Đức Hoàng VNE: Bút sai, ai trả giá?

Fountain Pen. Ảnh minh họa

Fountain Pen. Ảnh minh họa

Tháng 1 năm nay, có một người đàn ông hẹn gặp tôi. Một người tôi từng nhắc đến trong một bài viết.

Bài viết ấy, đã khiến tôi rất tự hào và giống một dấu mốc trong sự nghiệp: nó được độc giả đón nhận tích cực, được khen ngợi, và tôi được nghe nhắc đến bài viết của mình khi đi công tác ở tận Tây Bắc xa xôi.

Người đàn ông ấy vừa trở về từ trại tạm giam sau hơn nửa năm tạm giữ điều tra. Ông là nhân vật chính của một vụ án kinh tế nổi tiếng. Trong suốt thời gian ấy, đã có hàng nghìn bài báo viết về ông. Nhưng ra rồi, ông chỉ muốn gặp một người. Vì ông nói, bài báo của tôi khiến ông khóc. Nước mắt uất ức căm hận, chứ không phải xúc động.

Thời ấy, ông bị khởi tố vì sai phạm trong một dự án xây dựng cơ bản lớn. Dư luận vô cùng bất bình trước dự án ấy, khi lỗi kỹ thuật của nó ảnh hưởng ghê gớm tới đời sống người dân. Căn cứ vào kết quả của cơ quan điều tra và quyết định khởi tố, tôi viết một bài báo về sự việc.

Chúng tôi ngồi nói chuyện rất nhiều, như hai con người của hai thế hệ ngẫu nhiên gặp nhau. Cả hai đều tránh nhắc đến vụ án. Ông kể chuyện thời trẻ đi xây dựng miền Bắc XHCN vất vả và tràn đầy lý tưởng, rồi kiến tạo sự nghiệp thế nào, gia đình con cái ra sao. Ông không thanh minh câu nào với những dòng tôi viết. Nhưng cũng có một lúc, chúng tôi nhắc đến vụ án. Ông khóc. Người đàn ông đó, tôi biết, đã bị “tuyên án” từ lúc bị khởi tố, chưa cần đến một phiên toà. Ông bị tuyên án bởi dư luận. Và một trong những người tạo ra dư luận ấy, chính là tôi.

Trong số hàng nghìn bài báo đã viết về vụ án ấy, ông chỉ muốn gặp mình tôi để nói chuyện. Không phải để nhờ tôi nói đỡ cho câu nào (tôi cũng chẳng làm được vì việc “tuyên án” bởi dư luận đã xong rồi). Mà ông bảo, vì ông tin tôi là người tử tế, nên không muốn tôi hiểu sai. Chỉ riêng việc ấy, đã khiến tôi cảm thấy rằng đấy vẫn là một người đàng hoàng.

Trong thời đại của mạng xã hội, việc kết tội ai đó khá dễ dàng. Thậm chí không cần đến một nhà báo cũng có thể làm được điều đó với một status được cộng đồng hưởng ứng. Cũng trong thời đại này, việc thu nhận thông tin để viết ra một cái gì đó cũng khá dễ dàng. Thông tin được chia sẻ từ khắp nơi trên Facebook, thật giả hậu xét.

Nhưng nếu sức mạnh thời đại ấy được gộp vào kỹ năng cầm bút, từ khả năng tổng hợp thông tin đến sử dụng ngôn từ, vào việc quyền được đăng bài trên một tờ báo chính thống, của một nhà báo, thì khả năng tạo tác động của nó tăng lên nhiều lần.

Tôi và nhiều đồng nghiệp, những người làm báo dùng mạng xã hội, hiểu được sức mạnh của nó. Thứ sức mạnh cộng hưởng khó kiểm soát. Một dòng trạng thái trên Facebook có sức mạnh một, thì một bài viết trên báo được chia sẻ bởi một người có tư cách báo chí, được cho là có khả năng tiếp cận nguồn tin, có sức mạnh gấp đôi gấp ba. Và rủi ro cũng tăng lên, khi mà người làm báo lướt mạng hàng ngày và chịu tác động của rất nhiều luồng tin, luồng quan điểm.

Không ai có thể xử lý được một người làm báo vì những hiệu ứng tâm lý anh ta tạo ra với cộng đồng. Dù hiệu ứng ấy có thể rất lớn. Và sự tiêu cực, nếu có, là không ngờ.

Tôi đã góp phần tạo ra dư luận như thế với một con người khi phiên toà chưa diễn ra bằng khả năng của một người viết báo và một Facebooker có đông độc giả. Cho dù là ông ta có tội hay không, thì cách “kết tội” ấy, thứ vẫn thường xuyên xuất hiện mỗi khi có ai bị khởi tố, là chưa thoả đáng. Mọi người đều vô tội cho đến khi ra trước toà.

Cho dù là ông ta có tội hay không, thì tôi vẫn cảm thấy day dứt. Tận một tháng sau, với rất nhiều trăn trở nhấc lên đặt xuống, với đủ thứ “nhưng”: tôi không sai về nghiệp vụ; tôi không làm vì động cơ cá nhân; tôi sử dụng thông tin được cung cấp chính thống… tôi quyết định nhắn tin cho người đàn ông ấy.

“Cháu nghĩ mình nợ chú một lời xin lỗi” – tôi viết. Ông chỉ trả lời “Ok”.

Sau này con gái ông bảo, vì đang trong quá trình điều tra nên bố chị không muốn liên hệ nhiều với em, chỉ nhắn vậy.

Lúc ấy tôi nhận ra, khoảng cách giữa sự trân trọng và sự khinh ghét trong cái nghề này, rất mong manh.

Đức Hoàng. VNE

Advertisements

24 Responses to Đức Hoàng VNE: Bút sai, ai trả giá?

  1. TamHmong says:

    Chào các bác HC. Tạp chí Time Higher Education (THE) vừa công bố danh sách 200 trường đại học tốt nhất Châu Á.
    Đây là lần thứ tư (từ 2012) THE lập bảng xếp hạng này. Một trong những bảng xếp hạng đại học rất có uy tín trong giới học thuật quốc tế.
    Bảng xếp hạng này sử dụng 13 tiêu chí đánh giá, tương tự như bộ tiêu chí khi xếp hạng các trường đại học tốt nhất (Top 200) thế giới. Các tiêu chí đã được hiệu chuẩn lại để phản ánh những điểm đặc thù của của các đại học Châu Á.
    Các trường đại học được đánh giá trên các nhiệm vụ cốt lõi – giảng dạy, nghiên cứu khoa học, chuyển giao kiến thức và triển vọng quốc tế.
    Một số quốc gia như Bangladesh, Indonesia, Jordan, Oman, Pakistan và Qatar lần đầu xuất hiện trong lịch sử 4 năm của bảng xếp hạng với một đại diện cho mỗi nước.
    Đại học Quốc gia Singapore National University (NUS) ở vị trí đầu tiên, trong khi một đại học Singapore khác là Nanyang Technological University (NTU) ở vị trí thứ hai – cùng với Đại học Bắc Kinh của Trung Quốc.
    So với “chính mình”, các trường của Singapore cũng không ngừng tiến bộ. NUS đã tăng 14 điểm trong bảng này kể từ năm 2012 để đạt được vị trí thứ 26 năm ngoái, trong khi NTU đã tăng 119 điểm kể từ năm 2011 đến vị trí 55 năm ngoái.
    Ngoài Singapore, nhiều trường đại học của nước ĐNA khác cũng có mặt trong Top 200 với số lượng như sau: Thái Lan (7), Malaysia (4), Indonesia (1).

    Nhìn chung ở Châu Á Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan và Hàn Quốc là những quốc gia có nhiều đóng góp nhất cho bảng xếp hạng Top 200: Trung Quốc (39), Nhật Bản (39), Đài Loan (24) và Hàn Quốc (24). Thêm vào Hông Kông có 6 đại diện trong top 45.
    Theo các chuyên gia giáo dục quốc tế sự trỗi dậy của Singapore hoàn toàn không ngẫu nhiên. Có ba yếu tố chính đóng vai trò quyết định: 1) Chiến lược cạnh tranh kinh tế toàn cầu lấy nhân lực chất lượng cao làm nòng cốt; 2) Đầu tư rất mạnh vào hạ tầng cơ sở và đội ngũ giảng viên đại học; 3) Chính sách nhập cư ưu tiên cho người tài.
    Chính quyền Singapore cũng rất biết áp dụng cơ chế “lạt mềm buộc chặt”. Tôi có một cô cháu gái bà xã hiện đã học xong năm thứ nhất Stanford. Trước đó cháu này đã được học bổng của chính phủ Singapore học cấp III ở trong một trường trung học elite Singapore.
    Sau khi tốt nghiệp cấp III ở Singapore cháu đã apply thành công xin học bổng của Standford nhưng chính quyền Singapore vẫn ủng hộ và hoàn toàn không gây “khó dễ” cho cháu.
    Câu chuyện thứ hai. Bà xã tôi đã thuyết phục thành công bố mẹ một cô cháu gái họ xa cho con sang Lào học Đại học Quốc gia Lào. Nhà cháu nghèo và học lực chỉ thuộc loại khá.
    Hy vọng rằng cháu sẽ học tốt ở Đại học Quốc gia Lào với chi phí không cao hơn các đại học Hà Nội. Sau khi ra trường khả năng tìm việc với mưc lương hợp lý và không phải “chạy chỗ” chắc chắn cao hơn hẳn ở Hà Nội.
    Đành phải “tỵ nạn giáo dục” kiểu nhà nghèo vậy.
    Mỗi năm đến ngày 21/6 tôi bao giờ cũng nghĩ về Phan Khôi. Nhà văn hóa lớn và nhà báo lỗi lạc mẫu mực nhất trong lịch sử báo chí VN.
    Ông Phan Khôi là một người có kiến thức rất uyên thâm về nhiều lĩnh vực nhưng trên tất cả nổi bật ở ông là một lập trường yêu nước và văn hóa VN sâu sắc, rất nhân bản, rất “cận nhân tình” những không bao giờ lùi bước khi cần bảo vệ sự thật và lẽ phải. Không chịu viết theo định hướng nên ông đã được đồng nghiệp trong Nam ngời Bắc tôn vinh là “Ngự sử văn đàn”.
    Tôi tin rằng nếu ông Phan Khôi còn sống ông sẽ không bao giờ bỏ qua mà không viết bài bình luận về những sự kiện, câu chuyện mà tôi đã kể trong comment này.
    Những ông sẽ viết thế nào thì tôi thật khó hình dung!

  2. phóthôn says:

    Vâng, PHẬT nói: ” theo ngón tay ta chỉ, đó là đường đi, chứ không phải ngón tay ta là đường đi”

  3. VA says:

    Đức Hoàng, đọc thoáng qua tưởng Đức Giáo Hoàng, lại nghĩ là lão Cua định truyền đạo 🙂 Bài này giống như sự sám hối của 1 tay đao phủ cầm bút.
    Đao phủ hay nhà báo buông tay đều có thể thành Phật, nhưng các chính trị gia thì không thể.

  4. HỒ THƠM1 says:

    Đúng Ngày Báo chí cách mạng ta, và cũng có “hot news” của “dư luận ta” đang rào rào xử chém cụ Mai Phan Lợi, lão Cua vác “cây bút” ra nhá hàng. Biết rồi! Khổ lắm nói mãi!!! 🙂

    Câu hỏi “Bút sai, ai trả giá!?” của cụ Đức Hoàng VNE tui nghĩ có nhiều câu trả lời: “Bút sai, nạn nhân trả giá!” “Bút sai, tác giả trả giá” “Bút sai, xã hội trả giá”…và trường hợp của cụ Đức Hoàng là “nạn nhân” trả giá, còn trường hợp của cụ Mai Phan Lợi là tác giả phải trả giá! …

    Nhân Ngày báo chí cách mạng ta và cụ nhà báo nhà nước MPL bị rút phép thông công ( hay thông cống!? 🙂 ) tui xin được phát biểu rằng đây nhất định không phải là một bài báo mà chỉ là lời tuyên bố của cơ quan công an hoặc tòa án gì đó mà thôi.
    Có thể bài báo của cụ MPL là không sai, nhưng tui không cho rằng cụ MPL đưa stt như thế trong lúc này là đúng! Trong lúc tang gia bối rối, Người Việt ta lại có phong tục cùng tâm tư tình cảm “nghĩa tử nghĩa tận” mà đưa lên như thế, dư luận phản ứng hoặc không ủng hộ là chắc chắn đến 97,59% rồi!
    Vàng thau lẫn lộn, cụ MPL chỉ tổ cho mấy anh “nhà báo cách mạng ta”, hoặc loại nhà báo trung thành như chó (kiểu Như Phong) lợi dụng nước đục để thể hiện “đạo đức” với lòng “yêu nước thương dân” vô bờ vô bến của họ mà thôi!
    Dù không đồng tình với stt của MPL nhưng rất tiếc khi phải để cho báo của cụ Đại tá công an Như Phong kêu gào đạo đức làm báo, cái mà cụ Phong tìm được cũng rất khó cho mình! 😯

    • Mười Tạ says:

      Cách nghĩ “nghĩa tử là nghĩa tận” sau luỹ tre làng, khi ở tầm quốc gia, nó làm đảo lộn giá trị sống.

      Cuộc sống sẽ ngày càng tốt đẹp hơn nếu con người ta thành thật với nhau, bớt tập quán chín bỏ làm mười, chỉ thế thôi. Ko cần phải “triết lý, thể chế, mô hình, …” chi xa xôi.

      • HỒ THƠM1 says:

        Còm này đã làm cho cụ Mười Tạ “lên” đến…Mười Tạ Rưỡi rồi đấy! 😛

        “Nghĩa tử là nghĩa tận” hay “Chín bỏ làm mười (tạ)” 🙂 chỉ nên có với bà con hàng xóm láng giềng cùng nhau thôi. Khi ở tầm quốc gia, nó được nâng lên…”tầm cao mới”. Chết rồi vẫn chưa thể hết tội! “Chín” phải triệt chỉ còn “ba bốn”, không thể “bỏ” làm mười được!

    • Dove says:

      MPL nên học phép biện chứng của Dove. Dùng lý luận ba khúc tau nghiên cứu biển mọi thời tiết, sang 3500 tỷ điều tra cơ bản biển rồi chốt lại – bày tỏ e ngại máy bay rơi. Như thế gọi là tam thức luận, rất khó bị phê bình “ko chấp nhận” được rồi rút phép thông công.

      Ko có cơ bản Mác Lê thì làm báo rất chông chênh.

  5. Dove says:

    Dove tự hào vì VN có những nhà báo có lương tâm nghề nghiệp như Đức Hoàng, đáng trọng và đáng quý hơn đám nhà báo danh giá Phương Tây và vì họ mà trong thời đại “Mùa xuân Ả Rập” và “Euro Maidan” thì khoảng cách giữa sự trân trọng và sự khinh ghét lại càng mong manh hơn.

    Dove tin rằng khối còm sĩ bây giờ đang bị lương tâm cắn rứt vì đã chót ném đá Dove, một kẻ đã liều thân cảnh báo cộng đồng Hang Cua chớ nghe ai đó xui dại mà “thò tay bốc cứt gà”, mặc dù vậy do còn sĩ diện nên chưa dám nhận.

    Ko sao! Trái tim của Dove là một bể thông cảm, đủ chỗ chứa 600 cục đá cho mỗi còm, cho nên sĩ diện ko thành vấn đề.

    Ko chỉ vậy mà còn có chổ nương náu dành cho các vị ngu ngơ triết học, mù tịt minh triết, cuồng tín chủ nghĩa, hụt hẫng tính bổn thiện, mù quáng tin vào sức mạnh mềm của truyền thông đểu để tự hóa thân thành zombie – mơ được làm người Ả Rập, dật dờ với “CM sắc màu” và vững tin vào “Điếu Cày” như cứu tinh của dân tộc.

    • HỒ THƠM1 says:

      Hôm nay là ngày báo chí cách mạng ta, lão Đốp không dậy sớm đi chúc mừng, còn ngủ nướng hay sao nằm mơ nói nhảm giữa ban ngày thế nhỉ!!?? 😛

    • Mười Tạ says:

      Đã gần hết 2016, con chim phượng hoàng tên Nga của cụ bao giờ mới chịu bay lên từ đống tro tàn?

      Hay đang ve vãn Tàu, Ấn bán nốt đi những gì sót lại.

      • Dove says:

        Đời là thế MT à. Mỹ mà đại diện là H. Kissinger từng ve vãn Arabsaudi để biến đồng USD được đảm bảo bằng vàng thành USD đảm bảo bằng dầu mỏ (petro dollar). Dove buộc phải tin rằng bà Hillary sẽ đắc cử vì bà ấy là người được chọn để giữ cho petro dollar khỏi sụp. Dân chủ chả là cái gì, Nhà trắng phải múa theo sáo của phố Wall thôi.

        Nga ấy hả, theo dự báo thì dầu mỏ sẽ còn đóng vai trò chủ lực trong vòng 40 năm tới. Sau 10 năm nữa thì giá dầu sẽ là 150 USD thùng. Bây giờ thì Nga và TQ đang bắt đầu bán tháo cổ phiếu Mỹ. Sai lầm của Obama là ủn ông Putin vào tay ông Tập, thiển nghĩ thảm họa hơn vụ ngay xưa Chuman ủn Văn Ba rất chi là nhiều.

        Gấu Nga mới chỉ gầm gừ một cách chân thành thôi, họ chỉ trieenhr khai “đối xứng” vài phương diện quân để chống đỡ vài lữ đoàn tăng Mẽo mà Ba Lan đã ngốc nghếch (lời cự thủ tướng Đức Schroeder) cho triển khai. Cú tát sắp tới sẽ tinh luôn cả vụ thua bóng đá.

        10 năm là quãng thời gian quá ngắn đối với một trò chơi địa chính trị vậy MT hãy đợi đấy!

      • Hiệu Minh says:

        Chim phượng hoàng lai gấu, gấu lai phượng hoàng, thành ra cứ bay thì rơi, vồ lại trượt, nhưng để trên kệ tượng hấp dẫn ra phết.

        • Dove says:

          Anh Cua cũng yên tâm mà chờ nhé.

          Balan của anh đã làm gấu lai phượng hoàng báo động “đối xứng” rồi đó. Nó định chơi NATO thôi, chứ Balan của anh chẳng là cái thớ gì. Lỡ mà nó bay vung rớt xuống Balan thì chết người đấy.

      • VA says:

        TKO khen MT chuẩn men, VA cũng tin điều ấy. Vậy thì MT phải biết chuẩn men tuy khởi động tuy hơi lâu nhưng sẽ bền sức trong cuộc chơi. Nước Nga cũng, vậy VA có niềm tin về 1 nước Nga chuẩn men 😀

        • Mười Tạ says:

          Sáng nay, cô bé người TQ hỏi rằng mt có girl friend ở Nha Trang ko!?!

          Câu chuyện ko là gì, nhưng cô ấy là sinh viên Y gần ra trường, quá dễ thương cả nết và người, nên dù bận mt cũng dừng tay gõ tin nhắn cho cô ấy.

          Chả là, cô cùng cô bạn đi VN du lịch, hôm trước gặp nhau ở Đà Nẵng, giờ đang ở Hội An. Sáng nay cô nhắn tin rằng: bạn cô ấy luôn đặt cô vào tình huống nguy hiểm, nên ko muốn đi Nha trang cùng cô ta nữa, nhưng đi một mình thì ngại, nên nhờ mt có thể giới thiệu một người bạn gái lúc ở Nhatrang.

          Hôm ở Đà Nẵng, là một guider cho họ, mt nhận thấy rằng cô bạn kia lợi dụng bạn bè ra mặc, còn cô thì quá tốt bụng, rất lo lắng cho bạn bè.

          Ôi, mẫu người phụ nữ khiến cho người khác muốn che chở. 🙂

          Nhiều người khen người Tq đoàn kết, trọng chữ tín, giỏi buôn bán, …. Mt e là họ chỉ đọc qua người khác, dựa vào vài trường hợp rồi khái quát, mà ko đặt trong bối cảnh cụ thể, chưa từng tiếp xúc với người ta. Mt sẽ dẫn chứng ví dụ khi có dịp quay lại chủ đề này.

          Cụ VA nhắc đến TKO, làm mt nhớ Nhatrang. Đó là lý do lan man còm này. 🙂

  6. PV-Nhân says:

    * Bài viết trên mức tuyệt vời, Tôi rất trân trọng. Hóa ra lâu nay, tôi chung thủy với Blog Hiệu Minh. Tôi đã chọn lựa đúng…Mong Hiệu Minh an lành…

    • vn says:

      Hình như bài này của nhà báo Đức Hoàng VNE viết, bác Tổng Cua mang về gắn vào hang để rộng đường dư luận. Kính .

      • Hiệu Minh says:

        Hình như gì nữa, tôi để cái tít “Đức Hoàng VNE….” rồi ở cuối dẫn đường link, cho vào mục “Bạn đọc viết”

  7. Người đánh dâm says:

    Viết từ trái tim người cầm bút. Kính nể !.

%d bloggers like this: