Anh Kiệt: Mâm cỗ giò độc đáo trong lễ tưởng niệm Mẹ

Mâm cỗ có giò dâng Mẹ. Ảnh: Anh Kiệt

Mâm cỗ có những món Mẹ yêu thích. Ảnh: Anh Kiệt

Ngày 14 tháng 01 năm 2015 (24 tháng 11 năm Giáp Ngọ), là ngày giỗ năm thứ ba thân mẫu của người anh, người bạn tôi – hoạ sĩ Đinh Quang Tỉnh. Hôm đó theo ngày sinh, là ngày cụ tròn trăm tuổi. Hai trong một, vừa ngày sinh mẹ, vừa ngày giỗ mẹ, đã được các anh tổ chức với niềm kính yêu, thương nhớ, đồng thời lại đầm ấm và rất độc đáo, mang hồn cốt của nơi đấng sinh thành từng sống.

Người Việt khi nghĩ đến làm cỗ giỗ chạp là làm theo cổ truyền 8 món, bốn bát, bốn đĩa.v.v…Ngày nay, con cháu “Tây học” đã có đôi chút thay đổi, hay dâng lên ông bà, cha mẹ…những món lúc sinh thời các cụ ưa thích. Nào là bún riêu, chả giò, cá rán, đôi khi mang cả chai rượu tây Chivas 18 năm vì nghĩ thời nghèo các cụ không biết mùi rượu Scotland.

Vốn quê ở Nam Định, bà mẹ theo con trai trưởng Đinh Thanh công tác tại Quảng Yên ( Quảng Ninh), cụ coi như quê hương thứ hai của mình. Hiểu tâm tư của người dưới suối vàng, nên con cháu đã tổ chức một Lễ tưởng niệm theo đúng hồn quê xứ sở của Mẹ.

Quê Quảng Yên có cách làm cỗ khá lạ. Họ chế biến các sản phẩm từ thịt lợn thành các loại giò, sinh động, đẹp…và tất nhiên, rất ngon. Tuy nhiên, cũng như nhiều nét tinh tế khác trong văn hoá sống hiện nay, ẩm thực cũng bị mai một dần. Người làm cỗ cầu kỳ tạo các loại giò từ các loại lòng cho đến thịt của lợn thành mâm cỗ độc đáo không còn nhiều

Anh con trai trưởng Đinh Thanh của Mẹ khá kỳ công, đã mời được cụ  Nguyễn Văn Mô, ở xóm 2, xã Hiệp Hoà, năm nay đã 80 tuổi, theo nghề được 50 năm, là người hiếm hoi còn biết làm loại cỗ cầu kỳ này.

Một con lợn, cụ Mô có thể làm đến 5 loại giò, trong đó có giò từ lòng lợn. Nhưng loại này không để được lâu, nên thường chỉ làm giò hoa, giò trái tim ngũ sắc…Cái khéo của người chế biến là lấy toàn bộ da của lợn để làm khuôn định vị cho các loại giò mình muốn làm. Những ai đã từng lọc bì để lấy mỡ rán, sẽ hiểu rất khó để lọc đều. Lọc làm sao không tận sát bì, để lại đều một lớp mỡ mỏng, chính lớp mỡ này, tạo viền ngoài cho khoanh giò và đó là thành phẩm đẹp.

Khoanh giò mang hình trái tim. Ảnh: Anh Kiệt.

Khoanh giò mang hình trái tim. Ảnh: Anh Kiệt.

Trông như giò xào, ăn cũng giống giò xào, nhưng giò được luộc, độ ngon vừa, phụ thuộc vào tài năng của nghệ nhân xác định, với con lợn nào thì tương đương khoảng thời gian bao nhiêu, để cho giò chín vừa phải, không nhừ, không sượng bì.

Khi bó giò, lớp ngoài cùng là bì còn mỡ mỏng cỡ 0,2cm, đều đặn, lớp mỡ càng đều càng đẹp. Sau đó đến lớp trứng vàng, rồi cà rốt tạo hoa, mộc nhĩ, nấm hương, và các loại thịt nằm giữa. Khi bó đem luộc tạo hình chữ nhật tù hai đầu, tù hai đầu khéo độ cong, thì tạo ra được hình trái tim đẹp. Lúc thái giò, cần tính độ chéo nhọn, sao cho khi lật ngược, thì vừa khít độ nhọn của đỉnh trái tim.

Anh chị em bạn bè thân thiết, sau khi thắp nén hương tưởng nhớ cụ, ôn lại những kỷ niệm xưa về bà mẹ. Sinh thời Mẹ rất mê nghe hát văn, nên các con đã mời ca nương Hương Quế cùng nhạc sĩ dân tộc Xuân Ba đệm đàn hát dâng “Ngồi buồn nhớ mẹ”, cùng nhiều bài dân ca ưa thích của vùng Nam Định quê hương.

Ai cũng có mẹ để yêu, để kính, để nhớ. Mừng cho ai còn có mẹ để có nơi chốn nương níu tình thương mẫu tử. Chia sẻ với những ai chỉ có thể nhớ mẹ trong hoài niệm.

Bạn đọc Anh Kiệt

Họ hàng về dự. Ảnh: Anh Kiệt

Con cháu, họ hàng và bạn bè về dự. Ảnh: Anh Kiệt

Advertisements

25 Responses to Anh Kiệt: Mâm cỗ giò độc đáo trong lễ tưởng niệm Mẹ

  1. Người qua đường says:

    Nhưng cũng có ngườii lại bảo” sống không cho ăn, chết giết heo tế ruồi” thì sao.

  2. Dove says:

    Cỗ VN rất phong phú. Mỗi địa phương một khác nhưng nói chung đều trang trọng và rất ngon.

    Dove từng lê la ăn cỗ khắp nơi. Tuy nhiên chưa từng dự cỗ có đến 5 món giò và đặc biệt là có cả hát chầu văn. Rất thú vị.

    Chúc cụ bà bình an nơi chín suối.

  3. Trần says:

    Luôn nhớ về ngày 19-01: ngày Hoàng Sa thất thủ.

    Vào những ngày này, đọc lại và đọc thêm hàng loạt bài viết về trận chiến Hoàng Sa, không thể cầm được nước mắt khi ôn lại sự anh dũng hy sinh của 74 người lính VNCH bảo vệ Hoàng Sa.

    Xin kính cẩn nghiêng mình trước anh linh 74 người con của dân tộc VN đã vĩnh viễn ằm xuống để bảo vệ quần đảo Hoàng Sa, mảnh đất thiêng liêng của Tổ Quốc.

    Kính.
    19-1- 2015

    …………………………………………………..
    Ps: chân thành chia sẻ bài viết của bạn đọc Anh Kiệt.

  4. Anh Kiệt says:

    Em cảm ơn các bác, anh chị em, đã chia sẻ ạ.
    Một con lợn có thể sử dụng hết để tạo ra 5 loại giò là nét độc đáo em lần đầu được biết ạ.
    Ngày giỗ cha mẹ là ngày con cháu quây quần tưởng nhớ. Ngày nay, do cuộc sống không phải gần nhau, nên ngày giỗ cũng khó đông đủ. Nếu còn đi làm khó mà biện cỗ tươm tất, nhưng thuê người đến nấu cỗ thì không hẳn đã có món đặc trưng mà ông bà, cha mẹ mình ưa thích.
    Em Sóc: Đúng là nghệ nhân, nên cụ khéo lắm, lạng hết bì con lợn kèm viền mỡ mỏng, rồi gói, cụ gói tay, bó thành hình chữ nhật như vẫn gói giò xào, nắn hơi tù chứ không thật phẳng, rồi đem luộc. Khi cắt bày đĩa, cắt lát khoang giò như bình thường, rồi cân bằng mắt để cắt chéo cho thật cân, sau đó lộn ngược một nửa, ghép vào là thành trái tim.
    Bác Vinh Phu tho-SG: hoạ sĩ Đinh Quang Tỉnh vẽ chân dung rất đẹp, con cụ Đinh Thúc Dự (có tên đường ở Nam Định), cháu gọi nữ tình báo Đinh Thị Vân là cô ruột ạ.

    • Sóc says:

      5 loại giò là giò lòng, gò lụa, giò xào. Còn 2 loại kia là gì hả chị, thành phần gồm những gì ạ
      Em tò mò quá, có khi tết này làm thử 🙂

    • A. Phong says:

      Cảm ơn tác giả. Đây chính là văn hóa, là cội nguồn.

  5. Hoàng cương says:

    Cội Nguồn . (Gửi AK)

    Tuổi thơ tóc mượt xanh
    Cha đãi cơm ta lớn
    Mẹ chỉ ta cội nguồn
    Tung tăng theo mơ ước
    Tim phồng căng bồng bột
    Trao yêu thương kẻ lạ
    Phai lời dạy mẹ cha
    Đời quay tròn mộng mị
    Vì đâu đầu bạc tóc
    Mẹ cha ơi về đâu !

  6. TamHmong says:

    Chào chị Anh Kiệt. Xin phép thắp vọng một nén hương lên bàn thờ Cụ.
    Rất cám ơn Anh Kiệt cho biết thêm một nét tinh tế trong văn hóa ẩm thực Việt Nam. Môt truyền thống tưởng vọng người đã khuất đáng trân trọng.
    Hy vọng là những giá trị này sẽ vẫn còn vĩnh viễn. Cám ơn và chúc mọi điều tốt đẹp.

  7. Sóc says:

    @ chi Anh Kiệt
    Có 1 lần nhà em giỗ, mệt quá thuê cỗ ngoài. Đúng 1 lần thôi, thấy chẳng giống giỗ nhà mình, thấy chẳng có không khí người ở quê ra, rồi cảm giác cùng mọi ng thức dậy từ 4 g sáng làm… Thế là lại tự làm.
    Nhà em 3 cái giỗ liền tù tì trong tháng 12 âm.
    Không biết đến đời tụi em còn tụ tập đươc trong họ thế này không nữa.
    Mà để cắt gio hình trái tin như ảnh thì mình phải có khuôn giò hình trái tim ạ ?

    • trần cường says:

      Cô Sóc để ý miếng giò hình trái tim sẽ thấy gồm 2 nửa ghép lại mà. Thử hình dung nếu trở đầu 1 miếng giò thì sẽ ra hình khuôn giò (hình bầu dục) cắt đôi- vát.

      • Sóc says:

        À. Đúng rồi ạ. Hay quá

      • Vĩnh An says:

        T Cường biết xem giò rất giỏi, sao xem clip lại ko phân biệt được đâu là phim tài liệu quay tại hiện trường, đâu là phim truyện dựng để trở nên hồ đồ vậy. Buồn quá nên làm thơ tặng cậu rồi đấy, trở lại entry trước mà xem

        • Đất Sét says:

          Bác Vĩnh An có vẻ căng quá đấy, có nhất thiết qua entry này để bắt bẻ, vặn vẹo comment ở entry trước. Tôi thấy cần nói với bác rằng: đôi khi người ta không đáp trả lời bác, không phải vì họ đuối lý, mà họ cảm thấy không cần thiết, vì chẳng đi đến đâu. Cứ cho bác vững vàng, lý lẽ luôn đúng (ấy là tôi tạm ví dụ vậy) nhưng biết dừng đúng lúc trong tranh luận mới đáng mặt trượng phu (bác không thích chữ trượng phu thì dùng quân tử cũng được, nhưng nhớ chớ thêm chữ tàu)

        • HỒ THƠM1 says:

          Cụ Vĩnh An giống mấy cụ đi ăn giỗ ở quê tui ngày xưa quá, cứ ngồi vào mâm cỗ, rút chai đế nút lá chuối ra là lôi những chuyện đời tám hoánh ra …tranh luận rồi cự cãi rất hăng, không màng gì đến chân giò trái tim hay lá lách gì cả, chẳng ai hiểu đầu cua tai nheo gì … 🙂 😯 😛

  8. TKO says:

    @ Chị Anh Kiệt:

    Qua không trung xin gửi đến Cụ Bà của chị Anh Kiệt.

    Trở về với Mẹ ta thôi.

    Cả đời ra bể vào ngòi
    Mẹ như cây lá giữa trời gió rung
    Cả đời buộc bụng thắt lưng
    Mẹ như tằm nhả bỗng dưng tơ vàng

    Đường đời còn rộng thênh thang
    Mà tóc mẹ đã bạc sang trắng trời
    Mẹ đau vẫn giữ tiếng cười
    Mẹ vui vẫn để một đời nhớ thương

    Bát cơm và nắng chan sương
    Đói no con mẹ xẻ nhường cho nhau
    Mẹ ra bới gió chân cầu
    Tìm câu hát đã từ lâu dập vùi.

    Tác giả: Đồng Đức Bốn.

    Cô Đôi Thượng Ngàn – Quán quân The Voice Kids 2014 – cô bé Nguyễn Thiện Nhân.

  9. VINH PHUTHO-SG says:

    Đinh Quang Tĩnh ( hay được gọi là Ba Tĩnh ) còn có một người cô ruột cò một cuộc sống lẫy lừng như huyền thoại, được phong AH LLVT, đó là Bà Đinh Thị Vân.

  10. CỐT THÉP says:

    Được biết MẸ khoái nghe hát văn, CỐT THÉP tải bài hát văn CÔ BÉ THƯỢNG NGÀN do ĐỨC VĨNH tám tuổi hát ( ĐỨC VĨNH cùng quê với CỐT THÉP đó nha, thơm lây he hee..) để MẸ cùng các còm sĩ thưởng thức.

    LINK

  11. chinook says:

    Phong tục , tập quán thay đổi theo cuộc sống.

    Gia đình chúng tôi theo Thiên chúa giáo. Ngày giỗ của cha chúng tôi , khi còn ở Vietnam. dù chiến tranh, nhưng vẫn xum họp đông đủ tại nhà Má chúng tôi.

    Sau khi đến nhà thờ dự lễ cầu ngu ện cho linh hồn Ông, chúng tôi về nhà. Bữa cơm giỗ thuờng có một vai món Ông ưa thích , và bàn ăn , một ghế để trống với bát đũa như mọi người để nhớ đến Ông. Câu chuyện trao đổi trong bữa cơm thuờng là những kỉ niệm mọi người có về Ông.

    Sau 75, đại gia đình chúng tôi tản mát nhiều nơi, có những người cách nhau nửa vòng trái đất, Ngà giỗ Ông thuờng được ấn định vào cuối tuần gần ngày Ông mất để con cháu có thể về dự.

    Sau khi má tôi mất. Chúng tôi lựa cuối tuần gần ngày mất của hai Ông bà và thuận tiện nhứt để tổ chức giỗ và cũng là family reunion

    Cũng đi nhà thờ dự Thánh Lễ cầu nguyện cho Ông Bà và sau đó thuờng là mọt bữa ăn ngoài trời(BBQ). Ngoài những trao đổi thông tin, để những người trẻ và thành viên mới trong đại gia đình có dịp gặp gỡ, những kỉ niệm về Ông Bà luôn được nhắc nhớ khiến mọi người cảm thấy gần gũi.

    Để tiện cho mọi người sắp xếp, ngày này thuơng được chọn một năm trước.

  12. Anh Kiệt says:

    Em cảm ơn anh Tổng Cua ạ. Anh giúp em cho hình ảnh ạ.

  13. CD@3n says:

    – xin thắp 1 nén nhang “ảo” trên bàn thờ “ảo”, rổi…tem…phát !

    • Hiệu Minh says:

      Mời bác xơi món giò ảo nữa cho đủ vị 🙂

      • CD@3n says:

        ổi giởi ơi…TBT CuaTimes ‘ác” quá, bao nhiêu năm nay, M với bác “chúng ta’ ăn “bánh vẽ” chưa đủ hay sao, mà bác lại còn “đè” M “ăn giò ảo”…’Ăn” thì phải “ăn thật”, bác a !, tỷ như “ăn đất”, “ăn xi măng”, “ăn sắt thép”, và còn nhiều thứ ăn khác nữa, dưng mà, M khoái nhất hạng, thèm giỏ rãi, đó là “ăn Dự Án”…phải hông, TBT một thời “xóm nghèo Nghĩa Đô”…?!

%d bloggers like this: