Xả rác – xưa & nay

Lời nguyền đổ rác ở Hoa Lư

"Lời nguyền" ở cố đô Hoa Lư (Ninh Bình)

Bàn chính trị hay quốc tế mệt đầu nên Blog HM chuyển hướng sang…rác rưởi. Bên Mỹ, khủng hoảng tài chính có thể nhìn thấy trong thùng rác. Kinh tế đi xuống, dân không đến quán bar mà mua rượu bia về nhà, tự thưởng thức, nên vỏ chai nhiều hơn. Khủng hoảng nhưng không thể không uống, vấn đề là ở đâu thôi.

Theo một nghĩa nào đó, thùng rác nói lên tầm nhìn của lãnh đạo, dân trí, quan trí và văn hóa quốc gia. Môi trường trong sạch, sức khỏe cộng đồng, giáo dục cao siêu… được thể hiện qua cách sắp xếp rác trước khi đi đổ đúng lúc, đúng chỗ.

Trong truyện Số Đỏ của Vũ Trọng Phụng có đoạn “Cẩm, Cẩm và Cẩm phạt” viết về cụ cẩm Tây than thở với ông Minđơ (1002 – số hiệu của người cảnh sát) về thời khan hiếm phiếu phạt “vi cảnh”. 

Xin trích nguyên văn

  • Thầy có tiếc cái thời buổi ngày xưa, cách đây mười năm không?
  • Tiếc lắm ! Mười năm trước đây, dân ta còn ngu.
  • Ngày nay dân ta văn minh mất rồi, rõ thảm hại! Thầy phải biết là xưa kia, xã hội tinh những du côn và nặc nô, tinh những người bất lịch sự, chỗ nào cũng phóng uế, cũng đánh nhau. Hồi ấy có khi bốn người ngồi cùng một xe! Họ chửi nhau hàng nửa giờ, đánh nhau vỡ đầu, nhà cửa của họ thì rác rưởi, nước cống, nước rãnh tung toé, ngập lụt… Chó của họ cũng chạy ra ngoài đường nhông nhông… Xe đi đèo, hay không đèn là nhan nhản. Bây giờ mọi sự đã thay đổi cả. Cái thời tốt đẹp của các cụ nhà ta không còn nữa! Thật là tai hại ! Than ôi !
  • Cụ tính ! Bây giờ đến cả thằng phu xe cũng biết luật! Chả bao giờ chúng quên đèn ! Chả mấy khi chúng đứng giữa đường nghênh ngang! Chả còn mấy người réo năm đời mười đời nhau ra như ngày xưa nữa! Bao nhiêu nền nếp của xã hội này thế là hết nhẵn nhụi! Ngay cả đến trẻ con chúng nó cũng không bậy bạ như xưa ! Đứa nào cũng quần áo bảnh bao đứng đắn lắm, văn minh lắm, trèo me trèo sấu, đá bóng giữa đường, những cái ấy là thôi cả.
  • Sinh ra ngay cái báo chí, thật là nhảm quá.
  • Chính vậy. Dân chúng chỉ vì báo chí mà đâm ra văn minh, không còn cẩm phạt nhiều như trước nữa.

Số Đỏ được đăng ở Hà Nội báo từ số 40 từ ngày 7-10-1936, cách đây 73 năm, từ thời Pháp thuộc. Nhắc lại “10 năm trước”, nghĩa là “cụ” Minđơ tiếc thời những năm 1920, khi mà dân An Nam sống vô kỷ luật, bị phạt vi cảnh rất nhiều.

Sau 10 năm, do báo chí lên tiếng, dân văn minh nhiều lên, các “cụ” Minđơ, Mintoa hết đường làm ăn. Không thu được nhiều phiếu phạt thì chính họ cũng bị phạt vì “sổ dự toán công quĩ” cần tiền.

Thử tưởng tượng hai “cụ” Min hôm nay sống lại và đi tuần phố phường Hà Nội. Chắc hẳn các thầy đội phải vui sướng vô cùng. Phiếu phạt sẽ như bươm bướm. Thu nhập cho công quĩ tăng lên hàng nghìn lần.

Dân ăn kem Tràng Tiền, thay vì vứt que vào thùng rác bên cạnh, ném ngay dưới chân. Ở nhà nhiều rác ư, gói vào túi ni long, lên xe máy thả dù xuống phố. Rác vứt ra đường, xả vào vườn hoa công cộng, xuống hồ, ra sông, bất kể chỗ nào. Tiện tay là ném. Vứt rác như nói tục, nói ngọng, đã ăn sâu vào “tiềm thức”. Ai không làm như thế lại cảm thấy…không bình thường. Quen xả rác bừa bãi đã trở thành “văn hóa”.

Thấy ta làm thế, Tây lịch sự, đang ở một môi trường có kỷ luật về rác rưởi, sang Việt Nam đâm lạc lõng, nên các bác ấy cũng…bắt chước.

Xem văn minh đô thị hôm nay thấy không khác những chi tiết trong Số Đỏ thời 1920, cách đây gần một thế kỷ. Dân thời đó đọc báo nên sống văn minh hơn. Không hiểu hôm nay người ta có văn hóa đọc như các vị tiền bối, dù báo in, online, đài, tivi, internet tràn ngập.

Thời nay có chế độ phạt vi cảnh. “Minđơ, Mintoa” có hàng nghìn so với thời hai người đạp xe phụ trách an ninh 16 phố. Nhưng người ta vẫn ước mong, đến bao giờ thì chuyện “buồn” ít phiếu phạt của hai thầy đội xưa lại xảy ra, cư dân “ngàn năm văn hiến” không xả rác ra đường như thời cụ Vũ Trọng Phụng.

Bài và ảnh: HM. (Entry đã được Việt Hùng biên tập và đăng trên TPO)

Người viết được may mắn đi đó đây. Ngoài thú vui về chụp phong cảnh, hoa nở hay người đẹp, tôi rất thích chụp…thùng rác. Vài hình ảnh để bạn đọc tham khảo…rác quốc tế.

Solomon, dân đi chân đất, ăn trầu

Solomon, dân đi chân đất, ăn trầu

Thùng rác có đôi ở Timor Leste

Thùng rác có đôi ở Timor Leste, đất nước vừa sau chiến tranh

Người Mỹ vào ngày đổ rác

Người Mỹ vào ngày đổ rác

Sọt rác - kỷ luật Đức

Sọt rác - kỷ luật Đức

Advertisements

11 Responses to Xả rác – xưa & nay

  1. hnguyen says:

    Chào anh Hiệu Minh,

    Bài viết của anh rất có ý nghĩa và thực tiễn.

    Cái biển “Lời nguyền” gợi cảm giác không văn minh thật 😦

    Em gửi thêm ở đây một bài viết về Rác thùng… thùng rác. Anh và các bạn xem và bình luận thêm nhé.

    http://dotchuoinon.com/2009/03/30/rac-thung-thung-rac/

    Chúc anh một ngày thật đẹp,

    Hiển.

  2. Flan says:

    Bài anh HM viết hay và hài hước quá, đúng như chất blog HM.

    Nói về chuyện rác ở nước mình thì vô cùng. Anh thử bước chân vào từng quán phở, bún, (quán ăn bình dân nói chung) sẽ thấy trên bàn người ăn cứ vô tư ăn, dưới gầm bàn, trên nền nhà la liệt rác. Nào khăn gíấy dùng xong vứt toẹt xuống nền, chanh vắt vỏ xong bỏ ném xuống sàn, gặm xương xong, vứt xuống, chó mèo giành nhau chí chết…hihihi

    Về chuyện phân rác ra từng loại như các nước tiên tiến em thấy cũng khó thực hiện lắm. Lý do một phần do ý thức của người dân thấp, phần khác là do đói nghèo quá. Em ví dụ, nhà em để một giỏ rác ( thùng nhựa hoăc thùng sơn dã dùng hết, dùng để đựng rác) trước nhà thì việc đâu tiên khi ngủ dậy sẽ thấy một đống rác nằm đó, còn thùng đựng thì đã không cánh mà bay.

    Chưa kể rác khi bỏ ra thì sẽ có mầy người lượm ve chai di ngang mở ra đào bới một hồi. Đến lượt người đi thu gom rác họ lại đổ ra tìm kiếm một lần nữa…Chung quy cũng tại nghèo, cứ tận dụng mấy mẩu giấy, nhựa, sắt thép …để tái chế đi tái chế lại… Chung quanh thùng rác công công chính vì thê cũng bốc mùi, ai cũng ngại ghé sát vào, mở nắp mà bỏ rác cả….cứ thế một vòng luẩn quẩn…..

    ( Em thấy trong phim ” Slumdog millionaire ” rác còn tràn ngập khắp nơi nữa, có cảnh núi rác hùng vĩ không kém gì ta. Cứ đòi nghèo là đi kèm lạc hậu dơ bẩn…)

  3. hanoigreen says:

    Bài viết rất hay, chú Hiệu Minh ạ. Người Việt mình thường bảo thủ, ít chịu nhìn ra ngoài, ít khi chịu nhận là mình thua kém các nước khác.

    Xin phép chú cho cháu đăng lại trên blog Hà Nội Xanh.

    Chân thành cám ơn chú.

    hanoigreen.wordpress.com

    Blog HM – Gửi Hà Nội xanh: Để gây hiệu ứng tốt cho xã hội, nhóm Hanoi Green nên tủ nhau vào báo TPO đăng phản hồi hay viết báo để lên tiếng. Bạn đọc ở TPO đông đảo hơn và số lượng thanh niên chắc nhiều gấp bội.

    Blog HM rất quan tâm đến văn hóa, môi trường và có nhiều bài viết về vấn đề này. Nếu các bạn cần lên tiếng về vấn đề gì, blog HM sẵn sàng tham gia.

  4. dangminhlien says:

    Hôm nay DC có mát o bác HM. VN đang mát mùa thu

    Uống bia hơi thịt cầy bét nhè vì là cuối tháng

    Mỹ văn minh qui củ chuẩn luật đâm ra…. khổ
    Nước Nga cũng sướng vừa vừa nhờ có nhiều tài nguyên

    Trung quốc phức tạp (cứ thế nào ấy ), tuy nhà nước rất giàu nghe, nói là chủ nợ của Mỹ hơn nghìn tỷ đô trái phiếu.

    Cho nên hanh phúc của VN là : quanh nho nhỏ vậy thôi chờ có anh hùng cái thế xuất hiện chuẩn hóa mọi thứ
    – và là 1 trong năm nước có hạnh phúc nhất thế giới.

    Khì khì…. Rác chuyện nhỏ, càng bẩn càng lắm khách du lịch hồi ức quá khứ nhu xem phim câm không mất tiền.

    Blog HM: Xem ra thì comment của bác Liên có riềng, mắm tôm và thịt chó trên Nhật Tân rồi. Thấy thèm quá.

  5. Một bài viết rất có ý nghĩa anh Hiệu Minh à. Lâu lâu có cái để cho đẹp thêm câu “ Càng đi xa, càng thấy mình nhỏ bé”.

    Tôi sống ở HCM đã lâu, nhưng tôi thấy có một vấn đề mà cơ quan quản lý có thể khắc phục được, nhưng không thực hiện. Đấy là việc quảng cáo tờ rơi ngay các ngã tư. Nếu như một lần dừng lại các ngã tư ở HCM thì sẽ thấy, một bãi rác để lại sau khi tờ rơi được phát ra. Một cách thiếu ý thức của những người phát và của cả những người nhận.

    Trước đây tôi cũng có đọc được một bài rất hay về vụ này, với tựa đại khái tôi không nhớ rõ lắm thế này “ở Việt Nam người ta xây dựng thương hiệu công ty ở ngã tư đường”. Thật buồn phải không anh!

    Chúc anh có nhiều bài viết thật ý nghĩa hơn nữa!

    Haydanhthoigian’ blog

    Blog HM: Báo TP đã đăng ảnh sọt rác của Đức, Mỹ rồi sau đó là Solomon, Timor Leste và cuối là VN ta. Trông thứ tự cũng thấy “Càng đi xa càng thấy mình…bẩn”. Cảm ơn anh Quốc Uy nhiều.

  6. Pham Thanh Ngoc says:

    Nếu không vứt rác ra đường thì sợ rằng các bậc tiền bối không thể dạy con cháu mấy câu tục ngữ “trượt vỏ chuối”, “tránh vỏ dưa, gặp vỏ dừa” 🙂

  7. Báo chí chỉ phổ biến ở những TP Lớn, đặc biệt là Sài Gòn. Mẹ của cháu đi du lịch từ SG ra Hà Nội – SaPa quay về chỉ mua được 1 tờ báo duy nhất dù đi đến đâu cũng cố gắng tìm mua báo. Đi đến những khu vực ngoài TT Sài Gòn tìm tờ báo đỏ mắt và thường người dân không có thói quen đọc báo. Có lần ghé nhà 1 chú phụ trách tình hình văn hóa xã ấp của Bến Tre cũng không bói ra 1 tờ báo.

    Tivi thì làm tuyên truyền tuy có cố gắng nhưng nói thật nuốt không vào. Cộng thêm phim truyền hình VN chỉ tập trung vào chân dài và đại gia không quan tâm đến những tiểu tiết đó.

    Internet thì đa số chỉ vào chat chit… ít ai quan tâm đến tin tức hoặc chỉ đọc tin lá cải về chân dài, hở vú…

    Thằng bé ở nhà cháu nói thế này với mẹ nó “Mẹ ơi, hình như người lớn không thuộc bài”, thì ra cô giáo dạy học sinh là ăn xong phải dọn dẹp, rác thì bỏ vào sọt rác. Nhưng chỉ có trẻ mầm non đến quán (nhà cháu bán quán) là làm như thế. Còn trẻ cấp 2,3 trở lên với người lớn thì vẫn xả rác vô tư.

  8. Phil says:

    Phục Bác. Em thấy cứ lấy mấy cái đề tài nghe có vẻ “nhỏ nhỏ” thế này mà nói, sức thuyết phục và thông điệp có khi còn hơn những bài phát biểu đao to búa lớn trong các buổi mítting bảo vệ môi trường.

    Mấy cái ảnh bác chụp hay quá. Nhìn lại mình cũng thấy xấu hổ.

  9. Hà Nhật says:

    E nghĩ đi dạo phố ở nhà mình có khi muốn vứt rác cũng chẳng biết vứt vào đâu ấy chứ anh.

  10. dangminhlien says:

    1 entry phê bình rất thực tế và hài hước. Ở ta khái niệm bỏ rác vào thùng còn rất lạ lẫm cho trên 9/10 dân số.

    Vậy nên những khái niệm cao cấp hơn phải người có hiểu và học mới biết.Có người góp ý kiến cho luật điện ảnh còn nhầm giữa phim điện ảnh và phim truyền hình; đa số người dân thì quên luôn/ và cũng chẳng có nhu cầu xem phim rạp và kịch rạp lâu rồi, chỉ xem tý tivi là đi ngủ mai sớm đi làm, báo in cũng rất ít người đọc. Tụt hậu khá là toàn diện tuy kinh tế tiện nghi có khá hơn thời trước

%d bloggers like this: