Katyń – Giải mã bí ẩn lịch sử Ba Lan – Liên Xô

Mồ chôn tập thể ở Katyn

Mồ chôn tập thể ở Katyn

Tác giả: Nguyễn Thị Mai Hoa. Nguồn Viet-studies. Bài đọc tham khảo.

Trong những năm tháng tồn tại, Liên Xô đã có không ít bí mật, trong đó, có những bí mật có khả năng ảnh hưởng đến uy tín và an ninh quốc gia; vì thế, được che chắn, bảo vệ một cách hết sức cẩn trọng với nỗ lực của cả hệ thống chính trị. Chỉ sau khi Liên bang Cộng hòa XHCN Xô-viết sụp đổ, với độ lùi thời gian và dưới tác động của các yếu tố khách quan, chủ quan, những bí mật đó mới dần được hé lộ. Một trong những bí mật như vậy có tên gọi “Sự kiện bi thảm Katyn”.

1- Sự biến mất đầy bí ẩn của những tù binh Ba Lan

Cho đến mùa Hè năm 1939, I.V. Stalin có đầy đủ lý do để nghi ngờ Pháp và Anh không thực sự muốn liên minh quân sự với Liên Xô. Việc Ba Lan từ chối cho phép Hồng quân đóng trên đất Ba Lan trở thành trở ngại chính cho việc phòng thủ của Liên Xô; việc hình thành liên minh Nga-Anh-Pháp bảo vệ Ba Lan khó thành hiện thực… những diễn biến đó khiến lãnh đạo Liên Xô ngả sang đề nghị an ninh của Hitler. Ngày 23-08-1939, Ngoại trưởng V.M. Molotov đại diện cho Liên Xô và Ngoại trưởng J.V.Ribbentrop – đại diện cho nước Đức Quốc xã  ký kết Hiệp ước không xâm lược lẫn nhau (còn được biết đến dưới cái tên Molotov–Ribbentrop hay Hiệp ước Hitler-Stalin) kèm với một Nghị định thư bí mật. Ngoài việc cam kết kiềm chế không tấn công lẫn nhau và giữ thái độ trung lập trong trường hợp một trong hai bên trở thành mục tiêu những hành động quân sự của bên thứ ba bất kỳ, Liên Xô và Đức còn thống nhất phân vùng ảnh hưởng đối với các nước Phần Lan, Estonia, Latvia, Lithuania, Roman; đồng thời, thỏa thuận phân chia Ba Lan. Ngày 1-9-1939, Đức tấn công Ba Lan và ngày 17-9-1939, Hồng quân Liên Xô tiến vào miền Đông Ba Lan, việc phân chia lãnh thổ của Ba Lan giữa Liên Xô và Đức được hoàn thành – điều đó cũng có nghĩa là cần “thiết lập những trật tự nhất định” tại Ba Lan. Bắt đầu từ thời điểm đó, những sĩ quan Ba Lan bất hợp tác với Liên Xô, những cảnh sát, hiến binh, điệp viên, chủ xưởng, chủ đất, viên chức chính quyền cũ, thậm chí cả những người tị nạn, dân thường Ba Lan… được chuyển đến giam giữ tại các trại đặc biệt ở vùng Ostashkov, Kozielsk và Starobilsk (Liên Xô), song không được hưởng những quy chế Công ước Geneva đối với tù binh.

Một khoảng thời gian sau đó, những tù binh này bỗng bặt tin,“biến mất” một cách bí ẩn, thân nhân không còn nhận được tin tức của họ, thư từ, quà, bưu phẩm gửi cho các tù binh đều bị chuyển trả lại. Mọi nỗ lực tìm kiếm thông tin về các tù binh, về nơi họ bị giam giữ đều rơi vào vô vọng. Tháng 11-1941, trong dịp tiếp kiến I.V.Stalin, Đại sứ Ba Lan Stanislaw Kot đã hỏi về số phận những tù nhân Ba Lan, song I.V.Stalin lảng tránh trả lời bằng cách thay đổi chủ đề câu chuyện. Tháng 12-1941, một lần nữa,Tướng Wladislaw Anders – Tổng tư lệnh Quân đội Ba Lan quay trở lại vấn đề trên, song I.V.Stalin một mực khăng khăng: “Những tù binh Ba Lan đã được ân xá hết, có thể do những khó khăn về phương tiện giao thông, nên họ chưa thể về tới Ba Lan”[1]. Cho tới mùa Xuân năm 1942, số phận các tù nhân Ba Lan là chủ đề của nhiều cuộc thảo luận giữa chính phủ Liên Xô và Ba Lan. Nhiều lần, I.V.Stalin khẳng định dứt khoát: “Không có bất kỳ một người Ba Lan nào trong các nhà tù, trại tạm giam của Liên Xô, ngoại trừ những tù hình sự hoặc những tội phạm có dính líu đến phát-xít Đức”[2]. Thậm chí, có lần I.V.Stalin còn nói rằng, số tù binh này đã trốn thoát tới Mông Cổ[3] (?!).Ngày 28-1-1942, Bộ trưởng Rachinsky thay mặt chính phủ Ba Lan trao cho Đại sứ Liên Xô Bogomolov Bản ghi nhớ về sự mất tích khó hiểu của hàng chục ngàn sĩ quan và công dân Ba ​​Lan. Đáp lại, câu trả lời từ phía Liên Xô vẫn hết sức mập mờ, mâu thuẫn.

Sự biến mất phi lý của hàng chục ngàn con người khiến ngày càng có nhiều tổ chức kháng chiến Ba Lan vào cuộc. Các nỗ lực điều tra trở nên tích cực hơn từ năm 1943, có điều, chính quyền Xô-viết – từ đầu đến cuối – vẫn bác bỏ mọi giả thuyết về trách nhiệm và sự can dự của mình.

2- Những bí mật dần phát lộ

Năm 1943, quân đội Đức Quốc xã tìm thấy hàng loạt ngôi mộ tập thể tại rừng Katyn (cách thành phố Smolensk 18 km về phía Tây) sau khi chiếm đóng khu vực nàyvào năm 1941. Trong những ghi chép của mình, Bộ trưởng Tuyên truyền Đức J. Goebbels gọi sự kiện này là “món quà hiếm có của số phận”, “con át chủ bài”, đảm bảo cho một chiến dịch tuyên truyền nhiều mặt chống lại Liên Xô. Quả bom Katyn “đủ để gây ra một đòn đau đớn, đánh mạnh vào tâm tư, tình cảm của những người dân Ba Lan ủng hộ liên minh chống phát-xít, nổ tung vào mối liên kết lỏng lẻo giữa chính phủ Liên Xô và Ba Lan”[4].

Ngày 18-2-1943, người Đức bắt đầu đào các ngôi mộ tập thể, đến ngày 13-4-1943, có chừng 400 thi thể được khai quật. Cũng trong ngày 13-4-1943, Đài phát thanh Berlin đưa tin nước Đức tìm thấy hơn 10.000 thi thể các sĩ quan Ba Lan bị giết tại vùng  Katyn, khẳng định “đây chính là thi thể các sĩ quan Ba Lan bị Liên Xô bắt làm tù binh khi chiếm đóng miền Đông Ba Lan”[5]. Ngày 17-4-1943, chính phủ Ba Lan lưu vong ra Tuyên bố “lên án mọi tội ác chống lại các công dân Ba Lan”[6], yêu cầu chính phủ Liên Xô một lời giải thích về vụ việc này và đề nghị Hội Chữ thập đỏ quốc tế tham gia làm rõ vấn đề. Ngày 21-4-1943, TASS ra Tuyên bố với lập trường cứng rắn: “Một chiến dịch chống Liên Xô bắt đầu trên báo chí Đức và Ba Lan – thực tế này cho thấy chiến dịch bôi nhọ Liên Xô được tiến hành bởi sự thỏa thuận bẩn thỉu với những kẻ xâm lược Đức”[7]. Trong một động thái quyết liệt hơn, lãnh đạo Liên Xô đã cảnh báo các đồng minh Anh và Mỹ về ý định cắt đứt quan hệ ngoại giao với chính phủ Ba Lan Sikorski, với lý do: “Thời gian gần đây, hành vi của Chính phủ Ba Lan đối với Liên Xô hoàn toàn bất thường, phá vỡ tất cả các quy tắc và chuẩn mực của quan hệ đồng minh. Chiến dịch vu khống chống Liên Xô được phát xít Đức đưa ra liên quan đến việc các sĩ quan Ba Lan bị giết trong khu vực Smolensk, trên lãnh thổ Đức chiếm đóng, lập tức được chính phủ  Ba Lan nắm lấy và thông tin rầm rộ trên báo chí  (…). Tất cả những điều đó khiến chính phủ Liên Xô không thể không nhận thấy chính phủ Ba Lan đang đi vào con đường thông đồng với chính phủ Hitler, muốn chấm dứt quan hệ đồng minh và trở nên thù địch với Liên Xô”[8]. Quả thật, J. Goebbels đã dự đoán không sai, “quả bom chính trị Katyn” đã phát nổ, vấn đề Katyn trở thành một trong những “điểm đau đớn” trong quan hệ Liên Xô – Ba Lan không chỉ tại thời điểm đó, mà còn mãi về sau này.

Với mục tiêu hạ uy tín và tuyên truyền về sự tàn bạo của Liên Xô đối với tù binh, ngày 16-4-1943, phía Đức mời Hội Chữ thập đỏ quốc tế và đại diện một số tổ chức xã hội Ba Lan trong vùng bị phát-xít Đức chiếm đóng đến tham dự việc khai quật và khám nghiệm tử thi tại 8 ngôi mộ tập thể. Trong số các xác chết được khai quật, người ta tìm thấy tử thi hai vị tướng Ba Lan Bronisław Bohatyrewicz và Mieczysław Smorawiński. Từ ngày 15-4 đến ngày 15-6-1943, tổng cộng hơn 4.100 xác chết được khai quật; 2.800 tử thi được nhận dạng[9]. Công việc thu thập tư liệu và nhận dạng tử thi được tiến hành một cách khoa học, chú trọng luận giải cách thức và loại hình hung khí thực hiện thảm sát. Đã thu thập được nhiều luận cứ chứng minh cho sự vô tội của người Đức: Những thư từ còn lại trong thi thể các nạn nhân đều có thời gian dừng lại ở năm 1940; tuổi của những cây cối mọc trên mộ, các chỉ số đo đạc phân tử canxi trên hộp sọ tử thi… đều cho chung một kết quả về thời điểm của vụ thảm sát – năm 1940, khi mà người Đức chưa có mặt ở vùng này.

Ngày 3-6-1943, việc khai quật bị dừng lại do diễn biến chiến sự, nhưng những phân tích, kết luận của toàn bộ quá trình đã được nước Đức kịp xuất bản thành “Tập tài liệu chính thức về vụ thảm sát tại Katyn” (Amtliches Material zum Massenmord von Katyn, Berlin, 1943), khẳng định Liên Xô phải chịu hoàn toàn tránh nhiệm về cái chết của 11.000 tù nhân Ba Lan[10]. Tài liệu này được dịch ra hầu hết các ngôn ngữ châu Âu, lưu hành trên các vùng Đức chiếm đóng và ở các nước đồng minh của Đức.

Sau khi Hồng quân tiến vào vùng Smolensk và đẩy lùi quân đội Đức, Liên Xô thành lập một Ủy ban đặc biệt điều tra tội ác của quân đội phát-xít Đức trong rừngKatyn. Tháng 1-1944, Ủy ban này công bố một loạt “chứng cứ” chứng minh vụ thảm sát Katyn là do quân đội Đức gây ra. Năm 1945, I.V. Stalin quyết định tháo “nút thắt Katyn” bằng cách đưa vụ thảm sát ra Toà án Quân sự tại Nürnberg. Công tố viên Liên Xô, Tướng R.A. Rudenco đã buộc tội phát xít Đức thảm sát 11.000 tù binh Ba Lan tại Katyn; tuy nhiên, Toà án Quân sự tại Nürnberg đã không đi đến một phán xét chung cuộc, vì phía Liên Xô không đưa ra được những bằng chứng thuyết phục. Ngày 22-12-1955, sau nhiều nỗ lực vận động của cộng đồng người Ba Lan tại Mỹ, một Ủy ban của Thượng viện Hoa Kỳ đề nghị chính phủ Hoa Kỳ đưa vụ Katyn lên Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc và buộc tội Liên Xô trước Tòa án Quốc tế (International Court of Justice) tại Netherlands, song đề nghị này không được chính phủ Mỹ chấp thuận.

Năm 1953, I.V. Stalin chết, bắt đầu “thời kỳ tan băng Khrushchev”, thắp lên hy vọng về một kỷ nguyên mới trong quan hệ quốc tế giữa các nước xã hội chủ nghĩa, song để đảm bảo “sự thống nhất và đoàn kết”, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô N. Khrushchev đã không vượt qua “phương pháp áp lực trực tiếp” đối với nước láng giềng Ba Lan; vì thế, “vấn đề Katyn” không thể khêu lên. Phục vụ mục tiêu nói trên, cuối những năm 50 (XX), dưới chỉ đạo của N. Khrushchev, A.Shlepin[11] đã bí mật nghiên cứu hồ sơ vụ Katyn. Ngày 3-03-1959, A.Shlepin đệ trình Văn bản N-632-SH (Н-632-Ш), kiến nghị tiêu huỷ 21.857 cặp tài liệu về các nạn nhân Katyn – những tài liệu như A.Shlepin giải thích, chẳng những “không có bất kỳ ý nghĩa thực tiễn cũng như giá trị lịch sử đối với chính phủ Liên Xô (…) và có lẽ chúng cũng không phải là mối quan tâm thực sự đối với những bạn bè Ba Lan”[12]; trái lại, nếu ngẫu nhiên bị phát hiện, “có thể dẫn đến những hậu quả vô cùng bất lợi cho Nhà nước Xô-viết”[13]. A. Shlepin đề nghị giữ lại những hồ sơ quan trọng nhất: “Biên bản cuộc họp Troika[14] NKVD đồng ý xử bắn tù binh Ba Lan và những văn bản thực hiện quyết định đó. Do khối lượng của các tài liệu này không đáng kể, nên có thể lưu trữ chúng trong một cái cặp đặc biệt (…) phòng trường hợp phát sinh những chất vấn từ Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô hoặc chính phủ Liên Xô”[15]. Ngay sau đó, Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô đã chuẩn y đề nghị của A. Shlepin, chỉ giữ lại những hồ sơ quan trọng, được tập hợp thành một bộ “Hồ sơ đặc biệt № 1”. “Hồ sơ đặc biệt № 1” được bảo quản theo chế độ tuyệt mật và chỉ những người lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản Liên Xô mới có quyền tiếp cận.

Trong những năm 1971-1976, một số nước phương Tây (đặc biệt là nước Anh) liên tục đòi làm sáng tỏ vụ việc Katyn, đề nghị đưa ra Tòa án Quốc tế tại Netherlands. Phản ứng với “chiến dịch chống đối, bôi nhọ Nhà nước Xô viết dựa trên việc bóp méo sự thật lịch sử về các thủ phạm thực sự của thảm kịch Katyn, nhằm làm căng thẳng tình hình quốc tế”[16] – như Liên Xô nhiều lần khẳng định, năm 1978, Liên Xô dựng bia tưởng nhớ nạn nhân tại Katyn với dòng chữ: “Nạn nhân của chủ nghĩa phát xít – những sĩ quan Ba Lan bị bắn chết bởi quân đội Hitler năm 1941”.

Cho đến trước khi Liên Xô thực hiện cải cách (perestroika) năm 1986, “câu chuyện Katyn” vẫn là điều húy kị, nhạy cảm, bị nghiêm cấm nhắc tới trong các tranh luận xã hội với lý do “ảnh hưởng tiêu cực đến tình cảm dân tộc và tình hữu nghị Liên Xô-Ba Lan (…) gây nên những “vết đen” trong quan hệ hai nước”[17].

Tiến hành “perestroika”, thực hiện “glasnost”, với “người đồng minh Ba Lan”, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Gorbachev đặt mục tiêu “phát triển quan hệ chặt chẽ, vững chắc, đoàn kết, hỗ trợ lẫn nhau nhằm cùng tiến hành cải cách một cách tối ưu”[18]. Trong tiến trình thắt chặt toàn diện quan hệ Liên Xô – Ba Lan, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Gorbachev và Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Ba Lan W.Jaruzelski ký Hiệp định về hợp tác Liên Xô – Ba Lan trong lĩnh vực tư tưởng, văn hóa và khoa học (1986); theo đó, hai bên “chú trọng cùng nghiên cứu lịch sử quan hệ giữa hai nước, hai Đảng, hai dân tộc, không để tồn tại “những vết đen” trong lịch sử hai nước, nhằm tăng cường tình đoàn kết, chống lại những luận điệu chia rẽ”[19]. Trên quan điểm “không để lịch sử đốt lên hận thù dân tộc”, W.Jaruzelski bày tỏ mong muốn “những trang sử quan hệ Liên Xô – Ba Lan phải được nhìn nhận một cách thực sự cởi mở và trung thực”[20]. Tiếp nối dòng chảy sự kiện, ngày 19-5-1987, tại Moscow diễn ra phiên họp toàn thể đầu tiên Ủy ban Liên Xô – Ba Lan về lịch sử quan hệ song phương, “vấn đề Katyn” được đưa vào chương trình nghị sự, song những nghiên cứu về sự kiện này diễn tiến khá trì trệ, “bí mật Katyn” được khai lộ một cách chậm chạp, bị chi phối bởi tư tưởng giáo điều, bởi các yếu tố chính trị trong nội bộ mỗi nước và trong quan hệ Liên Xô – Ba Lan. Đến ngày 13-4-1990, sau rất nhiều chần chừ, một số tư liệu lưu trữ liên quan đến sự kiện Katyn mới được chuyển giao cho Tổng thống W.Jaruzelski nhân chuyến thăm Liên Xô. Ngày 13-4-1990, TASS ra Tuyên bố chính thức thừa nhận trách nhiệm của Liên Xô trong “thảm kịch Katyn”[21], nói rõ: “Tài liệu tìm thấy trong kho lưu trữ cho phép kết luận về vai trò, trách nhiệm của Beria, Merkulov và các đồng sự”[22]. TASS đồng thời bày tỏ sự hối tiếc sâu sắc về sự kiện bi thảm Katyn, gọi đó là “một trong những tội ác khủng khiếp nhất của chủ nghĩa Stalin”[23].

Tháng 6-1991, B. Yeltsin trở thành Tổng thống Liên bang Nga và ngay lập tức đã nhận thấy “vấn đề Katyn” – vào thời điểm đó – có thể có lợi cho những diễn biến chính trị nội bộ của nước Nga liên quan đến việc xóa bỏ Điều 6 trong Hiến pháp về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, đặt Đảng Cộng sản Liên Xô ra ngoài vòng pháp luật[24]. “Hồ sơ Katyn” chính là một chứng cứ thuyết phục cho B.Yeltsin “luận tội” chủ nghĩa Stalin và Đảng Cộng sản Liên Xô. Nhằm chứng minh cho tính bất hợp pháp củaĐảng Cộng sản Liên Xô, theo lệnh của B.Yeltsin, kho lưu trữ tư liệu Đảng Cộng sản Liên Xô được mở, hơn 6.000 các tài liệu tuyệt mật được giải mã, kể cả bộ sưu tập tài liệu về vụ thảm sát Katyn[25]. Ngày 24-9-1992, “Hồ sơ đặc biệt № 1” được mở ra và trước tính chất nghiêm trọng của nó, Tổng thống B.Yeltsin đã có một quyết định nhanh chóng: Lệnh chuyển ngay lập tức toàn bộ những tài liệu “chết người” này cho Ba Lan; đồng thời, chuyển một bản sao đến Tòa án Hiến pháp và Viện kiểm sát tối cao[26].Ngày 14-10-1992, “Hồ sơ đặc biệt № 1” được đại diện chính phủ Nga trao cho Tổng thống Ba Lan Walesa và nội dung của nó nhanh chóng được công bố trước công luận Ba Lan. Sau sự kiện này, ngày 15-10-1992, trả lời phỏng vấn của Đài truyền hình Ba Lan, B.Yeltsin “hào hứng nói về những tội ác khủng khiếp của chủ nghĩa Stalin, bày tỏ hy vọng rằng nó sẽ không còn là điểm nghẽn trong quan hệ song phương Nga – Ba Lan”[27].

3– Toàn cảnh sự kiện

Những diễn giải trên đây cho thấy, đến trước năm 1992, trên các văn bản chính thức của Liên Xô, kẻ bị buộc tội gây ra vụ thảm sát Katyn là quân đội Đức Quốc xã. Chỉ đến năm 1992 (khi Liên bang Cộng hòa XHCN Xô-viết sụp đổ một năm), sau rất nhiều toan tính chính trị, Liên bang Nga mới công bố những tài liệu trong bộ “Hồ sơ đặc biệt № 1” về vụ thảm sát Katyn[28]. Giải mã bộ Hồ sơ, câu chuyện về vụ thảm sát Katyn được hình dung như sau:

Ngày 3-3-1940, L.Beria[29] gửi đến Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô (b) Văn bản № 794/B[30], báo cáo: “Trong các trại giam và trại tạm giam ở phía Tây Ucraina và Tây Belaruxia hiện đang giam giữ một số lượng lớn các sĩ quan cũ của quân đội Ba Lan, cảnh sát Ba Lan, các nhân viên tình báo, thành viên các tổ chức phản cách mạng, người tị nạn, lực lượng nổi dậy và một số người khác (…) tất cả bọn họ đều là kẻ thù truyền kiếp, chứa đầy thù hận với chính quyền Xô viết”[31]. L.Beria khẳng định: “Những tù binh này dù đang bị giam giữ song vẫn cố gắng, nỗ lực tiếp tục tuyên truyền chống Liên Xô và chỉ chờ được phóng thích là sẵn sàng tích cực tham gia vào cuộc chiến chống lại chế độ Xô viết”[32]. L.Beria thống kê: “Trong các trại giam tù binh chiến tranh hiện giam giữ tổng cộng (không tính các binh sĩ và hạ sĩ quan) 14.700[33] tù binh người Ba Lan gồm các quan chức của bộ máy chính phủ, các chủ đất, cảnh sát, điệp viên, hiến binh, cai ngục; trong số đó, 97% mang quốc tịch Ba Lan (…). Ở trại giam ở vùng miền Tây Ukraina và Belorusia có tổng cộng 18.632[34] người bị bắt giữ (trong đó có 10.685 người Ba Lan”[35]. Sau khi kết luận rằng, “xuất phát từ thực tế bọn họ đều là những kẻ thù sắt đá không đội trời chung với chính quyền Xô-viết, không có khả năng cải hóa”, L.Beria đề nghị “giao cho NKVD xem xét, giải quyết, xử lý toàn bộ 14,700 trường hợp tù binh Ba Lan và 11.000 trường hợp tù binh tại các nhà tù phía Tây Ukraine và Tây Belorussia bằng các thể thức đặc biệt với hình thức trừng phạt cao nhất (…), không cần bất kỳ một cuộc hỏi cung, xét xử, luận tội và kết án chính thức”[36]. L.Beria đề cử giao cho L.Beria, V.Merkulov và L.Bashtakov thực hiện quyết định nêu trên[37].

Xem xét đề nghị của L.Beria, ngày 5-3-1940, một số thành viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô (b) biểu quyết thông qua Quyết định No.13/144(gồm I.V.Stalin, K.Voroshilov, V. Molotov và A.Mikoyan[38], kèm ghi chú: M.Kalinin – đồng ý; L.Kaganovich – đồng ý)[39], chuẩn y đề nghị của L.Beria xử bắn toàn bộ số tù binh Ba Lan đang bị giam giữ; giao trách nhiệm hoàn tất công việc cho “bộ ba” V.Merkulov, B.Kobulov và  L.Bashtako[40].

Ngày 22-03-1940, L. Beria ký Sắc lệnh No. 00350, “Về việc sơ tán các nhà tù của Cộng hòa XHCN Ukraina và Cộng hòa XHCN Belorusia”, chỉ đạo thực hiện một kế hoạch thảm sát lớn nhất và ghê rợn nhất lịch sử thế giới thế kỷ XX, mang mật danh “Chiến dịch giảm tải trại tù[41].

Chưa đầy một tháng sau quyết định nói trên, các công việc chuẩn bị cho cuộc thủ tiêu tù bình Ba Lan được xúc tiến khẩn trương. NKVD lên kế hoạch vận chuyển tù nhân đến chỗ xử bắn: Các tù nhân đang bị giam giữ tại vùng phía Tây Ukraina được chuyển tới Kharkov, Kherson và Kiev, các tù nhân ở Belorusia được chuyển về Minsk, còn các tù nhân ở Ostashkov được chuyển tới Kalinin. Ở làng Mednoye, không xa Kalinin, các máy xúc bắt đầu đào những chiếc hố lớn.

Đầu tháng 4-1940, những chuyến xe chở tù nhân bắt đầu lăn bánh, mỗi đợt, vận chuyển khoảng từ 350-400 tù nhân. Các tù nhân không hay biết mình đang bị đem đến chỗ chết, thậm chí nhiều người còn vui mừng ngỡ rằng sẽ được trả tự do. Ghi chép của một tù nhân – Thiếu tá Solxki Adam (được chuyển đi từ trại Kozelski ngày 7-4-1940) về những giây phút thương tâm cuối cùng đã nói lên điều đó:

Ngày 20-4. 12 giờ, chúng tôi đang ở phía Tây Smolensk. Ngày 21-4. Chúng tôi bị đánh thức, được đưa lên những chiếc xe ôtô và được mang đi đâu đó. Ngay từ buổi sáng, mọi việc đã có vẻ bất thường (…). Chúng tôi được đưa tới một khu rừng giống như khu nghỉ dưỡng mùa hè, bị lục soát một cách kỹ lưỡng, bị tịch thu nhẫn cưới, thắt lưng, dao nhíp, đồng hồ – lúc đó đồng hồ đang chỉ 6h30 phút sáng[42].

“Đồng hồ dừng lại ở 6h30 phút sáng” – những “bản án” được thực hiện một cách lạnh lùng. Các tù nhân ở Kharkov và Kalinin bị bắn ngay trong nhà tù. Tại Katyn, tù nhân bị dẫn đến trước những hố to đã đào sẵn và bị bắn vào đầu ở cự ly gần bằng những khẩu súng lục, chủ yếu là súng Đức – “Walter” và “Browning” (đó cũng là một trong những cơ sở để sau này Liên Xô đổ lỗi cho quân đội Đức là thủ phạm).

Vụ xử bắn tù nhân kéo dài đến giữa tháng 5-1940 và diễn một cách suôi sẻ: Tại khu rừng gần làng Katyn cũng như trong một số trại giam trên đất nước Liên Xô, chỉ trong vài tuần đã có gần 22.000 tù nhân – công dân Ba Lan bị giết chết theo lệnh của Ủy ban Nhân dân Nội vụ. Sau khi “Chiến dịch giảm tải trại tù” kết thúc, “đã xử bắn 21.857 người; trong đó: 4.421 bị bắn tại Katyn (vùng Smolensk), 3.820 người bị bắn tại trại Starobelsk gần Kharkov, 6.311 người bị bắn tại trại Ostashkov (vùng Kalinin), 7.305 người bị bắn chết trong các nhà tù phía Tây Ukraine và Tây Belorusia”[43].

Vụ thảm sát không chỉ diễn ra ở Katyn, nhưng thuật ngữ “Thảm sát Katyn” được gọi chung cho việc giết hại các tù nhân Ba Lan (đa phần là tầng lớp tinh hoa, sĩ quan từ cấp tá trở lên) vì vụ nổ súng tại làng Katyn xảy ra trước nhất. Sau đó, việc sát hại 7.000 người (trong số đó có 1.000 sĩ quan cao cấp Ba Lan) bị Liên Xô giam giữ trong các nhà tù ở miền Tây Ukraina và Belorusia cũng được gắn với cái tên “Thảm sát Katyn”.

4- Câu chuyện chưa kết thúc

Sau rất nhiều nỗ lực và biến động chính trị, cuối cùng, sự thật về một thảm kịch khủng khiếp trong lịch sử cũng đã dần phơi tỏ. Tại nước Nga, năm 1993, tư liệu Hồ sơ Katyn được đăng tải trên Tạp chí khoa học “Câu hỏi của lịch sử” (Вопросы истории); đồng thời, Nhà nước Nga tạo điều kiện cho các nhà khoa học nghiên cứu Hồ sơ[44]. Cũng từ thời điểm đó, các nhà khoa học Nga và Ba Lan nỗ lực điều tra, làm rõ nhiều vấn đề xung quanh vụ thảm sát Katyn. Tháng 8-1993, những kết quả điều tra ban đầu được công bố trong công trình “Nước Nga và Katyn” (Nxb. Karta, Ủy ban Khoa học toàn Ba Lan tài trợ)[45]. Năm 1995, các nhà khoa học Liên bang Nga và Ba Lan xuất bản ấn phẩm “Katyn: Tư liệu tội ác[46]. Năm 1999, toàn bộ những tư liệu quan trọng tiếp tục được công bố trong cuốn “Katyn: Những tù binh của cuộc chiến không tuyên bố. Hồ sơ và tư liệu”[47].

Những năm 1990-2004, Viện Kiểm sát quân sự tối cao Liên Xô (từ năm 1992 là Viện Kiểm sát quân sự tối cao Liên bang Nga) thực hiện nhiệm vụ điều tra thảm họaKatyn; trong quá trình đó, Viện Công tố đã tiến hành 18 cuộc khảo sát, nghiên cứu hơn 1.000 đối tượng, khai quật 200 thi thể và phỏng vấn hơn 9.000 nhân chứng[48]. Kết quả điều tra được lưu giữ trong 183 tập hồ sơ, song chỉ có 116 tập được công bố đầy đủ. Ngày 11-3-2005, Viện Kiểm sát Quân sự tối cao Liên bang Nga chính thức tuyên bố chấm dứt điều tra, xem vụ Katyn là tội phạm thông thường, “không đủ cơ sở để coi vụ thảm sát ở Katyn là diệt chủng” vì tính chất của nó không nhằm vào sự phân biệt đối xử với người dân Ba Lan và đã quá thời hạn hiệu lực hồi tố[49]. Ngày 10-4-2010, nguyên Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski cùng phu nhân và 94 quan chức đã tử nạn bởi một tai nạn máy bay ở Smolensk, khi thực hiện chuyến công du dự lễ tưởng niệm Katyn. Trong một động thái chia sẻ nỗi đau vì cái chết của Tổng thống Ba Lan và Đoàn quan chức tháp tùng, ngày 8-5-2010, Tổng thống Nga D.Medvedev trao cho người đồng cấp Ba Lan B. Komorowski 67 tập tài liệu mật về vụ thảm sát Katyn, hứa sẽ trao tiếp tài liệu và những thông tin liên quan. Năm 2010, trong Lễ kỷ niệm 65 năm chiến thắng phát-xít, Tổng thống Nga D.Medvedev đã nhắc đến “tội ác Katyn”, gọi đây là một “trang đen tối của lịch sử”.

Ngày 25-11-2010, với tỉ lệ ủng hộ là 342/450, Quốc hội Liên bang Nga bỏ phiếu thừa nhận vụ thảm sát hàng chục ngàn công dân và sĩ quan Ba Lan là do lực lượng công an Liên Xô thi hành[50]. Quyết định của Quốc hội Nga được người dân Ba Lan đánh giá cao, coi “Nghị quyết lịch sử” này không chỉ quan trọng đối với người Ba Lan, mà còn đối với quan hệ Nga – Ba Lan, cũng như với bản thân người Nga.

Ngày 21-10-2013, tương tự như trong phán quyết cấp sơ thẩm năm 2012, trong một phán quyết chung cuộc về vụ thảm sát Katyn, Tòa án Nhân quyền châu Âu (trụ sở tại Strasbourg) tuyên bố không có thẩm quyền phán quyết về các trường hợp giết người “xảy ra 58 năm trước khi Công ước Châu Âu về nhân quyền có hiệu lực tại Nga từ năm 1998”[51]. Tuy nhiên, 17 thẩm phán của thuộc Đoàn thẩm phán tối cao Tòa án Nhân quyền châu Âu đã phê phán Nga về tội “thiếu tường trình tích cực” đối với số phận các tù nhân Ba Lan tại Katyn bị Liên Xô tử hình vào năm 1940; nhất trí lên án: “Nga thiếu sót trong nghĩa vụ hợp tác với Toà án Châu Âu, miễn cưỡng trong việc cung cấp đầy đủ các chứng cứ cho việc xem xét vụ án”[52].

Nhìn chung, người dân Ba Lan không hài lòng và không thỏa mãn với những tuyên bố của Viện Kiểm sát quân sự tối cao Liên Xô cũng như Tòa án Nhân quyền châu Âu. Phía Ba Lan trước sau nhất quán quan điểm: Vì tính chất giết người hàng loạt, những cuộc thảm sát này thích hợp để quy vào tội ác chống nhân loại; mong muốn nước Nga “có những cử chỉ thiện chí và chân thành hơn”, chính thức xin lỗi và bồi thường cho gia đình các nạn nhân.

Có thể thấy rằng, Nhà nước Liên bang Nga chỉ dừng lại ở mức độ công nhận vụ thảm sát Katyn là lỗi của “chế độ toàn trị Stalin”, không muốn đi xa hơn điều đó. Mặc dù thừa nhận “đây là tội ác không có lời bào chữa”, song Nhà nước Liên bang Nga tìm cách lý giải làm nhẹ bớt vấn đề[53], chỉ dừng lại ở những việc như giải mật hồ sơ, công bố sự thật, thừa nhận là tội ác của “chế độ toàn trị Stalin”…, coi đó như là những hành động mang tính thực tế (đã thừa nhận).

Vẫn chưa có một kết cục cuối cùng cho “vấn đề Katyn” – một kết cục vừa có thể xoa dịu nỗi đau, chữa lành nỗi ám ảnh của thân nhân những người bị thảm sát, lại vừa có thể thỏa mãn được nước Nga hiện đại đang có những tranh luận khác nhau về quá khứ, nhằm cổ vũ cho những giá trị trường tồn, khơi dạy lòng tự hào dân tộc, phục vụ mục tiêu chấn hưng đất nước, khôi phục vị thế cường quốc[54].

Có lẽ, không có cách nào khác hơn để chia tay với nỗi đau bằng cách dũng cảm nhìn nhận/thừa nhận nó. Và trên hết, không thể đầu cơ lịch sử! Với quá khứ, với lịch sử, luôn cần sự thẳng thắn, công tâm và trung thực.

[1] Катынь. Март 1940 г. – сентябрь 2000 г. Расстрел. Судьбы живых. Эхо Катыни. Документы. М., 2001, С. 387.

[2] Катынь. Март 1940 г. – сентябрь 2000 г. Указ. Соч, С.388.

[3] Развитие польско-советских отношений после событий под Катынью, Библиотека иследователям Катынского дела, РФ.

[4] Бабий Яр под Катынью? // Военно-исторический журнал. 1990. № 12. С. 35.

[5] Катынь, Библиотека иследователям Катынского дела, РФ.

[6] Е. Прудникова, И. Чигирин: Катынь. Ложь, ставшая историей,Библиотека иследователям Катынского дела, РФ.

[7] Катынь. Март 1940 г. – сентябрь 2000 г. Указ. Соч, С. 455.

[8] Катынь. Март 1940 г. – сентябрь 2000 г. Указ. Соч, С. 455-456.

[9] Расследование Катынской трагедии немецкой комиссией, Библиотека иследователям Катынского дела, РФ.

[10] Выписка из протокола 3-огo заседания Политбюро ЦК КПСС от 5 апреля 1976 год, АПРФ по катынскому делу

[11] Người đứng đầu KGB từ tháng 12-1958 đến tháng 11-1961.

[12] Pукописная записка председателя КГБ при СМ СССР А.Н. Шелепина от 3 марта 1959 г. № 632-Ш, Закрытый пакет документов о катынском деле, РГАСПИ, Ф. 17, оп. 166, д.621,Л.139.

[13] Pукописная записка председателя КГБ при СМ СССР А.Н. Шелепина от 3 марта 1959 г, Указ. Соч. Л.139

[14] Troika NKVD là một Ủy ban đặc biệt gồm ba người: Bí thư thứ nhất BCH Trung ương Đảng; Chủ tịch NKVD, Công tố viên trưởng Viện kiểm sát liên bang Tối cao. Ủy ban này có trong tay siêu quyền lực, xử lý những vấn đề về an ninh không cần qua tiến trình xét xử theo luật pháp.

[15] Pукописная записка председателя КГБ при СМ СССР А.Н. Шелепина от 3 марта 1959 г, Указ. Соч. Л.139

[16] Выписка из протокола 3-огo заседания Политбюро ЦК КПСС от 5 апреля 1976 год, Указ. Соч.

[17] Медведев В.А. Распад: Как он назревал в “мировой системе социализма”. М., 1994. С. 96.

[18]И. Яжборовская, А. Яблоков, B. Парсаданова: Катынский синдром в советско-польских и российско-польских отношениях, Указ. Соч.

[19] Декларация о советско-польском сотрудничестве в области идеологии, науки и культуры. М., 1987. С.9.

[20] Декларация о советско-польском сотрудничестве в области идеологии, науки и культуры, Указ. Соч. С. 10.

[21] Признание советскими властями ответственности за Катынскую трагедию, Библиотека иследователям Катынского дела, РФ.

[22] Признание советскими властями ответственности за Катынскую трагедию, Указ. Соч.

[23] Tuy thừa nhận trách nhiệm của Liên Xô trong vụ thảm sát Katyn, nhưng trong Sắc lệnh “Về kết quả của chuyến thăm Liên Xô của Bộ trưởng Ngoại giao nước Cộng hòa Ba Lan Skubiszewski” (3-11-1990), tại Điều 9, Gorbachev chỉ thị Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô dưới sự hỗ trợ của Tòa án Tối cao, Bộ Quốc phòng và các cơ quan hữu quan khác, nghiên cứu, làm rõ “những sự kiện lịch sử trong quan hệ song phương Liên Xô – Ba Lan, mà phía Ba Lan có gây tổn hại cho Liên Xô. Kết quả đó, trong những trường hợp cần thiết, có thể đem ra trong các cuộc hội đàm về những “vết đen” trong quan hệ hai nước” (Nguồn: Расположение  Президентa Союза Советских Социалистических Республик, 3 ноября 1990 г, № РП-979, АПРФ по катынскому делу).

[24] Này 20-7-1991, Yeltsin ban bố Sắc lệnh phi đảng hóa và tuyên bố nghiêm cấm hoạt động của các chính đảng trong cơ quan nhà nước các cấp, cũng như các đoàn thể quần chúng và doanh nghiệp cơ sở, chĩa mũi dùi vào Đảng Cộng sản Liên Xô, dẫn đến sự sụp đổ của Đảng CS Liên Xô và sự giải thế của Liên Xô.

[25] Центр хранения современной документации, Ф. 89. Оп. 14. Д. 1-20.

[26] Секреты пакета № 1. С. 38.

[27] И. Яжборовская, А. Яблоков, B. Парсаданова: Катынский синдром в советско-польских и российско-польских отношениях, Указ. Соч.

[28] Главная военная прокуратура, Уголовное дело № 159. Т. 115. Л. 4-29, 45-78.

[29] Phụ trách bộ máy an ninh quốc gia và cảnh sát mật Liên Xô những năm 1946–1953.

[30] No 794/Б, đóng dấu của Ủy ban Nhân dân Nội vụ Liên Xô – NKVD (tiếng Nga:НКВД).

[31]Записка НКВД СССР № 794/B, о польских военнопленных, подписанная Л. П. Берия, Закрытый пакет документов о катынском деле, РГАСПИ, Ф. 17, оп. 166, д.621, Лист 130-133.

[32]Записка НКВД СССР № 794/B, о польских военнопленных, подписанная Л. П. Берия, Указ. Соч, Л. 130..

[33] L.Beria đưa ra con số thống kê cụ thể về thành phần14.700 tù binh người Ba Lan: Cấp tướng, đại tá và trung tá: 295; thiếu tá, đại úy: 2.080; thượng úy, trung úy, thiếu úy: 6049; cảnh sát, hiến binh, lính biên phòng: 1.030; cảnh vệ, dân binh, điệp viên, cai ngục: 5.138; chức sắc, chủ đất, linh mục, người nhập cư: 144 (Nguồn:Записка Л.Берии И. В. Сталину (3-3-1940), № 794/Б, АПРФ, ф. 3. Закрытый пакет № 1, Л.131).

[34] L.Beria thống kê cụ thể về thành phần 18.632 tù binh như sau: Sĩ quan cũ: 1.207; cảnh sát, trinh sát, hiến binh: 5.141; điệp viên, biệt kích: 347; chủ đất, chủ xưởng, quan chức: 465; thành viên các tổ chức nổi dậy và các thành phần khác: 5.345; người tị nạn: 6.127 (Nguồn: Записка Л.Берии И. В. Сталину (3-3-1940), № 794/Б, АПРФ, ф. 3. Закрытый пакет № 1, Указ. Соч, Л. 131).

[35] Записка Л.Берии И. В. Сталину (3-3-1940), № 794/Б, АПРФ, ф. 3. Закрытый пакет № 1, Указ. Соч. Л.133.

[36] Записка Л.Берии И. В. Сталину (3-3-1940), № 794/Б, АПРФ, ф. 3. Закрытый пакет № 1Указ. Соч. Л..132.

[37] Записка Л.Берии И. В. Сталину (3-3-1940), № 794/Б, АПРФ, ф. 3. Закрытый пакет № 1Указ. Соч. Л..133.

[38] Trong cuốn sách: “Stalin: The Court of the Red Tsar” (Nxb. Vintage, 2005), tác giả Simon Sebag Montefiore có chú giải: Con trai của Mikoyan là Stepan nói rằng, chữ ký của cha mình trên tờ Quyết định này là “gánh nặng nặng nhất đối với gia đình của chúng tôi” (p.94).

[39] Выписка из протокола № 13 пункт 144 заседания Политбюро ЦК ВКП(б), № П13/144 , 5 марта 1940 (В книге “Катынь:Пленники необъявленной войны”, Под редакцией Р.Г.Пихои, А.Гейштора, М. 1999), C.606.

[40] Выписка из протокола №13 заседания Политбюро ЦК ВКП(б) “Особая папка” от 5 марта 1940 г, No.13/144, Указ. Соч, Л.134.

[41] Còn được dịch là: “Chiến dịch sơ tán nhà tù và trại giam”.

[42] Катынский расстрел — официальные сведения и версии, Библиотека иследователям Катынского дела, РФ.

[43] Pукописная записка председателя КГБ при СМ СССР А.Н. Шелепина от 3 марта 1959 г. №632-Ш, Закрытый пакет документов о катынском деле, РГАСПИ, Ф. 17, оп. 166, д.621,Л.138.

[44] Секретные документы из особых папок / Подготовка публикации и вступительная статья к ней М.И. Семиряги // Вопросы истории. 1993. № 1. С.7-22

[45] Orzeczenie Komisji ekspertów. Moskwa, 2 sierpnia 1993 // Rosja a Katyn. W-wa, 1994.

[46] Katyn. Dokumenty zbrodni. T. 1. Jeńcy nie wypowiedzianej wojny. Sierpień 1939 — marzec 1940. W-wa, 1995; T. 2. Zagłada. Marzec-czerwiec 1940. W-wa, 1998; Катынь: Пленники необъявленной войны.

[47]Катынь. Пленники необъявленной войны.Документы и материалы, Под редакцией Р.Г.Пихои, А.Гейштора, М. 1999.

[48] Расследование Катынского убийства Главной военной прокуратурой СССР, Библиотека иследователям Катынского дела, РФ.

[49] Trong việc đánh giá sự kiện Katyn năm 1940, phía Nga cho rằng phải xuất phát từ Bộ Luật Hình sự Liên Xô năm 1926, theo đó, thời hạn hiệu lực của những hành vi phạm tội như ở Katyn được xác định là 10 năm, đó là chưa kể đến chuyện các thủ phạm của vụ thảm sát đều đã qua đời (Nguồn: Nhân tai nạn của vợ chồng tổng thống Ba Lan: công lý trong vụ thảm sát Katyn đã được tái lập? Nhịp Cầu Thế Giới Online, 14-4-2010)

[50] Mỹ Loan: Nga thừa nhận Stalin ra lệnh thảm sát Katyn, Tuổi trẻ Online, 28-11-2010.

[51] Европейский суд по правам человека поставил точку в “катынском деле”: Россия оправданаPolitikus.ru, 21-10-2013.

[52] Европейский суд по правам человека поставил точку в “катынском деле”: Россия оправдана, Указ. Соч.

[53] Phía Nga cho rằng, sở dĩ Stalin đưa ra quyết định thực hiện thảm sát Katyn là nhằm trả thù cho thất bại của Hồng quân Liên Xô năm 1920 (trong chiến tranh Ba Lan-Liên Xô, đã có 32.000 Hồng quân Liên Xô bị phía Ba Lan giết hại). Nước Nga cũng đưa ra quan điểm: Nhìn lại thấu đáo lịch sử, không phải để gánh nặng lịch sử đè lên quan hệ Nga – Ba Lan, cũng không phải đổ lỗi cho nhân dân Nga, mà loại bỏ những thành kiến, thiếu tin cậy đã từng tồn tại trong quan hệ Nga- Ba Lan do vấn đề thảm sát Katyn và để đóng lại trang sử cũ, lật trang sử mới, viết những điều tốt đẹp (Nguồn: Максим Жapoв, Судьба Катыни, Жyp. Валовой внутренний продукт (ВВП), № 5 (55), 2010).

[54]Một nước Nga trên con đường phục hưng, khôi phục vị trí cường quốc đang rất cần sự thống nhất, những giá trị tinh thần truyền thống, lòng tự hào dân tộc…; do vậy; rất khó vượt qua ngưỡng để gọi chính xác tên sự vật. Ở nước Nga hiện nay, dư luận xã hội cũng cho rằng, lại một lần nữa, Nhà nước Liên bang Nga đang sử dụng lịch sử và các khoa học xã hội vào cuộc chiến tư tưởng (chứ không phải cuộc chiến ý thức hệ như trước đây).

Xem thêm: Katyn và Kaczynski

Nguồn: Viet-studies

Advertisements

65 Responses to Katyń – Giải mã bí ẩn lịch sử Ba Lan – Liên Xô

  1. liliapl says:

    Xin chia sẻ một bài thơ của Zbigniew Herbert – nhà thơ lớn của Ba Lan:

    Những chiếc khuy
    (tưởng nhớ đại tá Edward Herbert)

    Chỉ những chiếc khuy rắn đanh, bất khuất
    Những chứng nhân của tội ác tày trời
    Từ lòng sâu trồi lên mặt đất
    Là tượng đài trên mộ mà thôi

    Chúng là chứng nhân để Đức Chúa Trời
    Sẽ nhìn tới và rủ lòng thương họ
    Nhưng biết làm sao phục sinh từ lòng mộ
    Khi những tấm thân đã thấm quyện đất rồi

    Một cánh chim vút qua áng mây trôi
    Chiếc lá rơi, hoa cẩm quỳ nảy lộc
    Và tĩnh lặng trên tầng không vô tận
    Rừng Katyń sương phảng phất mơ hồ.

    Chỉ những chiếc khuy không cong lại bao giờ
    Âm hùng tráng của những dàn đồng ca câm lặng
    Chỉ những chiếc khuy rắn đanh, bất khuất
    Những chiếc khuy trên áo choàng và trang phục quân nhân.

    (Thái Linh dịch)

    http://liliapl.blogspot.com/2010/05/nhung-chiec-khuy.html

  2. liliapl says:

    Một ca khúc của Lech Makowiecki – “Lá thư cuối cùng”
    (Các cảnh trong clip là các cảnh trong phim Katyń của đạo diễn Andrzej Wajda)

    Vài chữ hôm nay anh ghi vội cho em
    Dẫu biết rằng thư sẽ không đến được
    Từ nơi đây, lần cuối cùng, anh viết
    Vĩnh biệt em yêu, anh đã đến lúc rồi
    Những giấc mơ đêm đêm vẫn trở lại khôn nguôi
    Em đẹp xinh, cô dâu trong ngày cưới
    Con bé bỏng chắc lớn rồi,
    Hãy ôm con cho anh một lần sau cuối
    Giờ càng khó vô cùng để thoát khỏi nơi đây.

    Giờ càng khó vô cùng để thoát khỏi nơi đây.

    Anh chỉ muốn sống thôi, trong khoảnh khắc này
    Chỉ cần sinh tồn, chẳng có gì quan trọng
    Nhưng Chúa nhân từ đã không cho lựa chọn
    Hôm nay anh đứng đây nơi cùng tận con đường
    Chúng ra lệnh xuống tàu, đến rồi đấy, em thương
    Mảnh rừng bạch dương này là mồ chôn anh đó
    Chỉ một lần nữa thôi, anh trao ra hơi thở
    Chỉ còn ý nghĩ cuối cùng…
    Anh Yêu Em và Con

  3. Lilia says:

    Xin chia sẻ một bài thơ của thi sĩ lớn người Ba Lan Zbigniew Herbert về Katyń:

    Những chiếc khuy
    (tưởng nhớ đại tá Edward Herbert)

    Chỉ những chiếc khuy rắn đanh, bất khuất
    Những chứng nhân của tội ác tày trời
    Từ lòng sâu trồi lên mặt đất
    Là tượng đài trên mộ mà thôi

    Chúng là chứng nhân để Đức Chúa Trời
    Sẽ nhìn tới và rủ lòng thương họ
    Nhưng biết làm sao phục sinh từ lòng mộ
    Khi những tấm thân đã thấm quyện đất rồi

    Một cánh chim vút qua áng mây trôi
    Chiếc lá rơi, hoa cẩm quỳ nảy lộc
    Và tĩnh lặng trên tầng không vô tận
    Rừng Katyń sương phảng phất mơ hồ.

    Chỉ những chiếc khuy không cong lại bao giờ
    Âm hùng tráng của những dàn đồng ca câm lặng
    Chỉ những chiếc khuy rắn đanh, bất khuất
    Những chiếc khuy trên áo choàng và trang phục quân nhân.

    (Thái Linh dịch)

    http://liliapl.blogspot.com/2010/05/nhung-chiec-khuy.html

  4. Phan Lương says:

    Khi xưa chưa có nhiều thông tin để so sánh,tham khảo như bây giờ nên hầu hết người dân miền Bắc trong đó có mình luôn coi Liên Xô là hình mẫu lý tưởng chuẩn mực nhất là những bài học về đạo đức Sô Viết được phim ảnh & sách báo ngợi ca hàng ngày.
    Họ lành và dễ thương ?
    – Trong cách mạng tháng 10 họ đã hành quyết cả gia tộc Sa hoàng cuối cùng. So với điều này thì thật may mắn cho Bảo Đại của VN và Phổ Nghi của Trung Quốc.
    – Chiến dịch trưng thu nông sản ở Ucraina vào đầu những năm 30s khiến hàng triệu nông dân phải chết đói.
    -Cuộc đại thanh trừng các tướng lãnh và các nhà lãnh đạo hàng đầu trước ww 2.
    – Vụ Katyn và hàng vạn tù binh Đức cùng những người Nga vô tội phải lưu đầy đến chết tại các trại cải tạo Gulag ở Viễn Đông.
    ….
    Báo đài nước ta trước,nay luôn ca ngợi tính đôn hậu,dễ thương Sô Viết và con người Nga hiện tại luôn cao hơn các dân tộc khác ở phương Tây !
    Mình nghĩ họ cũng như các nước Mỹ,Anh,Pháp,Đức…đều có cả tốt lẫn xấu,có chăng họ chỉ luôn nghèo hơn mấy nước này mà thôi.

  5. Dove says:

    Trong bài viết của Mai Hoa có nhiều thông tin trung thực, việc phân tích chúng cần nhiều thời gian. Dove xin lưu ý và làm rõ thêm 2 điểm:

    1) Người đề xuất hành quyết các sĩ quan Balan là L. Beria – người Georgia. Người quyết định tối cao là I. Stalin – người Georgia. Những người phụ trách thực hiện 1) V. Merkulov – người Armenia cải họ sang Nga; 2) V. Kobulov – người Armenia, cánh tay đắc lực của L. Beria trong vụ Khủng bố đỏ – tàn sát trí thức và tướng lĩnh chủ yếu là người Nga và 3) L. Bashtakov – người Nga và là một trong những người tham gia tổ chức Khủng bố đỏ của Stalin.

    2) Địa bàn hành quyết các sĩ quan Ba lan là Tây Ucraina và Tây Belorussia và do các Cơ quan Nội vụ địa phương đảm nhận.

    Như vậy, có thể rút ra 3 kết luận sau:

    i) Những người ra quyết định và tổ chức thực hiện chủ yếu là người Georgia và Armenia và họ cũng chính là những kẻ phải chịu trách nhiệm về việc hành quyết các trí thức và tướng lĩnh Nga trong vụ khủng bố đỏ;

    ii) Việc hành quyết được thực hiện tại lãnh thổ Tây Ucraina và Tây Belorussia và do lực lượng nội vụ của các nước Cộng hòa đó thực hiện, vai trò của người Nga nếu có thì chỉ có thể là rất mờ nhạt.

    iii) Việc Kachinskii quy kết cho người Nga và nước Nga là thủ phạm của vụ Katyn là không thỏa đáng. Thực ra cả hai dân tộc Nga và Balan đều là nạn nhân của Bộ Nội vụ LX bị người Georgia và Armenia lũng đoạn.

    Sáng nay, Dove vừa được biết, các âm thanh được cho là tín hiêu “ping” của hộp đen MH370 có thể là âm thanh do cá voi phát ra. Bởi vậy, có cảm giác rằng sau khi đọc Mai Hoa, phần lớn các còm sĩ của Hang Cua đã nhận được tín hiệu “ping” ko phải từ chính Katyn mà là từ não trạng “ráng ngậm bồ hòn” để làm chuôi dao của Kachinski.

    • thongreo says:

      Ôi trời, bác đang “đầy đủ” lại chuyển sang “nhất quán” mau như vậy, quả là một hệ thống năng động. 🙂

      Sao bác lại đánh bùn sang ao, tránh né trách nhiệm (giùm anh cả Nga trong Liên bang Xô viết) như vậy? Anh cả sai mấy thằng em đi ăn cắp gà, hàng xóm bắt được, anh phủi tay nói mấy thằng đó làm, tui không chịu trách nhiệm được sao? Ăn phải đồng, chia phải đủ, gây ra tội lỗi thì cả gia đình liên bang xô viết phải chịu trách nhiệm, trong đó ông anh cả Nga phải chịu trách nhiệm phần lớn, sao lại nói là không thỏa đáng?

      Cái đại gia đình xô viết được dựng nên từ Nga, bởi người Nga, bản doanh ở Nga. Lão Stalin nói cho cùng cũng là học trò của ông Sáu Lê Nin, cũng đi theo con đường của ổng vạch ra, dù có hơn xiên xẹo tí chút. Đại gia đình nay rã đám, người ta túm lấy tên chủ mưu to đầu nhất kết tội, còn oan ức gì?

      Vin vào chuyện hành quyết ngoài lãnh thổ Nga để chạy tội lại càng vô duyên. Phát xít Đức tàn sát người Do Thái ở Auschwitz, chẳng nhẽ người Ba Lan lại có tội?

      • Dove says:

        “Vin vào chuyện hành quyết ngoài lãnh thổ Nga để chạy tội lại càng vô duyên. Phát xít Đức tàn sát người Do Thái ở Auschwitz, chẳng nhẽ người Ba Lan lại có tội?”

        Trong WWII, trên quan điểm địa chính trị (quyền lợi quốc gia là trung tâm) có 2 dân tộc đã phạm phải sai lầm khủng khiếp nhất:

        1) Người Ba Lan đã bị Churchil xúi dại ko liên kết với LX để lập đồng minh chống Đức vì thế Chiến tranh đã nổ ra. Katyn và Auschwitz là hai hậu quả đương nhiên của sai lầm đó.

        2) Người Nhật, thay vì tấn công Nga tại Viễn Đông lại tấn công người Mỹ ở Pearl Habour và phải trả giá rất đắt cho sự thất trận của phe trục.

        Dove nói đến Auschwitz là vì người Ba Lan có thiên hướng cho nước ngoài mượn đất làm nhà tù. Vụ cho CIA thuê nhà tù và nhân sự để giam giữ và tra tấn ko ít người Hồi giáo vô tội là ví dụ mới nhất. Do đích thân TTg Komorowski chủ trì.

        • Harry says:

          Thật ra chúng ta cũng phải công bằng với người Ba Lan. Đây là một dân tộc lớn, đóng góp cho nhân loại nhiều nhà khoa học và nghệ sĩ lỗi lạc – Marie Currie là một ví dụ tiêu biểu. Nếu bác có ác cảm và cho rằng người BL không liên kết với người Nga thì mình cho rằng đó là sự thiên kiến. Chưa có quốc gia nào có quan hệ đồng minh với Nga mà trở nên hùng cường và giàu có cả. Mình không có bất cứ ác cảm với người Nga, nơi sinh ra nhiều nhà tư tưởng, khoa học và nghệ sĩ lớn, nhưng mình nghĩ người Nga thiếu một chút gì đó để trở nên một dân tộc vĩ đại. Đó là đầu óc phản biện, luôn có xu hướng tôn sùng cá nhân thái quá, và luôn có đầu óc dân tộc lớn nhưng đôi lúc hành xử lại thiếu tôn trọng đối với những nước nhỏ (có nhiều gương lắm nhé, VN cũng là một trong số đó). Và dân tộc này lại không có sức hấp dẫn, bằng chứng là tại Mũi Né và Nha Trang, các du khách nước ngoài (cả Mỹ, Châu Âu, Châu Á) dần xa lánh vì nhiều lí do – điều này có vẻ đang dần làm hại tới ngành du lịch VN, tuy rằng trong ngắn hạn chúng ta vẫn chưa thấy hậu quả.

          Nước Nga sẽ không bao giờ chết vì nó quá giàu tài nguyên. Nhưng nó sẽ không bao giờ là một dân tộc lớn trừ khi tư tượng của họ thay đổi, tôn trọng các dân tộc khác thay vì bắt buộc người khác phải theo mình. Sẽ là một thảm họa nếu vai trò của Mỹ hiện nay được trao cho Nga hay TQ, bạn có đồng ý không? Khi đó Nga sẽ cung cấp cho các đồng minh các loại nhiên liệu thô với giá rẻ mạt, và sẽ cắt đường sống của họ khi cần. Khi có xung đột thì sẽ dùng phương cách Crimea để xâm lược nước khác, đây có thể coi như một dạng xâm lược kiểu mới. Và đây là một gợi ý tốt cho các quốc gia có tâm địa bành trướng như TQ đối với VN.

          Rất tôn trọng ý kiến của Dove, nhưng khi mình bảo vệ quan điểm (justify) thì nên chú trọng đến hai mặt của vấn đề, đừng tuyệt đối hóa một bên.

    • TamHmong says:

      Chào bác Dove. Tôi xin kể một câu chuyện. Trước đây tôi có dịp làm việc tại một Trung tâm Khoa học Quốc tế hàng đầu của Liên Xô tại ngoại ô Moscow. Nhóm làm việc của tôi có khá nhiều dân tộc Nga, Đông Đức, Tiệp Khắc (Czekslovakia), Ba Lan, Bungarie và HMong tôi.
      Trong một buổi lao động công ích thứ bảy (субботник) sau khi thu dọn nhà kho cũ có từ hồi Staline, cả bọn tụ tâp ăn nhẹ và uống tí chút Vodka (пропустить по 200 гр. водки). Сâu chuyện động dẫn về quá khứ thời Staline. Mọi người đua nhau phê phán Staline, sôi nổi không kém bà con Hang Cua bây giờ.
      Cay độc nhất là các bạn Ba Lan. Mỉa mai nhất là Tiệp. Nhẹ nhàng nhất là Đức. Buồn rầu nhất là Chef GS Nga. HMong thì cũng như bây giờ, dựa cột và …nghe. Riêng anh bạn Bungarie (vợ Nga) rất hăng hái: TS bố hai thằng Georgia (Staline và Beria) chúng nó làm khổ và hành hạ cả dân tộc Nga.
      Khi nghe câu này, bạn Ba Lan cười phe phé. Ban Tiệp cười đểu. Bạn Đức cười mỉm. GS Nga cười méo. HMong mình tức không chịu được quát: Ê, tên Bungarie kia, sao mi nói xấu người Nga?
      Tên Bungarie (gần một tạ) sững sờ: tao nói xấu bọn Georgia đấy chứ! Tôi bào mày nói xấu người Nga vì nói như mày thì hơn 200 triệu người Nga là cừu cho 2 thằng Georgia chăn hay sao? Thằng Bungarie hơi xấu hổ. Tất cả cười nhẹ nhõm. Chúng tôi thêm mỗi người 100gr và giải tán. Sau đó một tuần Hmong tôi được chuyển từ chức vụ “rửa chai lọ” sang ghi chép sổ sách.
      Уважаемый DOVE, это тебе первое предупреждение! Если ты будешь так дальше клеветать русский народ, мы тебя повесим за одно место.Большой привет тебе из Россиию

  6. Dove says:

    @TKO & XôiThịt:

    Thực ra là Dove muốn nói đến 3 phái: cánh tả, cánh hữu và trung dung theo cách sắp xếp ghế ngồi trong nghị viện Pháp.

    Cánh tả (lề trái): là phe cấp tiến có nghĩa là muốn thay đổi hệ thống chính trị, bênh vực những tầng lớp bị thiệt thòi.

    Cánh hữu (lề phải): là phe bảo thủ, chủ trương duy trì hệ thống chính trị hiện có, ko quan tâm đến tầng lớp bị thiệt thòi.

    Trung dung: những người trung lập, ai đúng thì ủng hộ.

    Hoàn toàn ko có ngụ ý: phải là đúng, trái là sai. Chỉ là dùng tiếng Việt thôi vì cam đoan đến 70% còm sĩ Hang Cua ko thể định vị nổi tả hữu ra sao. Dove là ví dụ, nếu tự nhiên theo bản tính thì hiểu tả là lề trái. Nếu lẩm cẩm suy nghĩ một chút thì lại e rằng có khi là phải cũng nên.

    Trong số những người tự xưng là trung dung, thì có đến 99% ko biết 2 định lý về tính không đầy đủ (incompleteness) của Gödel:

    1. Hệ thống không có thể vừa là nhất quán, vừa là đầy đủ

    2. Tính nhất quán của hệ tiên đề không thể được chứng minh bên trong hệ thống đó.

    Dove biết định lý đó nên thiên về tính đầy đủ vì vậy có thể xem là một người trung dung vào loại hiếm. Giả sử, đa số còm sĩ của Hang Cua, đặc biệt là xanghứng, bỗng dưng nhất quán chuyển sang mạ lỵ Hoa Kỳ, thì Dove lập tức phát hiện ra tính ko đầy đủ và ngay lập tức chuyển sang ca ngợi nền dân trị Hoa Kỳ.

    Dove pro đầy đủ, ko pro nhất quán. Gốc là từ bác Gödel mà ra chứ ko phải từ Kim Dung.

    • thongreo says:

      Bác Đốp ạ, em thấy bác thường xuyên nhất quán (consistently consistent) đấy chứ. Những lúc bác nhất quán, thì gạch đá cứ bay rào rào như chợ vỡ vậy. Khi bác bỏ nhất quán chuyển sang đầy đủ, thì còm của bác cứ dễ thương, thương là …

      Mong bác cũng đừng thường xuyên đầy đủ (consistently complete), kẻo khối còm sĩ không được động tay động chân mà trở nên buồn tẻ. Súng tốt không được bắn, gạch đá không được chọi, các bác ấy sẽ bị xì trét mất thôi.

      Cám ơn cụ Đốp đã thêm chút toán học trừu tượng vào trong hang Cua, cho đám còm sĩ chúng em có dịp động não, dù hơi có nhức đầu. Thôi em chạy đi kiếm viên aspirin đây … 🙂

      • Dove says:

        Consistence của Dove là có điều kiện. Chỉ trong Hang Cua mà thôi, vì consistency pro Rus của Dove + consistency pro Ame của các còm sĩ khác là điều kiện tối thiểu để tiếp cận đến tính đầy đủ.

  7. Phan Lương says:

    Mấy bác đi du học Liên Xô vào những năm 60s,70s của thế kỷ trước luôn kể về những người Liên Xô thủy trung tình nghĩa với “tâm hồn Nga”,”tính cách Nga”…Mình nghe mà cảm mến về một nước Nga thân thương!
    Năm 1983,mình có dịp ghé cảng Vladivostok khi đó Liên bang Xô Viết còn chưa tan rã.Mình đã thất vọng khi được chứng kiến cách “ăn” của cảnh sát Nga với mấy cô gái bán hoa.Nhưng ấn tượng nhất khi gặp những “bà mẹ Nga đôn hậu” quản lý kí túc xã dành cho sinh viên Việt Nam
    ,họ vừa nốc rượu tỳ tỳ vừa the thé chửi những mấy người Việt đang mang vác bàn ủi,nồi áp suất về quá giờ.
    Còn nhiều lắm lắm… những khó chịu đến bất ngờ về cái nôi của CNXH mà thủa thơ ấu mình thường ước “bao giờ mới được như Liên Xô”…
    Ngày nay,khi thoảng vào những ngày lễ lạt của Nga báo đài ta lại ca bài “tâm hồn Nga” và tri ân cái gọi là …”Những bà mẹ Nga đôn hậu” ?!

    • Dove says:

      Vào những năm 60s,70s, nước Nga đã hoàn thành thời kỳ quá độ XHCN theo mô hình Stalinist và bắt tay xây dựng CNXH phát triển. Là cường quốc được xếp hạng ngang ngữa với USA, hỗ trợ VN gài cho Chú Sam vào đường hầm ko lối thoát.

      Tuy mô hình Stalinist đã bộc lộ nhiều nhược điểm, nhưng người Nga khi ấy, về cơ bản vẫn còn là con người XHCN, yêu lao động: yêu hòa bình và nhân hậu.

      Năm 1983 được coi là sự bắt đầu của thời kỳ sụp đổ mô hình Stalinist, nước Nga đã từng bước lâm vào tinh trạng của một gã khổng lồ bị cắt gân ko đáng mặt được đối xử như một cường quốc (theo lời của như McCain). Từ năm 1993, với thủ lĩnh nát rựu Eltsin và những nhà kinh tế cấp tiến từng học ở Havard (Gaida), gã khổng lồ bị cắt gân vội vã bò lê bò lết hội nhập vào phân đoạn thấp của nền dân chủ TBCN – đại thể như Hoa Kỳ vào giai đoạn đại suy thoái 1930.

      Thành tựu tư tưởng và kinh tế của thời quá độ XHCN bị hủy hoại đến tận gốc.

      Con người là tổng hòa của các mối quan hệ XH, vì vậy người Nga khi ấy là một con vật thảm thương, tinh thần suy sụp, vật chất thiếu thốn, kiếm sống theo “KINH NGHIỆM” của dân chúng Hoa Kỳ và các nước phương Tây đã từng có được trong các giai đoạn đại suy thoái.

      Vào năm 1994, Dove đã từng ngồi trong một quán bar tại Thiên Tân (TQ), chứng kiến 3 thằng Tàu xỉ vả một cô bồi bàn Nga đại loại: “Nước mày đã tan rồi cho nên mày chẳng còn cái giá quái nào hết”.

      Vậy Dove luyến tiếc tâm hồn Nga quá độ lên XHCN là phải thôi.

      Những mong các bác có chủ trương cắt gân VN để lết bết hội nhập vào phân đoạn thấp của nền dân chủ TBCN hãy cân nhắc thật kỹ lưỡng kinh nghiệm thê thảm của nước Nga.

      • xanghứng. says:

        Bây giờ mới thấy tiếc, cái “hội chứng Tourette” ngày xưa của Dove mới đáng yêu làm sao.

        Nhưng nay lại phát hiện ra điều mới, kinh nghiệm của Dove về đàn bà là Dê – rô !

        • Dove says:

          Kinh nghiệm về đàn bà của Dove mà đem ra đọ với kinh nghiệm của xanghứng tuy ko hẳn là Dê – rô, nhưng chắc chắn là một đại lượng vô cùng bé.

          Tuy nhiên, đó là những kinh nghiệm trong sáng, thánh thiện và tràn đầy hành phúc.

          Dove cũng thấy tiếc về hội chứng “Tourette” nhưng lại hoàn toàn an tâm về kinh nghiệm.

  8. Cố nhân says:

    Có những sai lầm trong lịch sử mỗi nước. Nhưng biết sai thì sửa sẽ được tha thứ, được hoan nghênh. Nhưng có những người biết sai nhưng cố tình không sửa, cãi chày cãi cối chỉ vì còn một vài chỗ dựa.

    Sắp đến 30- 4, 1-5 lại ầm ĩ phô trương ta là “Bên thắng cuộc” bất chấp rất nhiều nỗi đau của hàng triệu triệu người ruột thịt với mình nhưng là “bên thua cuộc”.
    Vì sao giữa người Việt với người Việt vẫn còn các hố Katyn, còn có những người chống đối chính quyền??? Vì chính quyền mồm nói đến đoàn kết, nói đến nhân ái với đồng bào nhưng việc làm của họ là sự chia rẽ, là tàn ác.
    Hãy chờ xem tới đây Tivi sẽ có nhiều sự kiện chứng minh lời tôi.

    • Cố nhân says:

      Giết người, thảm sát, diệt chủng là tội ác đương nhiên. Nhưng làm cho người dân sống trong nghèo nàn, lạc hậu, chết dần, chết mòn cũng cùng chung một tội danh.
      Các cháu bé tử vong vì thiếu bệnh viện, trang thiết bị và bác sĩ tốt, cỡ nhi trung ương. Các học sinh miền núi và đồng bằng sông Cửu Long phải chui túi nilon, phải đi cầu khỉ, đu dây trong khi tiền bạc của người dân thì vung vãi, ai cướp được bao nhiêu thì cướp. Đó chính là tội ác diệt chủng!

  9. CD@ says:

    – Tác giả và tạp chí “văn hóa Nghê An”, ngâm nghĩ mãi ở tầm ngọn cỏ, cũng vẫn thấy đó là 1 sự ‘lạ”, rất khó hiêu, chưa không dễ hiểu ra ngay và nguyền rủa như tư “lạ” gắn với tầu của những tên cướp biển “4 tốt + 16 vàng”!
    -…” Với quá khứ, với lịch sử, luôn cần sự thẳng thắn, công tâm và trung thực.”. ( copy từ kết luận bài viết), bạn nào cao nhân, có nghê sử gia, xin chỉ giao hộ, thê với hiện tại, lịch sử được chép, có cần “thẳng thắn, công tâm, trung thực” ? hay là phải “định hướng” hoặc cần thì đi nghỉ mát tại mũi “né”? xin cảm ơn!

  10. TamHmong says:

    Cám ơn Tác giả Nguyễn Thị Mai Hoa. Cám ơn TC dù tôi đã đọc bài này trước đây rồi. Tôi cũng đã đọc một số bài khác của tác giả này. Rất ấn tượng về cách tiếp cận. Vậy là ở VN Khoa học Lịch sử có lẽ đã sang trang. Hy vọng là sẽ không còn chuyện “LẤY LỊCH SỬ MINH HỌA CHÍNH TRI’’ như trường hợp GS THL đã “sáng tác” ra nhân vật Lê Văn Tám.
    Thứ hai, có lẽ KHLS VN cũng đang bước qua giai đoạn “LẤY TÂM TÌNH VIẾT LỊCH SỬ’ với các đại diện xuất sắc như các GS TVG, ĐDA, TQV, PHL, ĐXL, HVT và Tạ chí Đại Trường một nhà sử học mà tôi ngưỡng mộ.
    Hy vọng là với thế hệ các nhà sử học như Nguyễn Thị Mai Hoa, các nhà lịch sử văn hóa như Trần Quang Đức tác giả “Ngàn năm áo mũ” và nhiều nhà sử học trẻ khác. Những người được học bài bản, lại không bị các “vòng kim cô ý thức hệ’’ trói buộc sẽ cho chúng ta cái nhìn khách quan hơn về lịch sử Việt tộc. Đặc biệt là lịch sử nhà Nguyễn. Ngoài những điều hạn chế như chúng ta đã biết, có rất nhiều điều đáng quan tâm và tự hào trong di sản nhà Nguyễn.

  11. Hà Linh says:

    Đọc bài nghiên cứu về tội ác kinh khủng của những “đồ tể” lạnh lẽo này, nhớ đến thơ bác Lành “nhà mềnh”:
    “Yêu biết mấy, nghe con tập nói
    Tiếng đầu lòng con gọi Stalin…”
    Nếu quả thật có em bé phi thường nào thay cho bập bẹ ” mẹ mẹ”, “ba ba” mà từ đôi môi hồng dễ thương lại thốt ra” Xtalin” thì thật ngoài sức tưởng tượng.

  12. thongreo says:

    Đọc xong bài này thấy ê răng, thấm thía lời vàng ngọc của cụ Sáu Lê Nin: vì lợi ích của cách mạng, dù phải bắt tay với kẻ cướp cũng làm. Thì ra Stalin chỉ làm theo lời anh Sáu thôi …

    Hồi perestroika, em hay tìm mua đọc tạp chí Sputnik, mới biết rằng sau khi bắt tay với Hitler, Stalin nghĩ rằng đã an toàn, quay ra thanh trừng quân đội. Hồng quân mất đi vô số tướng tá tài giỏi. Kể cả ông Zhukov cũng được đưa đi an trí. Rồi thì Hitler trở mặt lật kèo, Hồng quân LX chọi không nổi, địch tiến đến đâu, ta lùi đến đó, thật là thê thảm …

  13. Vô Danh says:

    Có những hố chôn tập thể khiến nhân loại dễ kết án đó là tội diệt chủng.
    Nhưng có những “hố chôn” cả một dân tộc mà nhân loại chỉ biết trơ mắt ra nhìn hoặc lầu bầu phản đối vài câu.
    Bắc Triều và vài anh em của nó… nằm trong số này.

  14. vn says:

    Đề hiểu thêm sự kiện Katyn, chư vị có thể xem tài liệu World War 2: behind the closed doors. phim này do đài BBC thực hiện, nhưng không còn lưu hành trong youtube, tuy nhiên có thể xem phần 1 của 6 phần trong dailymotion

    hoặc đọc tư liệu này , gồm cả phần phỏng vấn các nhân chứng, qua:
    http://www.pbs.org/behindcloseddoors/

  15. Vĩnh An says:

    Ôi dào! các nhà khoa học cứ làm nghiêm trọng vấn đề, chỉ có mấy từ thôi, ô nhiễm môi trường. London đã nổi danh với khói bụi và sương mù.
    Ở Vn ta ngoài ô nhiễm môi trường, không khí, đất, nước còn vô số các loại ô nhiễm khác. Ô nhiễm thực phẩm, ô nhiễm đạo đức văn hóa, ô nhiễm ch tr, quyền con người, “đinh tặc”. Các loài chim có cánh đang ít dần, chim không cánh đang teo dần. Người mà có cánh chắc cũng bay đi hết.
    Help me ! ai cứu mà cứu ai. Hãy tự cứu lấy mình.

    • Vĩnh An says:

      Gửi nhầm entry, ehe, sorry.
      Quan hệ Ba lan – Nga cũng gần giống như quan hệ Việt – trung. Khác nhau ở chỗ Vn chưa cắn được thằng tàu phát nào. Còn Ba lan thì đã làm cho Nga đau đớn mấy phen.
      Bới móc đống phế thải của lịch sử chỉ tổ chết ngạt mà thôi. Ba lan hãy sang Vn mà học phương châm “Khép lại quá khứ, hướng tới tương lai”.

      • Xôi Thịt says:

        Khép lại quá khứ, hướng tới tương lai

        Bác nói cũng có lý. Tôi cũng đang định kiến nghị thả Lê Văn Luyện, tha bổng Dương Chí Dũng… nói chung ân xá hết, giải phóng mấy cái nhà tù, phá đi xây công trình phúc lợi. Tất cả vì tương lai tươi sáng.

        • Vĩnh An says:

          Bây giờ ngồi mà nghĩ cảnh ngày xưa chạy đến đâu bom đuổi theo đến đó thì uất lắm. Chỉ còn nước muốn theo Bin laden ôm bom sang gặp Obama thôi.
          Phải cách quên như đã học cách để nhớ, bác ạ.

  16. Battri says:

    Hồ sơ nạn đói Ất Dậu , và hồ sơ thảm kịch Mậu Thân thì đến lúc nào nhỉ

  17. chính ủy says:

    Người Ba Lan đối với Nga có gì đó giống người VN đối với Tàu. Nước nhỏ cạnh nước lớn hung đồ nên bị bắt nạt, xâm lăng, thống trị. Kinh nghiệm qua nhiều bài học lịch sử xương máu nên có sự cảnh giác cao độ

  18. Dove says:

    Sau khi đọc bài viết của Nguyễn Thị Mai Hoa, Dove đã đề nghị Lão Cua post lên.

    Động cơ hết sức đơn giản, đó là vì trước đó đã đọc cuốn “Những ghi chép riêng tư của Hữu Tâm – một sinh viên Á Đông” được Mercure de France xuất bản tại Paris vào năm 1939. Hóa ra trí thức VN thời ấy suy nghĩ về chính trị sâu sắc hơn chúng ta bây giờ rất nhiều. Cụ thể là cụ Hữu Tâm đã viết:

    “Qua tiếp xúc với nền văn minh hiện đại dân tộc Annam trải qua một cơn khủng hoảng tinh thần mạnh đến nỗi phá hủy cả những niềm tin cũ cả đến gốc rễ…Tôi nghĩ chúng ta cần thiết phải có một bảng mới về giá trị. Muốn vậy trước hết chúng ta phải trung thực cố gắng hấp thụ tốt nhất nền văn hóa Pháp và châu Âu để có thể nghiền ngẫm những vấn đề nền văn hóa ấy đặt ra, những lo âu gợi ra và những nguy cơ mang lại; chỉ sau đó chúng ta mới biết điều gì chúng ta thiếu, có gì tốt và vững chắc, điều gì đáng tiếp nhận, bảo tồn hoặc phát triển.”

    Một sự cân nhắc như vậy đã khiến những trí thức hàng đầu của VN khi đó đã chọn Stalinism và Hữu Tâm cũng đã nói rõ, đó chỉ là lựa chọn tạm thời (trong giai đoạn đấu tranh chống CN thực dân – Dove chua thêm) vì Stalinism hạn chế tự do cá nhân. Để làm rõ điều đó, Hữu Tâm đã cố gắng chứng minh rằng mỗi người có cả “một vũ trụ tư duy” riêng và vì vậy tự do cá nhân chính là nguồn gốc sáng tạo của con người.

    Sự sụp đổ của Hệ thống XHCN kiểu Stalinist và việc tiếp xúc rộng hơn với nền dân trị Hoa Kỳ, chắc chắn đang gây ra một cơn khủng hoảng tinh thần mạnh ko kém hồi thập niên 1930. Tuy nhiên, việc dân VN chia thành 3 phái: 1) Lề phải bố trí đinh tặc có tay nghề cao vào hệ thống quản lý; 2) Lề trái bám vào tài trợ nhân quyền để làm DC theo kiểu đưa chuôi dao lên cầm quyền và 3) Trung dung, như Dove thì bị chê là ko nhất quán rồi cả hai phái xúm vô ném đá chéo cánh sẻ; chỉ chứng tỏ một điều rằng mọi sự sẽ lại phải bắt đầu bằng việc lập bảng giá trị.

    Thiển nghĩ, những thông tin trong bài của Mai Hoa là xác tín và hữu ích.

    Có bảng giá tri hợp lý rồi, thời gian tự nó sẽ làm cho ai đó vào một ngày đẹp trời bỗng nhiên cảm thấy tự hào rằng mình đã từng là còm sĩ Hang Cua.

    • TKO says:

      @ Cụ Dove:
      Cụ Dove tự tin là mình “trung dung” ạ? Cháu hồ nghi điều ấy!:-)
      Cụ chính là Tôn sư Đông Tà HDS, nội công thâm hậu, với tiếng tiêu (sáo) véo von “Mác – Lê – chính cương” luôn làm “đinh tai nhức óc” quần hùng HC —> lề trái – lề phải gì gì cụ có care đâu, y như Lão Đông Tà chẳng để ý gì chính phái – tà phái, thích thì … ra chiêu thôi!
      May mắn là khi Cụ Dove vui vẻ, các comments của cụ đúng là nhiều thông tin hữu ích, với những ngôn từ và thái độ từ tử tế trở lên, cháu công nhận – ít nhất đó là nhận thức riêng của cháu!
      Việc Cụ Dove tranh luận với các bậc Tôn sư khác ở HC, cháu không có ý kiến đâu nhé.
      Thiếu Cụ Dove, Sóc thì HC lấy ai làm đối tượng để gia tăng nhiệt độ HC.
      Chúc cụ Dove và Sóc luôn vui mạnh, comment bền bỉ!:-)

      • levinhhuy says:

        Tôi lại thấy papa mình là Tây Độc Âu Dương Phong trong Thần Điêu Hiệp Lữ: chổng ngược đầu để nhìn đời, từ đó mà thị phi đảo ngược!

        • TKO says:

          @ Cụ Ly: Cụ nghĩ lại đi nha!:-)
          Papa: Âu Dương Phong.
          Kon: Âu Dương Khắc?

        • levinhhuy says:

          Haha, @TKO, phần tôi thì đặc biệt thấy mình có nhiều điểm tương đồng với Độc Hành Đại Đạo Thái Hoa Dâm Tặc Điền Bá Quang hơn! Sặc!

        • TKO says:

          @ Cụ Ly:
          Vậy Cụ Ly cứ yên tâm nhé.
          Nghi Lâm sư phụ của ĐBQ đã hiện diện!:-)

        • levinhhuy says:

          Yên tâm sao đặng, tôi đang ở giai đoạn Điền Bá Quang bị cưỡng bức thành Bất Khả Bất Giới, huhu!

        • @TKO Cô nương và Điền Cu Ly Công tử (lúc luyện QHBĐ, công tử lại lấy họ Lâm) cho SUV hỏi chút: cứ thấy dân giang hồ (cả nam lẫn nữ) bôn ba hành tẩu, mỏi chân thì vào khách điếm, đói bụng thì kêu bánh bao ăn với mấy cân thịt bò và uống rượu. Ăn uống xong đặt kịch vài lượng bạc lên bàn trả cho tửu nhị. Nghĩ hoài không ra, bạc họ kiếm ở đâu ra mà dùng thoải mái vậy?

          Thắc mắc “biết hỏi ai” này có từ lúc 9 tuổi, khi bắt đầu đọc KD cứ ôm mãi cho tới bây giờ mới tìm ra người để hỏi 🙂

        • thongreo says:

          @SUV: Suỵt! Bọn họ ngoài khinh công kiếm pháp, còn thông thạo thuật rải đinh, có khi còn móc ngoặc với bọn đinh tặc chính sách, vài ba canh giờ làm việc đã có thể thu vào ngàn vạn ngân lượng. Phí khách điếm và vài cân rượu thịt là chuyện nhỏ như con thỏ! Nghe nói Điền Cu Ly Công Tử còn đang bàn chuyện mở gánh xin xăm nói trạng với Xôi Thịt Lão Gia. Phun lời bạc, nhả chữ vàng là bí kíp của nhị vị, kim ngân lại chảy vào như thác mà xem! Khà khà … 🙂

        • Bác Thông “reo” kiểu tân cổ giao duyên vui ghê đi. Tưởng tượng ngựa của công tử đang tẩu như phi mà đạp phải đinh thì không biết có sao không ta 🙂

        • thongreo says:

          @SUV: Cám ơn SUV có lời khen. Cũng là nói dựa theo lão Ly, TKO, SUV và nhiều người khác mà thôi. Thongreo nghiệm thấy lâu lâu lang thang theo Điền Cu Li Công Tử cũng kiếm được một trận cười nghiêng ngả, xả được bao xì trét. Lúc nào có dịp cũng nên cám ơn lão í. Có đóng góp được tí gì mà người khác thấy vui, mình cũng thấy sướng.

      • Vĩnh An says:

        TKO luyện chưởng KD từ khi nào mà nói ra thấy chưởng pháp bay ào ào.
        Cẩn thận kẻo thành Đông phương bất bại.

        • TKO says:

          @ Bác Vĩnh An:
          Từ bé, TKO đã được Bố kể chuyện chưởng KD. Bác VA đừng quá lo lắng nghe!:-)
          P/s: Cảm ơn bác VA đã có lời về cánh én hôm trước. Dù nghe rất vui nhưng TKO rất ngại măm măm dưa bở á!:-)

      • TKO says:

        @ SUV: Chào A Châu Tỷ tỷ.
        Sư tỷ ơi, hồi ấy rõ ràng A Châu Tỷ tỷ đã đưa cho sư muội là A Tử cô nương số ngân lượng để thí phát cho Hằng Sơn Tự nơi Nghi Lâm trú ngụ để làm lộ phí đi tìm tung tích Kiều Phong đại ca muh! Tỷ quên rồi nha!:-)

        @ Bác Thongreo: Kiến thức và văn phong của bác thật thoáng đạt! Bravo!

        • Tẩu hỏa nhập ma rồi TKO cô nương à. Đang từ TLBB sao lại chạy qua TNGH rồi 🙂 SUV là SUV thôi, làm A Châu thiệt thòi trăm đường, không làm đâu.

        • TKO says:

          @ SUV:
          Không sao đâu là không sao đâu, A Châu sư tỷ ơi.
          Không nhất thiết trong cùng một bộ truyện của KD đâu á!:-)
          A Châu có t/y chung thủy của KP! Vậy là okie rùi muh!:-)

    • Xôi Thịt says:

      Bác chia 3 phái như vậy không ổn chút nào. Riêng việc đặt tên trái phải đã chứng tỏ không trung lập. Thú thật XT cũng chẳng đặt niềm tin vào những người đang hô hào dân chủ, chưa thấy 1 lãnh tụ xứng tầm. Đồng ý là cũng có người nhận tiền hô hào nọ kia nhưng đánh đồng tất cả những người kêu gào dân chủ đều chỉ để nhận này nọ thì thật hẹp hòi và thiển cận.

      Bác tự nhận là trung dung thì phái trung dung này đúng chỉ có một người.

      • Trung says:

        Không, phái Trung Dung của bác Dove có rất nhiều người…. mà dân ta hay gọi chung là DLV đấy, cái khác là bác Dove không nhận lương để còm còn DLV nhận hỗ trợ để còm thôi!!! Lịch sử đã cho thấy CN phát xít và CN Mác Lê chỉ là 2 con đường hoang tưởng của con người, CN phát xít về độ dã man, về tuyên truyền dối trá và đày đọa loài người thua kém rất nhiều so với CN Mác Lê. Cùng với thời gian, chúng đều bị chôn vùi và vứt bỏ để xã hội loài người tiến lên!!!

        • Dove says:

          Chủ nghĩa phát xít chỉ ko may thôi, nếu Nhật ko tấn công Trân Châu Cảng mà đổ bộ vào Viễn Đông thì hoang tưởng thành ra hiện thực.

          Thế giới sẽ ít người hơn và sống trong một trật tự quy củ, ko bị ám ảnh bởi tham nhũng, suy thoái môi trường và biến động khí hậu.

  19. levinhhuy says:

    Phải khoe một phát: entry này được bắn lên, công đầu là do ở papa tui: Dove tiên sinh. 😀

  20. fairfaxva says:

    Thấy hố chôn này giống hố chôn hồi Mậu Thân ở Huế tuy rằng quy mô lớn hơn.

    • minhminh says:

      Biết ngay mà 🙂

    • mai says:

      Khác nhau xa! Hố chôn ở Huế không có ai bị bắn cả. Đảng ta hồi đó đâu có sản xuất được đạn mà xài phí zậy?
      Cũng là cộng sản nhưng mỗi nước áp dụng khác nhau. LX thì bắn tù BL chết rồi LẤP XUỐNG, còn đảng cs(VN) giải phóng mN xong là hàng vạn mồ mả lính (VN)ch chết chôn trong hàng trăm nghĩa trang QĐVHCN bị ĐÀO LÊN. Còn 1 cái duy nhất ở Biên Hòa thì gần 40 năm nay, người nhà không được thăm nuôi.
      Chế độ phong kiến thối nát ngày xưa cũng còn để lại cái Gò Đống Đa.
      Tui chỉ nói những gì tui thấy, không ý kiến bình luận chi hết.

      • says:

        Cứ đến thăm nghĩa trang Biên Hòa xem có bị làm khó không. Nhân viên an ninh tại cổng vào đòi tịch thu máy ảnh nói lý do cấm chụp hình, hỏi lý do vào thăm, quan hệ gì với người chết, không có quan hệ sao vào đây làm gì ? Khi nói không có qui định nào cấm chụp hình v.vv thì họ nói CA đến kiểm soát hang ngày, ra lệnh như vậy, họ phải tuân theo v.vv

        Sở Giao Thông VT, Dĩ An ra cấm cọc đòi giải tỏa mồ mã, nói là sẽ cần làm một con đường ngang qua Nghĩa Tữ Đài (bàn thờ vong linh người chết) .. Ông thứ trưởng ngoại giao dàn xếp, ngăn chận vụ giải tỏa nghĩa trang v.vv

        Tóm lại đây cũng là chính sách rải đinh, đưa tiền lót tay, vô cửa là không bị gì hết.

  21. minhminh says:

    Tui dự bài sẽ có nhiều commènt liên quan đến Việt Nam.
    Ý kiến tôi: Cộng sản = Phát xít. Nói cách khác: Phát xít = Cộng sản.

    • Xôi Thịt says:

      Nước Đức của Hitler là Đức Quốc Xã, đảng của Hitler là Đảng Quốc Xã. Cái “Quốc Xã” ở đây chính là viết tắt của “Quốc Gia Xã Hội Chủ Nghĩa” và đảng đấy có tên đầy đủ Đảng Công Nhân Quốc Gia Xã Hội Chủ Nghĩa Đức (National Socialist German Workers’ Party). Chủ nghĩa Quốc Xã được gọi là Nazism (National Socialism – Nationalsozialismus)

      Trước khi Đức tấn công Liên Xô năm 1941, hai nước còn còn là đồng minh anh em, có lẽ cũng vì cái XHCN này. Bạn bè 5 châu nhìn tên nước mình nhiều khi sợ vãi cả … 🙂

      • fairfaxva says:

        Cũng tính nói như cụ Xôi nhưng e ngại “phạm húy” vì các đấng cao cao đều lên án tội ác của Hitler và Fascist.

        Lần đầu biết được sự trùng hợp XHCN của Đức quốc xã và của “mình,” sợ quá. Hình ảnh tuyên truyền của Hitler (cánh tay đưa thẳng phía trước), người chéo 45%, phía dưới là quần chúng, binh lính đã được copy 99.99% bởi Stalin và uncle Hồ. Không biết Hitler có ảnh ôm hôn các bé gái nhi đồng hay không chứ hình uncle Hồ được vây quanh bởi các thiếu nhi, đặc biệt là bé gái thì ban tuyên giáo Việt Nam nên trả tiền bản quyền cho Liên Xô vì Stalin đã diễn rất tốt trong hình đó.

        Nói chung, cái chi anh cả đỏ có 10 thì em cũng có vài phần. Ít nhiều thì tùy mức độ “nhận thức” của em út!

        Bạn bè 5 châu nhìn tên nước, lại ngó qua Nga hiện giờ, toát mồ hôi hột, ướt…

      • thongreo says:

        Up cho bác Xôi phát! Các bác rảnh coi cái clip này, nó so sánh tranh cổ động quốc xã và xô viết giống nhau như anh em vậy:

        Thế mới biết, tư tưởng lớn thường gặp nhau!

        • levinhhuy says:

          Bác Réo: so sánh kiểu đó chẳng chứng minh được gì, ngoài cái việc người thực hiện clip hơi bị… rảnh. Tranh cổ động thời đó mới xuất hiện, với chỉ vài quy tắc căn bản, nên sự trùng hợp tương đồng là dĩ nhiên.

      • Ba Luca says:

        Phát xít Đức ác đã thành thương hiệu nhưng vẫn còn chạy theo dài kẻ dùng bom hạt nhân và chất độc da cam giết người hàng loạt. Hay ở chỗ là họ luôn tự hào và rêu rao về dân chủ, nhân quyền. Hay hơn nữa là nhiều người vẫn ngày ngày ca tụng họ.

  22. minhminh says:

    Sao chưa ai tem hỉ ?

%d bloggers like this: