Lan man về…hộp đen

Black Box. Ảnh: Internet

Black Box. Ảnh: Internet

Có những nhầm lẫn phá hoại nhưng có nhầm lẫn đã làm nên lịch sử. Phát minh ra pháo hoa, lò vi sóng, đường hóa học hay kể cả khoai tây thái mỏng chiên với muối hay thống nhất nước Đức cũng là do nhầm lẫn mà nên. Ở nước mình có nhiều nhầm lẫn, nhưng chưa nhầm lẫn nào làm nên lịch sử, trong đó có chuyện về cái hộp đen thời bác TBT Nguyễn Văn Linh.

Năm 1977, về công tác tại viện Tính toán và Điều khiển (sau này gọi là viện Tin học và hiện là viện Công nghệ Thông tin), tôi đã nghe tiến sỹ điều khiển học Nguyễn Thúc Loan và các cộng sự suốt ngày nói về hộp đen (black box). Cho đến nay, dù sau gần 40 năm, sống hơn nửa đời người, tôi cũng chẳng hiểu hộp đen là cái gì.

Đại loại hộp đen là cái hộp mà người ta chẳng biết nó làm gì bên trong, chẳng ai hiểu nguyên lý. Các nhà khoa học thử nghiệm bằng cách cho dữ liệu đầu vào (input data), quan sát dữ liệu đầu ra (output data), để đoán mò cách thức hoạt động. Ấn đầu này, đầu kia không phản ứng gì, là input có vấn đề.

Đối với dân thường, bóng bán dẫn là cái hộp đen, vì ai biết có gì bên trong, nhưng lắp vào cái đài, nó nói như nghị quyết trung ương. Hay như bộ não người, thấy khát thì nhớ nước, thấy đói muốn ăn, thấy trái tai muốn lên tiếng, nhưng chẳng biết nguyên lý các tế bào não trao đổi với nhau ra sao.

Hộp đen của TBT Nguyễn Văn Linh

Năm 1988, suốt ngày đài báo nói về xử lý, thậm chí quay hộp đen. Khái niệm này do TBT Nguyễn Văn Linh đưa vào truyền thông khi ông bàn về cơ chế khoán trong sản xuất công nghiệp. Ông cho rằng, cải tiến quản lý và kỹ thuật liên quan đến cái hộp đen. Các quan cấp dưới ăn theo, nhưng hỏi hộp đen là gì, chẳng ai biết cái mô tê răng rứa.

Tư duy đó không sai, kể cả thời trước và thời sau này, thể chế các nước XHCN hoạt động như cái hộp đen, đố ai biết nguyên lý.

Hồi đó ở viện Toán và viện Tin có hai giáo sư đầu ngành là Hoàng Tụy và Phan Đình Diệu khá hiểu black box. Ts Thúc Loan đã bỏ tổ quốc, sang Moscow đi buôn nhằm cứu nước cứu nhà và nuôi cô vợ trẻ.

Nghe báo đài nói ra rả, các cụ ngứa tai, viết luôn mấy bài gửi Trung ương, phản đối việc dùng khái niệm hộp đen trong quản lý kinh tế. Nhất là hiểu sai khái niệm điều khiển học một cách trầm trọng.

Giáo sư Diệu đến VP rất bức xúc, kinh tế và thể chế quốc gia phải rõ ràng minh bạch, thế mà người ta coi như cái hộp đen kịt. Trong khi đó, các chính trị gia đòi mổ hộp đen ra để xem, đúng là thời loạn chữ.

Hai giáo sư viết bài gửi, các báo không đăng, ông Hà Đăng bên Nhân Dân cũng không đăng. Sau đó chả hiểu sao, báo Văn nghệ đưa lên trang nhất. Bác Diệu mang tờ báo đến cơ quan khoe là đã đánh đổ hộp đen rồi, có thế chứ. Thời đó loạn, Văn Nghệ bàn về khoa học, nhà thơ làm kinh tế, chính trị gieo vần thơ, thật lạ đời. .

Trong bài viết, hai cụ giáo sư đã viết rất khéo, không dám chê ai dốt mà nói, một vị tiến sỹ điều khiển mũ cao áo dài nào đó buột mồm nói ra thuật ngữ này, các cụ thấy hay hay, mang ra ứng dụng để quản lý quốc gia. Sau đó, chẳng còn ai nói về hộp chết tiệt nữa, báo chí im một cách khác thường.

Bài học về hộp đen

Sau này đọc Huy Đức (Quyền bính, tập 2, trang 85) mới biết, người dám đăng bài này là anh hùng Núp “Đất nước đứng lên” (cụ Nguyên Ngọc). Cụ làm TBT báo Văn Nghệ, dùng quyền độc tài, xử lý rốt ráo cái hộp tai quái, vì người Tây Nguyên cho rằng, hộp đen như bụng thằng tây, bắn phát tên mà chảy máu, chứng tỏ nó là người, không phải Giàng ơi.

Theo chú thích của Osin, báo Nhân Dân ra ngày 14-6-1988 viết, quay hộp đen nhằm tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh của các xí nghiệp công nghiệp là một biện pháp quan trọng, góp phần chống lạm phát, ổn định tình hình kinh tế, xã hội. Đến xí nghiệp nào TBT Linh cũng nhắc việc xử lý hộp đen, vì cho rằng, tình trạng lời giả, lỗ thật rất phổ biến, chứng tỏ cái hộp đen có vấn đề. Viết lại tin này để khẳng định, Huy Đức viết đoạn hộp đen này chuẩn.

TBT NV Linh thăm nhà máy công cụ số 1 ngày 3-3-1987. Ảnh: Internet

TBT NV Linh thăm nhà máy công cụ số 1 ngày 3-3-1987. Ảnh: Internet

Bây giờ nhìn lại thấy nước mình có nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, cũng là khái niệm tù mù, khó hiểu. XHCN chẳng ai biết nó như thế nào, vì có ai sống qua đâu mà toàn là quá độ, coi như cái hộp đen. Đem CNXH nhúng vào kinh tế thị trường, vẫn là black box, khó giải mã.

Sau gần 40 năm nghĩ lại, thấy hai giáo sư và nhà văn Nguyên Ngọc đều sai về chiến lược. Lẽ ra thấy Tổng bí thư hăng hái xử lý hộp đen thì nên để yên cho người ta làm. Nhưng các cụ la toáng lên, thế là hỏng việc. Biết đâu trong lúc quay hộp đen, các đại lượng input X nào đó đẩy văng đại lương Y thì sao. Hồi đó thế và lực của TBT Linh rất mạnh, làm gì mà chả được. Hộp đen là cái móng tay.

Nhầm lẫn đôi khi lại hay

Người ta bảo nhiều khi nhầm lẫn chút lại làm nên lịch sử.

Năm 1939, kỹ sư Percy Spencer làm cho hãng Raytheon (Mỹ) chuyên vè tuốc bin điện. Do có tài thuyết khách của Spencer, hãng trúng thầu sản suất radar cho chiến tranh thế giới 2.

Magnetron được dùng để tạo các bước vi sóng (microwave) cho radar. Trong lúc làm việc, Spencer đứng trước một cái radar đang phát sóng. Bỗng anh phát hiện viên kẹo trong túi tự chảy ra. Anh liền nghĩ đến thử nghiệm thức ăn và nhất là thử rang ngô bằng bước sóng radar. Đó chính là phát minh ra lò vi sóng ngày nay.

Một nhầm lẫn cách đây 2000 ở Trung Quốc cũng thế. Một tay đầu bếp ngớ ngẩn thế nào mà trộng than hoạt tính, sulfur và diêm tiêu vào với nhau, và nhét vào cái ống bương, lấy cái gậy thọc thọc để nén chặt. Trời mới hiểu là y làm thế cho mục đích gì, ngày nay thấy ai lấy khái niệm điều khiển học vào quản lý quốc gia cũng là bình thường.

Bỗng cái ông nổ cái đoàng một phát, một làn khói đủ mầu bay lên trời. Tay đầu bếp ngất đi, nhưng tỉnh dậy, ổng tầu này nghĩ ngay đến pháo sáng cho trẻ con chơi. Đó là phát minh vĩ đại về thuốc nổ của nhân loại.

Cả hai nhầm lẫn trên đều không có ai cản mũi kỳ đà, cuối cùng thành phát minh của nhân loại.

Bức tường Berlin sụp đổ trong đêm 9-11-1989 sau hơn 28 năm tồn tại, chia cắt nước Đức cũng do nhầm. Bộ Chính trị của Đảng XHCN Thống nhất Đức có một đạo luật quy định về việc ra nước ngoài. Lẽ ra phải được thông qua Hội đồng Bộ trưởng nhưng Bộ Tư pháp đã phản đối.

Trong lúc ấy, bản dự thảo được đưa ra bàn thảo vào buổi chiều ngày hôm đó trong Ủy ban Trung ương Đảng và được sửa đổi nhỏ. Phiên bản này được UV BCT Günter Schabowski, người vắng mặt trong các cuộc họp trước đó của Bộ chính trị và Ủy ban Trung ương Đảng, mang ra họp báo, dù ông ta chẳng hiểu gì về điện.

Cuộc họp báo trong Trung tâm Báo chí Quốc tế trên đường Mohren (Mohrenstraße) số 38 tại Đông Berlin được truyền hình trực tiếp và được nhiều người theo dõi.

Kết thúc cuộc họp báo, ông ta đọc một đoạn trong dự thảo trên đang đặt trên bàn “Có thể làm đơn xin du lịch cá nhân ra nước ngoài mà không cần có điều kiện như lý do xuất ngoại hay quan hệ họ hàng. Giấy phép sẽ được cấp trong thời hạn ngắn. Các ban phòng có thẩm quyền về hộ chiếu và khai báo cư trú của các cơ quan Công an Nhân dân cấp huyện trong nước Đông Đức có thể nhanh chóng cấp giấy thông hành ra nước ngoài thường xuyên theo như chỉ thị. Có thể liên tục ra nước ngoài tại tất cả các cửa khẩu biên giới giữa nước Đông Đức và Tây Đức.”

“Khi nào? Ngay lập tức?”. Một nhà báo, Peter Brinkmann phóng viên thường trực của báo Bild tại Đông Đức, hỏi. Schabowski lục lọi trong chồng giấy tờ của ông “Theo như tôi biết – thì ngay lập tức, không chậm trễ”.

Chả hiểu thế nào mà các đài truyền thanh và truyền hình của Tây Đức và Tây Berlin đã phát tin  “Bức tường đã mở!”. Hàng chục ngàn dân Đông Berlin đổ về bức tường và yêu cầu lính canh mở cổng. Nhầm thế mới là nhầm.

Vĩ thanh

Nhớ chuyện hộp đen trong quản lý kinh tế của TBT Nguyễn Văn Linh, nếu hai giáo sư không kết hợp với anh Núp “Đất nước đứng lên” đưa lên mặt báo, có lẽ xứ mình đã hết mọi hộp đen XYZ.

Nhưng ai biết được chữ ngờ và lịch sử không có chữ nếu. Kết hợp vụ đó và nhiều vụ lẻ tẻ khác, anh hùng Núp hết đứng lên sau 4 tháng (12-1988) ở báo Văn Nghê. Các giáo sư cũng bị theo dõi vì đã có những phát biểu về dân chủ và đa nguyên, to như tướng Trần Độ còn bị kỷ luật.

Hai giáo sư đã già, và không lên tiếng nữa. Dù đã ngoài 80,  vẫn thấy bác Nguyên Ngọc ra đường biểu tình chống các hộp đen khác của thế kỷ 21.

Nếu có thể khuyên bác, cứ để hộp đen tồn tại, biết đâu thành microwave hay là thuốc súng cho một cuộc cách mạng khoa học khác mà ít người lường tới. Hộp đen chỉ có thể tự hỏng, tự nổ và tự tiêu.

HM. 15-9-2014

Advertisements

62 Responses to Lan man về…hộp đen

  1. […] Black Box. Ảnh: Internet Theo blog Hiệu Minh […]

  2. phuongxa says:

    “Hộp đen”, “quay hộp đen” là những cụm từ vớ vẩn xuất hiện thường xuyên trên báo Nhân Dân những năm 80 (quãng 87- 88) chính xác như Osin viết trong “Bên thắng cuộc”. Hồi đó tôi cũng thấy lạ tai và khó hiểu vì hộp đen cũng là một khái niệm trong cơ lý thuyết. Ví dụ có một cái hộp kín chỉ thò ra hai đầu trục. Quay một đầu trục một vòng thì đầu kia sẽ quay 2 vòng. Như vậy thì dù không được biết cấu trúc bên trong hộp đen là gì (hệ bánh răng, dây cua roa hay thủy lực v.v.) cũng có thể khẳng định là mô men xoắn ở trục 2 (out put) sẽ bằng 1/2 ở trục 1 (in put), đại loại là thế.
    Bây giờ thì có thể tin rằng ông Linh dùng chữ “hộp đen” là vì “một vị tiến sỹ điều khiển mũ cao áo dài nào đó buột mồm nói ra thuật ngữ này, các cụ thấy hay hay, mang ra ứng dụng để quản lý quốc gia”. Hay nói toạc ra là cụ thích tỏ ra hiểu biết, kiểu “dốt hay nói chữ” vậy.
    Vấn đề ở đây là cụ lú nhưng “chú” của cụ phải khôn. Chú cụ chính là các thư ký, cố vấn của cụ. Hà Đăng không dám sửa bài của tổng bí thư (đọc Đèn cù thì biết Hà Đăng là loại không bao giờ dám làm thế) nhưng bọn quân sư quạt mo của Nguyễn Văn Linh lúc đó thì sao? Chắc chắn là im thin thít kiểu “Thưa bệ hạ rắm của ngài thơm lắm ạ!”. Cho nên bây giờ mỗi khi nghe các vị Lê Đăng Doanh, Tương Lai hô hét loạn xạ tôi không khỏi cười thầm.

    • D.N.L. says:

      Từ “hộp đen”,một trường hợp cá biệt mà bác dễ dãi luận ra sự tương đồng với ts.Doanh và gs.T/Lai thì tôi cũng sợ tài… phóng xa của bác !

      • phuongxa says:

        Chỉ cần một trường hợp cá biệt cũng có thể rút ra bài học chứ bác? Tất nhiên cũng còn phụ thuộc tính chất vấn đề liên quan. Trong khi đó tôi lại có những hơn một trường hợp cơ. Thời đó (không nhớ năm nhưng chắc chắn là dưới thời Nguyễn Văn Linh) tôi đã từng bị lùa lên hội trường để nghe một trong hai vị đó thuyết giảng về chủ nghĩa Mác, về “củng cố niềm tin”. Bọn tôi chỉ là một lũ trẻ mới lớn cần được “định hướng”. Tuổi trẻ thì dễ bị ấn tượng và thú thật là tôi vẫn nhớ như in ấn tượng đó đến tận hôm nay.
        Nhận thức của ai (kể cả của giáo sư, tiến sĩ) cũng có thể thay đổi theo thời gian . Nhưng tôi thích tác giả Đèn Cù hơn . Trong sách của mình ông ấy hơn một lần thẳng thắn thừa nhận mình đã từng là bồi bút, từng nhận thức sai lầm . Trong khi đa số các ông “phản tỉnh” khác hoặc là lờ đi hoặc là tìm cách đổ lỗi cho kẻ khác.

  3. kyanh says:

    Hộp đen nó phải …đen đen…….
    Kỹ năng thoát hiểm và hộp đen
    Trên chuyến máy bay, có 3 cô khá ngon….ngồi cạnh nhau.
    Chợt cơ trưởng máy bay thông báo:
    – Chúng ta vừa bị mất sức mạnh của động cơ và máy bay hạ cánh nguy hiểm khẩn cấp xuống đại dương – Hãy khoác áo phao và ngồi tư thế đúng hướng dẫn!
    Tiếp viên trưởng cùng các tiếp viên đứng hướng dẫn mọi người thao tác….không khí hết sức khẩn trương
    Một cô nhanh nhẹn mở bóp lấy bộ trang điểm mông má sơn môi tô mắt….
    Ngơ ngác, hai cô kia hỏi:
    – Cô làm cái quỷ gì mà trang điểm khi chúng ta đang bị rơi máy bay?
    – Tôi biết những người cứu hộ sẽ tìm kiếm, và cứu nguy trước nhất, người nào có khuôn mặt đẹp nhất, đó là lý do tại sao tôi trang điểm.
    Một cô cười khảy nói nhỏ: đúng đồ ngu, xuống nước thì trôi hết son, trắng bợt như chết trôi
    Và bèn đứng dậy lấy túi…lôi ra bộ váy đẹp nhất bình thản cởi hết rồi mặc bộ váy mới.
    Hai cô kia lại ngạc nhiên hỏi:
    – Chị đã mất trí rồi sao? Mặc ngay áo phao vô…
    – Tôi mặc đẹp và nổi nhất, những người cứu hộ sẽ tìm kiếm cứu nguy đầu tiên những người đàn bà mặc đẹp bắt mắt và nổi nhất….!
    Cô thứ ba bình thản lẩm bẩm: đúng đồ lợn, xuống nước đầm với váy như cái ghẻ lau nhà…. Và chậm rãi cởi sạch quần áo rồi khoác nhõn cái áo phao ngồi chờ đợi
    – Quái quỷ gì thế này..!?!?!? – Hai cô kia hét lên.
    Thật bình tĩnh, cô trần như nhộng đáp lại:
    – Các cô ơi…! Tôi biết sự thật cái vật đầu tiên những người cứu hộ tìm kiếm trên máy bay bị rơi chính là cái… hộp đen! Cánh cứu hộ sẽ nghĩ tôi đang kẹp cái hộp đen…

  4. Dove says:

    Thực ra phải nói là: Quay vòng hôp đen mới đúng.

    Sử dụng cái hình của Lão Cua, dễ dàng giải thích khái niệm này. Nếu Y/X = K và K lớn hơn 1, thì người lãnh đạo như cụ NVL, ko cần phãi biết đến chuyện trồng cây gì con gì, mà chỉ cần xem Y là X1 rồi tống X1 vào hộp đen thế là thu được Y1, chắc chắn sẽ có lãi vì Y1 hiển nhiên là lớn hơn Y.

    Nôm na quay vòng hộp đen là như vậy. Tuy nhiên nếu K nhỏ hơn 1 thì càng quay vòng hộp đen chắc chắn là càng lỗ. Đa số hợp tác xã và doanh nghiệp là những hộp đen với K nhỏ hơn 1, bởi vậy nếu Đảng ta càng quay vòng hộp đen để quá độ lên CNXH thì vốn càng teo và đời sống càng khó khăn.

    Tuy nhiên, có một số nhà khoa học đã nghĩ rằng nếu họ chịu khó mang điều khiển học chui vào hộp đen thì sẽ cải thiên hệ số K và làm cho nó lớn hơn1 và cụ NVL, nhẹ nhàng lãnh đạo. Nhưng họ đâu có ngờ, Chính trị mới là thống soái, điều khiển học chỉ giúp thêm vào thôi. Bởi thế chỉ cần thực hiện người cày có ruộng và trao lại quyên tự chủ cho nông dân thế là nông nghiệp đi lên, cứu vãn XHCN khỏi một keo sụp đổ trông thấy.

    Riêng với Dove, nói đến quay vòng hộp đen và hợp tác xã mà ko nói đến một phụ nữ đẹp -TS Ngô Kiều Oanh thì quả là thiếu sót. Hai thầy trò Thúc Loan – Kiều Oanh đã hội ngộ vào đúng lúc tư duy áp điều khiển học vào hợp tác xã nhờ có sự hỗ trợ của nhà thơ Tố Hữu đã chính mùi đến mức có thể đưa vào cuộc sống.

    Cuộc chiến của hai thầy trò Thúc Loan – Kiều Oanh với cái hộp đen HTX theo Dove hơn hẳn cuộc chiến của Don Quixote về mọi mặt triết lý cũng như bi kịch. Trong khi tại Hang Cua chưa xuất hiên một M. Cervantes, thì Dove chỉ có thể nói rằng đó là một cuộc chiến trường kỳ và kết thúc có hậu. Cụ Thúc Loan, sang lại LX cứu nhà bằng mọi giá. Nàng Kiều Oanh gác tin học đi buôn thớt nghiến rồi chuyển sang làm quy hoạch và bảo trợ các nhà ngoại cảm, nói chung là thành đạt và uy tín hơn người.

    Gớt vì đại từng nói: “Mọi lý thuyết đều có mầu xám”. Nói chung là đúng. Nhưng vẫn có ngoại lệ, nếu lý thuyết đó được những phụ nữ xinh đẹp đam mê. Đối với Dove, do có chị Kiều Oanh nên hộp đen nom cư như viên kim cương sáng lóng lánh long lanh.

  5. […] VÙNG KÍN NHẠY CẢM NHẤT CỦA CHẾ ĐỘ CỘNG SẢN VIỆT NAM (Đối Thoại).  – Lan man về…hộp đen (Hiệu […]

  6. Trung còi says:

    Điều khiển học ,tự động hóa chính là những thứ hot một thời. Nhân câu chuyện về hộp đen tui xin kể lại chuyện nghe từ hồi còn là sv.
    Một hôm, giáo viên yêu cầu sinh viên kể một thành tựu nào đó của KHKT, của TĐH, Một sv đứng lên : thưa thày ở Mỹ có thiết bị ( gọi là hộp đen cho oách ) mà đầu vào ( input) người ta đưa vào một con bò thì ở đầu ra (ouput ) người ta nhận được sản phẩm là những khúc dồi,xúc xích ngon lành. Nghe xong, giáo viên liền hỏi cậu sv : em năm nay bao nhiêu tuổi? Cậu sv nói 20, Giáo viên : cách đây 20 năm ngươi ta đưa vào một khúc dồi và người ta đã tạo ra một con bò…Đó là chuyện gọi tiếu lâm
    Còn hiện tại theo tui với hộp đen Kinh tế thị trường theo định hướng XHCN có đầu vào là tiền thuế của dân và vốn ODA đi vay của nước ngoài , đầu ra sẽ là hàng loạt tư bản đỏ, các quan chức đầu ngành ,đầu tỉnh giàu sụ kiểu Thanh Cung ,Thanh Tuấn, Văn Truyền.

  7. Dân gian says:

    Theo cụ Nguyễn Văn Linh tưởng tượng vào năm 1988 thì

    Hộp đen là cái Đèn thần
    Khéo xoay khéo vần, cả nước đi lên.

    Theo cụ Cua sau 40 năm thì

    Hộp đen vẫn là hộp đen
    Chẳng biết nó chạy theo nguyên lý nào!

    Tuy vậy có hai giáo sư toán tin thì hiểu ý cụ Linh khi đưa khái niệm hộp đen vào quản lý kinh tế. Bực mình các cụ phản ứng

    Hộp đen? Giáo sư ngứa tai
    Hai cụ viết bài phản đối trung ương.

    Hà Đăng mà chẳng dám đăng
    “Anh Núp” không né hiên ngang đăng liền.

    Cụ Cua kết luận

    Bây giờ kinh tế nước mình
    Kinh tế thị trường định hướng hộp đen

    Hộp đen vẫn là hộp đen
    Hiểu được chết liền. Cứu với ai ơi!

    Tóm tắt vài ý trong bài của cụ Cua vui vui. Hehe!!!

  8. Hoavouu says:

    Để tồn tại ! Bác Đỏ luyện Thiên linh cái để hoà lẫn với Cu Đen để trỡ thành Cụ Nâu, đã từ lâu rồi các Bác ạ.
    Các Bác lạc hậu rồi ? Đen- Đỏ còn gì ở đây nữa ?
    Mấy ông Cụ Ác mặt Nâu đang nhìn các Bác cười ruồi kia kìa .
    Vui tý các Bác nhỉ.

  9. TKO says:

    @ Bác Cua:

    Bác Cua ạ, trong một số nhiều nhiều entry, bác Cua là bậc thầy về hình ảnh ví von.
    Entry này là một minh chứng. TKO thích hình ảnh Hộp đen.
    Tuy nhiên TKO hơi lăn tăn về “lời khuyên” của bác Cua dành cho các cụ liên quan đến “Đất nước đứng lên”: “Hộp đen chỉ có thể tự hỏng, tự nổ và tự tiêu” (hết trích)
    —> Are you sure??

    TKO có vài ý “võ đoán” về hình ảnh “hộp đen” đặc biệt này nhé:

    HỘP ĐEN.

    Không nói thì bảo vô tâm
    Nói ra thì bảo muốn “hâm/hăm” đấy à?
    Nếu mà thẳng cánh —> ra tòa
    “Hộp đen” lại chả “ú òa” với nhau?

    Ai ơi tỉnh lại cho mau
    Cứ vơ cứ vét, kéo nhau xuống bùn
    Ai kia thì cứ rùng rùng
    Bay lên vũ trụ, mơ cùng “xoay xoay”

    Còn ai lại cứ loay hoay
    Định hướng, định hiếc, u mê, dối lòng
    NGƯỜI kia, cứ bắt “cầy cong”
    Ăn nhồi ăn nhét, chẳng xong thứ gì!

    “Kiếp trâu” thì cũng lắm khi
    Thỉnh thoảng “cười khì” cho bớt nhọc tâm.
    Vì đâu? – tâm thức đám đông?
    Tự do – tiến bộ, chán không buồn dòm?

    Hộp đen, ơi hỡi … cái hòm!
    Tối tăm mù mịt, ao tù quẩn quanh
    Làm sao để chạy nhanh nhanh
    Công khai minh bạch, thiên thanh, dân nhờ.

    • Hoàng cương says:

      này em kia yêu đảng tuổi còn non
      đảng về làm chồng em có con
      ước gì quay lại thời xuân ấy
      đảng chỉ nằm mơ ngắm má hồng 🙂

      • TKO says:

        @ Bác Hoàng Cương

        Bác ở đâu ta, hát véo von
        Cớ sao bác nhắc chuyện chồng con?
        Ước gì hiểu được lời ca ấy
        Má hồng chắc đỏ ửng như son!

        P/s: Bác Hoàng Cương, mấy “vần thơ” của bác Hoàng Cương, đọc thấy quen quen ạ.
        TKO nhớ lại Bố TKO đã kể chuyện về Cụ Nguyễn Trãi khi gặp Cụ Nguyễn Thị Lộ, nên TKO bắt chước copy một chút, họa lại mấy câu trên. Vui vui thôi nhe.

        Ả ở đâu ta, bán chiếu gon
        Chẳng hay chiếu ấy hết hay còn
        Xuân xanh vừa độ bao nhiêu tuổi
        Đã có chồng chưa được mấy con? (Nguyễn Trãi)

        Thiếp ở Tây Hồ bán chiếu gon
        Cớ sao ông hỏi hết hay còn
        Xuân xanh vừa độ trăng tròn lẻ
        Chồng còn chưa có, có chi con. (Nguyễn Thị Lộ)

        • Hoàng cương says:

          sông miên man nhớ em về biển
          hòa trội nhớ nhung vào mắt môi
          xanh quá một màu em với biển
          ta chơi vơi giữa biển tuôn trào … thơ con cóc 🙂

    • Hiệu Minh says:

      TKO làm ở báo nào vậy a 😉

      • TKO says:

        @ Bác Cua:
        Điều chi khiến bác Cua nghĩ là TKO làm ở báo ạ?
        TKO ngạc nhiên đó!

      • Hiệu Minh says:

        Vì viết comment có nhiều thông tin, tưởng đùa vui nhưng có cấu trúc. Dân viết lách mới có đức tính đó 🙂

        • TKO says:

          @ Bác Cua:

          Cảm ơn nhận định của bác Cua. TKO sẽ xem như đó là một lời khen nhé?!
          TKO không làm việc ở báo, không phải là phóng viên.
          TKO hiện đang làm việc tại một cty Nhật Bản.
          TKO có đức tính thích vui đùa nhưng … nghiêm túc mà không nghiêm trọng ạ!

  10. VINH PHÚ THỌ- SG says:

    Đ là cái hộp không đen vĩ đại. Input thì rõ còn output là cái quái gì không hiểu.

  11. Sóc says:

    Trong đầu Sóc từ trước đến giờ chỉ có 2 khái niệm về hộp đen. Một là hộp đen máy bay, ô tô…. Hai là khái niệm “hộp đen ý thức”
    Đọc bài này của chú Cua từ sáng đến giờ mấy lần mà cũng không hiểu lắm.

    Nếu nói rằng hộp đen là một hộp mà ta không biết cái gì vận hành bên trong nó ( cấu tạo đèn bán dẫn ) nhưng ta vẫn biết đầu vào của nó là điện và đầu ra của nó là ánh sáng… Thì nó liên quan gì tới tình hình VN chúng ta nhỉ. Nếu đầu ra là một kết quả chói loà, thì quả thật phần đông dân chúng không quan tâm / và cũng không đủ trình độ để hiểu cấu tạo hay cách thức vận hành của hộp đen đó.

    Nếu ám chỉ hộp đen mà một hộp tối mù, chẳng biết dây nhợ, cấu tạo thế nào chẳng biết out put là gì thì có lẽ đúng với tình hình VN bây giờ. Xã hội dân chủ thì chưa tới, phong kiến thì chưa thoát, mang tiếng độc đảng nhưng thực ra các bè ( đảng ) đánh nhau dưới gầm bàn. Và cuộc chiến đang vào giai đoạn nước rút nhưng về ngoài thì lại cùng giương cao ngọn cờ chuyên chính. Bản thân dưới ngọn cờ này là những mục đích khác nhau. Mục đích giữ ghế / quyền lợi để lũng đoạn kinh tế cũng có. Mục đích giữ ổn định để xử lý dần dần tình hình và để ổn định đất nước cũng có.
    Mọi sự tối tăm mù mờ về chính trị dẫn tới tối tăm mù mờ về kinh tế.
    Để thế này thì sớm muộn cũng như Liên Xô, của cải về tay các phe nhóm trước khi đất nước đại khủng hoảng, của công thành của riêng của một nhóm người giữ quyền giai đoạn này.
    Nhưng cải tổ thì cải tổ thế nào, cải tổ bằng một cách mạng hoa gì đấy, màu gì đấy rồi loạn như Lybia Irak thì cũng chết…

    Sóc hiểu thế không rõ có gần với ý Tổng cua không

    Trong sự tối tăm của hộp đen, ta không có kim chỉ nam, cũng không phân biệt ai là người xấu / tốt.
    Vậy mỗi cá nhân ta phải làm gì ?

    • Mười tạ says:

      Vừa chạy lòng vòng hồ Gươm, rồi uốn bia (để hiểu) Hà Nội thì đọc còm này của Sóc, lại đúng ngay câu “mà cũng ko hiểu lắm”, nên quay lại bài cụ Cua, đúng là … ko hiểu mấy 🙂

      Nhưng lại hiểu còm, vì vậy nên rất phục, vì có bản sắc rất riêng, mà có lần đã dùng từ “yêu mến”, dù bị gọi là (sáu) Búa, nghe ghê ghê 🙂

      Cụ Cua có “trường phái” bò ngang ko đụng hàng, nhưng bài này sao mình ko xâu chuổi lại đc nhỉ 😦

      • Sóc says:

        Búa ra Hn hả ? Hèn chi hôm nay bão cấp 13 sẽ về HN .:D

        • Mười tạ says:

          Thôi mai về!
          Qua Haiphong thì gặp vụ trốn trại, về Hanoi thì gặp bão, ở Thanh Xuân thì gặp bác Chung đến giải cứu con tin. Định trinh sát làng nghèo Nghĩa Đô nhưng ớn quá.

    • Hiệu Minh says:

      Viết về hộp đen thì đúng là phải hộp đen, mọi việc rõ như ban ngày thì còn gì là hộp đen 😛

  12. Anh Kiệt says:

    Chuyên ngành này tư vấn lĩnh vực kia là chuyện của cái nước ta nó thế. Nên mới có chuyện nhà khoa học C tư vấn cho nhà lãnh đạo M không vào WTO, đến khi hiểu ra, mót vào thù đàm phán đến khổ…Đúng là lạy các bố khoa học, bàn đúng chuyên môn cho con dân được nhờ.

    • Hiệu Minh says:

      Lỗi này thuộc thằng cha bên điều khiển học, nói vu vơ rồi các cụ tưởng thật. Nhưng mình rất tiếc cho cụ NVL đã mở cửa hộp đen nhưng hé ra chút, cụ đóng cha nó lại nên bây giờ vẫn là black box 😥

  13. Hoàng cương says:

    khi tôi chui ra khỏi cái hộp đen của MaMa ,lớn một chút bác Hồ dẫn tôi chui tiếp vào hộp đen Mao,Sít …giờ đầu tóc tôi vẫn còn lùng bùng như phê thuốc 🙂

  14. vũ duy phú says:

    1. Không thể chấp nhận được kiểu giật tít như thế này:
    Dồn dập hứng đòn thù, Putin tính sai cờ? (http://vietnamnet.vn/vn/kinh-te/197350/don-dap-hung-don-thu-putin-tinh-sai-co.html).
    2. Đọc bài “Obama, Putin và Tập Cận Bình đều là nạn nhân của chính nước mình” (http://www.danluan.org/tin-tuc/20140915/vu-duy-phu-obama-putin-va-tap-can-binh-deu-la-nan-nhan-cua-chinh-nuoc-minh) mà đọng lại là:
    “nước Nga, một dân tộc có truyền thống văn hóa vĩ đại”
    và “Nếu Hoa Kỳ và Nga là 2 cường quốc đã đi cùng một hướng văn minh về thể chế chính trị kinh tế văn hóa xã hội (Tự do, dân chủ, đa nguyên, nhân quyền và pháp quyền…), tuy ở những trình độ khác nhau, thì Trung Quốc, ngược lại còn đang đắm chìm trong những tư duy còn lạc hậu, cổ hủ hơn nhiều”
    thì vô cùng cảm ơn.

    • D.N.L. says:

      Đề bài “Obama,Putin và Tập Cận Bình…” nghe thì kêu vang lắm nhưng nói
      xin lỗi là phân tích khiên cưỡng khi dùng câu nói của Đức Phật “Kẻ thù lớn
      nhất của con người là chính mình” để suy luận.
      Nói khiên cưỡng là vi Đức Phật dạy theo nghĩa đạo đức tinh thần mà người
      nào muốn thoát khỏi vòng tham sân si (do thất tình lục dục) thì phải chống
      lại từ ngay bản thân mình trước đã.
      Còn ở đây,tác giả lại áp dụng lời khuyên đó vào lãnh vực chính trị,trong đó
      đạo đức không phải là mục tiêu như đã nói trên.Đó là một áp dụng sai vào
      một nơi nhắm tới mục tiêu : xã hội an toàn mà luật pháp là nền tảng.
      Trân trọng.

  15. Dan den says:

    Hộp đen như bac HM nói giống như ” Không biết gì về điện mà đòi đi sửa ống nước” !!! bla, bla…

    • Hiệu Minh says:

      Bác lại ẩn ý rồi. Nó là thế này… Không biết gì về Tư bản mà áp dụng kinh tế thị trường có định hướng XHCN.

    • Dân gian says:

      Giai thoại…có thật(!). Năm 198x… TBT Lê Duẩn đến thăm nhà máy Công Cụ Số Một (cong cu số một) để kiểm tra việc thực hiện nghị quyết ĐH 4, trong đó có ý giải quyết vấn đề ai thắng ai trong phát triển, (theo nguyên lý là năng suất lao động sẽ quyết định). “…tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng…trong đó cách mạng khoa học kỹ thuật là then chốt.”. Báo cáo với TBT, lãnh đạo nhà máy nói rằng đúc gang cầu là một công nghệ khó nhưng nhà máy đã làm được. TBT làm sao biết khái niệm “gang cầu” là gì (graphit trong gang tụ lại có dạng cầu, giúp tăng cơ tính của gang, còn gọi là gang dẻo). Tuy vậy ông nhìn thấy mấy hòn bi sắt cỡ lớn nằm lăn lóc trong xưởng máy bèn nói ờ tôi thấy dạng cầu rồi nhưng chưa được cầu lắm đâu, phải cố gắng hơn nữa các đồng chí nhé. Toàn bộ cán bộ, công nhân nhà máy đứng quanh không ai dám cười…!

  16. Dân gian says:

    – Ai mua hộp đ…â…y…!!! Ai mua hộp đ…â…y….!!!! Mua hai tặng một, mua hai tặng một, bảo hành trăm năm…!!! Mua đi nào bác ơi, hàng đẹp lắm…!!!
    – Cái gì dzậy bác?
    – Hộp đen màu đỏ, ruột đỏ vỏ đen bác à, mua đi!
    – Dùng sao?
    – Hay lắm! Muốn bò có bò, muốn cừu ra cừu! Cứ nhét được một thanh niên vào cửa vào thì cửa ra sẽ có kết quả tùy theo chế độ đặt trước.
    – Hay quá nhỉ! Vậy sao có vẻ khó tiêu thụ thế? Phải khuyến mãi… thế?
    – Hàng này thế kỷ trước bán chạy lắm. Hiện này tìm nguyên liệu đầu vào khó và hiếm quá chứ không phải bộ máy tồi đâu nhé. Ai mua hộp đ…â…y! Hộp đen đỏ, đỏ đen đ…â…y!!!!!

    – Hàng rong giờ lại rao bán cả hộp đen, lạ nhỉ?

  17. […] Lan man về…hộp đen 15/09/2014 […]

  18. VT says:

    Những năm mà khái niệm “hộp đen ” phát triển rầm rộ , mình ở trong Ban tuyển chọn VĐV năng khiếu cho Sở TDTT. Trong các cuộc họp , ông PGĐ phụ trách chuyên môn cũng phát biểu rất hăng về vấn đề này . Đại khái ổng nói việc tuyển chọn các cháu cũng như xử lý số liệu của hộp đen . Số liệu càng nhiều , càng tỉ mỉ,chính xác thì sẽ cho ra kết quả tốt nghĩa là sẽ có một lứa VĐV tài năng cho đất nước …..Tụi mình toàn dân làm thể thao biết quái gì điều khiển học , hộp đen với hộp đỏ nên căng tai và trố mắt ra nghe, thấy vấn đề thật khó hiểu , khoa học và cao siêu
    Năm đó chiến tranh biên giới Tây Nam vẫn ác liệt , chính sách của TP là những cháu được tuyển vào trường Năng khiếu TT thành phố đều được miễn NVQS chưa kể được hưởng trợ cấp sinh hoạt khá cao so với mặt bằng chung của XH ..do vậy việc kiếm một xuất vào rất là rất khó .
    Vì là khó nên đôi khi các chỉ tiêu chuyên môn không được đánh giá cao bằng các chỉ tiêu khác (!), “hộp đen ” xử lý loạn nên và kết quả Input ra sao ai cũng đoán được ….
    Mình nghĩ cái “hộp đen ” chẳng có tội gì , tội là ở nhưng kẻ lợi dụng chiêu bài khoa học để làm bậy . Thế kỷ thứ 21 còn thiếu gì chuyện này …

  19. nguyenvan says:

    Bài này Cua viết hay,nhưng vẫn có chổ nhầm giữa hộp đen với hộp đỏ.
    Hộp đen thường được gắn vào các phương tiện cơ khí .Hộp đỏ gắn vào não người
    Hộp đen có đầu vào và đầu ra
    Hộp đỏ có đầu vào , không có đầu ra . Đầu vào là XHCN; muốn thoát ra phải phá bỏ
    Trong hộp đỏ có chữ thiên đường ;hộp đen không có
    Tóm lại là từ Tổng Linh đến Tổng Cua đều nhầm .Tổng Cua nhầm ra bài hộp đen ,hay. Tổng Linh nhầm chui vào hộp đỏ Thành Đô ,hậu quả khôn lường.

  20. LTV says:

    Nhà tui cũng có 1 cái HỘP ĐEN. Tuy nhiên vận hành nó khác?! Nó INPUT DATA là XXX, và OUT PUT DATA là đứa con nít…hìhi

  21. thaodan says:

    hay!

  22. Ếch says:

    Ở ta có quá nhiều hộp đen kết nối với nhau để về hộp đen chủ. Từ A đầu vào ra thành A’, tiếp theo A”, A”’. A””, A””’… trở thành ung thư giai đoạn cuối vì tế bào bị sao chép nhầm. Do không biết cái hộp đen nào bị lỗi nên đành nhẹ nhàng PHÊ VÀ TỰ PHÊ. Chuyện hài hước là tỉnh nào cũng tăng trưởng GDP 11,12%/năm nhưng công lại Việt Nam chỉ tăng 5.5% (mà thực ra là âm). Gần đây tôi giật mình khi Tổng cục thống kê cho biết tỉ lệ thất nghiệp ở Việt Nam liên tục giảm chỉ còn 1,7% (một con số ước mơ). Muốn làm quan thì phải biết làm toán: 1 + 1 = 0. 0 + 0 = 1.

  23. LTV says:

    Coi đã thiệt đ/c Hoa Lư ơi!…

  24. Duy Trí says:

    Bác HM ơi, từ xưa đến nay tôi chỉ nghe thành ngữ : Kỳ đà cản mũi , chứ chưa bao giờ nghe ” cản mũi kỳ đà”.

    • Duy Trí says:

      Bác HM ơi, từ xưa đến nay tôi chỉ nghe thành ngữ : Kỳ đà cản mũi , chứ chưa bao giờ nghe ” cản mũi kỳ đà”. Xin nói thêm sự nhầm lẫn này chắc phát hiện ra điều gì mới chăng??

  25. Hùng says:

    Có 1 cái hộp đen mà Tôi thấy sợ nhất là hệ thống các NH ở VN hiện thời. Chẳng biết nó vận hành như thế nào trong đó cả nhưng nguy cơ thảm hoạ thì kg thể tưởng tượng nổi.

  26. nguyenhanh says:

    Chúng ta còn nhiều HỘP ĐEN đang cần được giải mã : CCRĐ , NHÂN VĂN GIAI PHẨM , CẢI TẠO CÔNG THƯƠNG, KHOÁN 10 và nhất là HỘI NGHỊ THÀNH ĐÔ

    • Ngự Bình says:

      Cụ nguyenhanh cứ yên tâm, ăn no ngủ kỹ đi. Cụ chủ Hang chẳng đã bảo rằng các hộp đen sẽ tự huỷ. Suy ra, những người chủ trương đánh đuổi thực dân hơi hấp tấp bời cứ để tự nhiên thời chế độ thực dân cũng phải tự huỷ.

  27. huu quan says:

    Anhxtanh đã nói, trong thời đại bây giờ mọi người đều biết điều đó không thể xảy ra, nhưng có kẻ ít học lại không biết điều đó lại lao vào làm. Và thế là ra được một phát minh mới cho nhân loại.
    XHCN cũng thế, biết đâu lời tiên đóan của Tổng Trọng lại đúng thì sao. 100 năm nữa chúng ta sẽ có XHCN thực sự, mọi người làm theo năng lực và hưởng theo nhu cầu. Chỉ e rằng 100 năm nữa thì toàn bộ các cụ trong Hang Cua này đã đi gặp các cụ Mác Lê cả rồi, mà nếu chưa đi thì e rằng cũng chả còn “răng chắc cặc bền” để mà hưởng thụ đưôc nữa.
    tiếc thay

  28. trungle118 says:

    đa số nếu không muốn nói là tuyệt đối các quan nhà ta đi làm cách mạng từ thời còn đỏ đít có thời gian đâu mà học như ngày nay để hiểu biết, quản lý đất nước không sai mới là lạ chứ sai là bình thường. trong bên thắng cuộc nhớ có đoạn như này: Thủ tướng Kiệt hỏi: đất nước đang khó khăn, đào tạo mất bao lâu để nông dân đủ trình độ phát triển đất nước? Bác gì quên mất tên ( trên báo thời nay cũng là trí thức có tiếng của đất nước) hỏi lại: thế anh muốn thời gian đào tạo bao lâu? thủ tưởng trả lời: thời gian gấp lắm rồi, khoảng 3 ngày có được không! Vị Trí thức kia chết đứng như từ hải giữa sa trường.

  29. vo thuc says:

    Hà hà… Bác Xôi Thịt có câu ” còm” ngắn gọn mà cũng hóm hỉnh ra phết!

  30. Hạnh says:

    Bài rất hay . Hiệu minh giỏi thật ,bài viết nào cũng sâu sắc.

  31. Xôi Thịt says:

    Chỉ vì nhìn nhầm “hộp đen” thành “hộp đêm” mà lao vào đọc 😀

%d bloggers like this: