tay… ko thể cứ dính toi đầu tư KH-CN hay quyết dinh đầu tư phát triển nào cũng phải ” mệt hết cả người “để giảng giải thuyết phục cho 1 kẻ lúc đầu là “Bí thư chi bộ “rồi sau đó là Phó giám đốc phụ trách tổ chức kiêm Bí thư Đảng uỷ với gốc gác là 1 anh bộ đội lái xe xuất ngũ, có thời ở Phòng HC QT từng lái xe chở tôi đi công tác, vậy mà cứ cái gi quan trọng là hắn ta nêu khẩu hiệu “đảng lãnh đạo toàn diện”…. để làm khổ mình. Cuối cùng chán qua…. Bye -bye để Các Bác ấy ở lại mà “phá “theo định hướng XHCN.

    • Pham Tuan Anh says:

      Chào bác Đoan Hùng ,
      Năm 1987 tôi còn dùng máy PKD-80 để viết chương trình assembly Z80 cho tổng đài DTS 480 ( Đây là tổng đài điện tử số đầu tiên của VN ) .Dòng Tổng đài này cung cấp được rất nhiều cho VNPT trong giai đoạn đầu số hóa và cho các cơ quan .

      • Đoan Hùng says:

        Ô! Nó sống dai thế cơ à! -:)
        Cám ơn bác!
        Tôi phải thông báo tin này tới nhóm PKD (nay tóc bạc phơ!) cho mấy lão ấy vui.
        Ngày ây tôi hì hục với cái BIOS để nó compatible với CP/M.
        Cũng bõ công .. he he ..!

        • Pham Tuan Anh says:

          Cảm ơn anh Đoan Hùng đã làm ra 1 SP dùng được .Hồi đó tôi mới lập trình Assembly Z80.Nếu không có chương trình ZSID để debug và tracing thì cũng khó khăn .Tổng đài DTS480 là niềm tự hào thời đó của VN vì có digital trunk R2-MFC ( hơn cả CDOTcủa Ân Độ ) .DTS có đời sống dài lâu hơn mấy cái PC của các “Viện sĩ ” vì làm thật và bán được cho mạng viễn thông Việt nam . Mỗi TD giá = 3 Hiace cua TOYOTA .
          Cái máy PDK-80 tôi dùng do anh TS Lê Hiệp Tuyển mang từ Tây Đức về .Anh Đoan Hùng ở Tây Đức thời đó có biết anh Tuyển không ? Sau này anh Tuyển còn hợp tác với viện CN của anh Vũ Đình Cự để làm máy PC-BACTO .
          Đến gần đây tôi mới hóa kiếp cái PDK-80 này .

        • Đoan Hùng says:

          Cám ơn anh Pham Tuan Anh,
          Thật là vui khi biết PKD80 cũng có ích! -:)
          Anh Lê Hiệp Tuyển là bạn tôi, cùng thế hệ , cùng học ở Munich.

        • Pham Tuan Anh says:

          Anh Đoan Hùng viết về team thiết kế ra PKD-80 (System design , Hardware ,Software ) như đội của anh HM thiết kế ra VT-80 thì hay quá .
          Anh Tuyển có trong team PKD-80 không anh ?Ai là team leader ?
          Cảm ơn anh .

  16. TM says:

    “Năm ấy, chiếc máy tính VT80 ra đời. Việt Nam trở thành nước thứ ba trên thế giới chế tạo thành công máy vi tính.” Năm ấy là 1977? Vừa thành lập viện là đã chế tạo thành công trong vài tháng?

    Cũng muốn tự hào dân tộc với mọi người, nhưng tôi muốn xin thêm thông tin về sự kiện Vietnam “là nước thứ ba trên thế giới chế tạo thành công máy vi tính”.

    Theo lịch sử máy tính trên Wiki thì những chiếc máy đầu tiên được làm (và sản xuất đại trà bán ra thị trường) tại những nước sau đây:

    1. Simon: chế tạo bởi Edmund Berkeley năm 1950, bán giá US$600.

    2. IBM 610: thiết kế từ 1948 đến 1957 bởi John Lentz tại phòng thí nghiệm Watson đại học Columbia University, năm 1957, giá $55,000, chỉ có 180 chiếc được chế tạo

    3. Olivetti Programma 101: chế tạo bởi công ty Ý Olivetti, do Pier Giorgio Perotto làm thiết kế trưởng, 44,000 chiếc bán toàn thế giới, giá $3,200.

    4. MIR: Liên xô thiết kế từ 1965 đến 1969 do Victor Glushkov làm trưởng thiết kế.

    5. Kenbak-1: do John Blankenbaker ở công ty Kenbak Corporation bán ra thị trường đầu năm 1971, giá US$750.

    6. Datapoint 2200: 1970

    7. Micral N: công ty Pháp R2E chế tạo 1973, giá 8500 Francs, khoảng $1300US.

    Điều đáng tự hào dân tộc cho người Việt là người sáng lập ra R2E là một người Việt, ông Truong Trong Thi.

    “R2E founder André Truong Trong Thi (EFREI degree, Paris), a French immigrant from Vietnam, asked Frenchman François Gernelle to develop the Micral N computer for the Institut National de la Recherche Agronomique (INRA), starting in June 1972.”

    https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_personal_computers

    Như vậy 3 nước đầu tiên chế tạo computer là Mỹ, Ý, Liên xô, trước 1977 nhiều năm, và họ không những thiết kế thành công trong hpo2ng thí nghiệm mà còn sản xuất đại trà bán ra thị trường.

    • krok says:

      Ở đây chắc cụ Cua chỉ tính các máy vi tính sử dụng chip, các máy bác TM liệt kê là loại chạy bằng bóng bán dẫn – loại MIR tôi từng sử dụng – tính năng không hơn loại máy cầm tay lập trình được của HP hay TI sau này.

    • Mike says:

      Hihi, chị TM khó tánh quá nhen.

      Cụ Cua không nói rỏ “chế tạo thành công” là bắt đầu từ công đoạn nào. Hệ điều hành ra sao. Máy làm được những gì. Nên cũng châm chước cho cụ ấy.

      Cứ như trong bài thì là chip được mang về. Khổ cái là con chip nó ôm đồm dữ quá. Nhỏ như cái transitor cũng gọi là chip. To như cái CPU cũng là chip.

      Tuy nhiên, nếu Ấn Độ và nhiều nước khác tới tham quan tìm hiểu thì cũng đáng nể. Cũng tuy nhiên họ đến tìm hiểu không có nghĩa họ chưa làm được hay làm thua mình. Có khi họ làm hơn mình nhưng cũng tò mò muốn biết, cùng là muốn học hỏi thêm nếu được.

    • Kts Trần Thanh Vân says:

      Tôi là người ngoại đạo ngành IT, nhưng được tiếp xúc với máy tính tương đối sớm ( so với trình độ nhì nhằng ở VN ).
      Năm 1980 ở Dresden, tôi được học để biết đôi chút, nhưng muốn xử dụng máy tính thì phải đến phòng máy đăng ký trước. Khi dùng phải có một kỹ thuật viên ở bên cạnh trợ giúp ( sợ nhỡ ra làm hỏng )
      Năm 1981 về Hà Nội, chiếc máy tính duy nhất mà tôi nhìn thấy ở tầng 2 tòa nhà 39 Trần Hưng Đạo ( Ủy ban KH&KTNN ) là một “cục sắt” to cao hơn cái tủ đứng ( chắc là máy MIR của Liên Xô? ) Để đó cho oai chứ không thấy ai xử dụng

      Đến khi tôi được cử làm thư ký Dự án VIE 86.020 ( dự án đầu tiên ở BXD do UNDP tài trợ ), thì chính tôi được đặt mua ở Hồng Kông hai bộ máy 386 ( có đầy đủ bộ lưu điện, máy in đen trắng, in mầu…) giá thanh toán tới 136.000 Đô la HK, khiến Bộ xây dựng xôn xao và xẩy ra tranh giành giữa Trung tâm tin học của Bộ ( ở phố Lê Đại Hành ) và Văn phòng dự án chúng tôi ( ở phố Cầu Giấy ) Tất nhiên cuối cùng chúng tôi thắng vì đó là tiền của UNDP cấp cho Dự án chúng tôi, chứ không cấp cho ông Bộ trưởng ( !!! )

      Trở lại câu chuyện của anh Kua, mới thấy tiếc cho các chuyên gia IT của VN.
      Các vị có trí tuệ nhưng các vị không biết cách dùng trí tuệ đẻ ra tiền để mở xưởng sản xuất.
      Tôi nhớ hồi đó có hai “Nhà buôn” máy tính là Công ty 3C của Ts Nguyễn Quang A và TT ứng dụng Tin học của Gs Huỳnh Mùi.
      Nếu Viện Ttn học của anh Kua không quá khắt khe thì tình hình đã khác?

      • Thanh Long says:

        Cuối thập niên 70, Việt Nam vẫn duy trì chế độ tập trung quan liêu bao cấp, đa phần các nhà máy không có tư duy kinh tế thị trường, nguyên liếu sản xuất còn được cấp phát do Bộ Vật tư quản lý.

        Lúc nền kinh tế vừa thoát ra khỏi cuộc chiến tranh, đời sống người dân còn chẳng đủ ăn thì khó có thể thực hiện được việc thương mại hóa máy vi tính. Đến 1 thập kỷ sau các Công ty như FPT, 3C mới ra đời và tham gia hoạt động thương mại buôn bán hàng công nghệ sang các nước Đông Âu.

    • Hiệu Minh says:

      VT80 dùng CPU Intel 8080 – microprocessor

      https://en.wikipedia.org/wiki/Intel_8080

      Viện cũng được Pháp tặng 2 máy Micral to đùng nhưng giao diện kém nên ít người dùng.

      Ông Trương Trọng Thi cũng về viện thuyết trình một số lần (nhớ không nhầm – vì tôi ko nghe).

      Những năm đó, VK Pháp, Mỹ về được trọng vọng lắm, xe đưa đón, đi chơi. Nhưng toàn dùng xe Lada không có điều hòa, được ngồi xe là vui rồi.

      Các anh đi thực tập Pháp về xe Peugeot (gắn máy) và sau là xe Nhật DD đỏ rực, nhìn thèm. Vì thế, mình đi học tiếng Pháp để chuẩn bị đi thì có người thay vì bảo mình biết tiếng Nga, sang Bulgaria hợp hơn. 😛

  17. Mike says:

    Nếu có phải mơ sãn phẩm IT VN, tôi mơ có ngày nhà nước buông tay cho dân tự do làm ăn. Nhà nước làm đúng chức năng trọng tài là tốt. Khi đó sẽ không thiếu những người Việt ở nước ngoài có khả năng về tài chánh lẫn kỹ thuật để về đầu tư trong nước.

    San Diego có một hãng lắp ráp điện tử của người Việt mà số công nhân có khi lên tới cả ngàn. Ông này cũng chẳng phải kỹ sư. Người đồng sáng lập cũng không kỹ sư nốt. Công nhân thì hầu hết là người Việt. Khi hãng Qualcomm chuyển hàng ngàn công việc lắp ráp điện tử sang TQ thì hãng ông vẫn sống được.

    Ông này có về VN mở hãng. Có đứa con rơi rồi không biết bửa nay có còn hãng bển nữa không.

    Steve Jobs nói rằng phát minh thì chẳng dính dáng gì đến số tiền dành cho nghiên cứu (Innovation has nothing to do with how many R & D dollars you have). Nhưng không có môi trường thì có giỏi mà phát minh cũng chẳng đi tới đâu.

  18. krok says:

    Đọc bài của cụ Cua trên VNE, tôi vẫn phân vân không biết cụ có hoàn toàn đúng không.
    Tinh thần hy sinh vì khoa học công nghệ mà cụ đã dẫn quả đáng khâm phục.
    Cay mắt đọc về “muối vừng, mấy cọng rau muống già và quả cà pháo” mà với tôi chả xa lạ gì.
    Giả sử với cơ chế bao cấp mà chỉ chọn một mũi nhọn là IT thì có thành công không?
    Hay chỉ thêm hy sinh mà thành quả bị người khác hớt tay trên, kết cục cuối cùng vẫn thất bại?
    Vì đây đâu phải vấn đề thuần khoa học công nghệ mà người Việt Nam chẳng kém ai.
    Đây là vấn đề tự chủ về đầu tư và tái đầu tư, chịu trách nhiệm và rủi ro. Tôi cho là nếu viện TT & ĐK, giáo sư PĐ Diệu không được toàn quyền xuất sản phẩm, lợi nhuận được dùng tái đầu tư để phát triển sản phẩm thì sớm muộn cũng thất bại.
    Hồng Kông, Đài Loan lúc đầu họ cũng buôn máy tính vậy, lúc giàu rồi họ làm chủ đầu tư và công nghệ IT vậy nên giờ họ ngon. Đó là con đường tự nhiên, đi lên từ gốc.
    Cụ Cua chỉ trích chuyện buôn máy tính đã giết chết sx trong nước theo tôi là không khả thi, đó là quy luật không thể tránh khỏi. Tôi chỉ hơi tiếc là FPT có dạo rất mạnh về vốn đã không dùng cơ hội để làm được khởi đầu đột phá về sản phẩm IT.

  19. krok says:

    Mít đặc!

    Bạch Hoàn fb

%d bloggers like this: