Anh Hai Nam bộ và Cao bồi Texas.

Catfish bên Mỹ

Catfish bên Mỹ

Câu chuyện catfish-basa-catfish không  liên quan đến tên gọi. Đó là cuộc chiến bảo hộ mậu dịch sặc “mùi tanh tưởi”  như chính loại cá da trơn này (lời WSJ).

Lần đầu tiên tôi đi câu ở sông Potomac (Washington DC) thật thú vị. Vừa mắc mồi tôm, thả xuống đã thấy cần câu giật mạnh, tưởng chừng một chú cá mập nào mắc mồi. Mất 15’ giằng co, lôi lên được một con cá khoảng 5kg, rất giống cá nheo của Việt nam.

Thời con nít ở Ninh Bình, đi bắt cá vào mùa nước lũ ở sông Hoàng Long, loại này tôi không thèm thò tay vì rất tanh và có ngạnh, đâm rất đau. Tuy nhiên, lúc nào “đói kém” quá lôi tạm vài con về cho mẹ kho khế, chén với cơm gạo mới, ngon trên cả tuyệt vời.

Hỏi mấy anh latin đang câu quanh đó, họ gọi là catfish. Tra từ điển biết là cá nheo. Có lẽ do bộ râu nên có thêm từ “cat – mèo” chăng?

Năm 2000, Việt nam xuất khẩu cá nheo sang Mỹ bị Hiệp hội cá Catfish nước này phản đối kịch liệt. Lý do đơn giản, cá Việt nam khá ngon và quan trọng là giá rẻ. Việt nam bị buộc tội bán phá giá. Tranh cãi mãi, cuối cùng cá nheo Việt nam vẫn vào Mỹ, nhưng không được gọi là catfish mà dưới tên cá basa. Catfish như tên của lãnh tụ tối cao, cấm phạm húy.

Mấy bác đi đàm phán thương mại Việt Mỹ, lầm bầm rủa cao bồi Mỹ hay bắt nạt dân nghèo. Người ta nước lớn, biết làm thế nào. Thôi, tên gì cũng được nhưng xuất khẩu lấy đô là OK rồi.

Đám bạn tôi thỉnh thoảng tụ tập, mua ở COSTCO về làm món chả cá, tẩm nghệ, gừng gì đó, cho vào chảo dầu sôi sùng sục, đem ra chấm với mắm tôm mua chợ Eden (Virginia), ăn bún và rau thì là, vài chai bia, chả khác gì ngồi hàng ông Lã Vọng ở Hà nội.

Basa Việt nam bán có vẻ chạy hàng. Vốn đời, dù có made in USA, nhưng giá trên trời, xin lỗi mấy anh cao bồi, em qua quầy dân Nam Bộ chất phác mua, ngon chả kém, giá lại thấp. Khủng hoảng tài chính, chi tiêu cần tiết kiệm, thay vì mua catfish, các bà nội Mỹ trợ quay sang đồ basa rẻ hơn.

Mới có chuyện đang yên ổn với cái tên basa bị áp đặt, bỗng dưng cao bồi Texas lại dở chứng, muốn loại da trơn của Việt nam này được gọi là catfish. Lý do, gọi catfish thì chất lượng theo chuẩn Mỹ và basa không thể vào thị trường Mỹ vì các thủ tục kiểm định chất lượng ngặt nghèo, tương đương với lệnh cấm vận. Tuy nhiên, đám cao bồi khôn lắm, không nói thẳng như ngồi trên ngựa. Chỉ cần đổi tên là đủ báo hại hàng triệu nông dân đồng bằng sông Cửu Long.

Ngày xưa ông Đại sứ Việt nam tại Mỹ Nguyễn Tâm Chiến nhiều lúc điên đầu vì cái tên catfish này. Ông đòi bằng được catfish cho oách nhưng cuối cùng đành thỏa hiệp với tên basa. Vốn tính xứ Nghệ nóng nẩy, có lúc ông đòi đổi là dogfish cho đỡ tức.

Mấy hôm nay, đến lượt Đại sứ Lê Công Phụng thân chinh gửi thư cho gần 140 nghị sĩ, kêu gọi họ tác động để Bộ Nông nghiệp Mỹ không xếp cá tra và cá basa của Việt Nam vào danh mục catfish. Ông nói, ngày xưa các anh cấm, chúng tôi theo và bây giờ cứ giữ tên basa, không muốn đổi.

Theo BBC và WSJ đưa tin, các bác nuôi cá bè Nam Bộ có sự ủng hộ của một số nghị sỹ Mỹ. Chính ngài Chủ tịch Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện, Barney Frank đã gửi thư cho Bộ Nông nghiệp phản đối ý định xếp cá Việt Nam vào loại catfish. Ở quê hương Massachussetts của ông có vài nhà máy dùng nguyên liệu cá basa Việt Nam. Bị cấm thì sẽ ảnh hưởng tới công ăn việc làm của người Mỹ.

Không phải quí hóa gì nông dân Việt Nam đâu, ông Barney lo cử tri mất việc tại quê hương thì chiếc ghế cũng lung lay trong dịp bầu cử tới. Còn dân Nam bộ lo vì ngành xuất khẩu cá da trơn này đóng góp đóng góp 1,4 tỷ đô la cho đất nước, phần xuất sang Mỹ tới 80 triệu đô la.

Nhiều chuyên gia kinh tế đã khuyên Việt Nam, trong lúc ánh sáng chưa thấy ở đường hầm của khủng hoảng toàn cầu, những nước nhỏ lại có lợi thế vì giá hàng nông sản rẻ, thoát suy thoái kinh tế dễ hơn.

Nuôi cá chỉ vài tháng là có ăn ngay. Đào mỏ bauxit, mấy chục năm sau mới biết kết quả. Chính ông Đoàn Văn Kiển, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn than khoáng sản Việt Nam (KTV), cũng thừa nhận “Làm bauxit hiệu quả hay không, chờ thực tế mới biết”.

Câu chuyện catfish-basa-catfish không phải liên quan đến cái tên vì gọi thế nào thì chúng chỉ là cá nheo như tôi đã bắt được ở sông Hoàng Long (VN) hay bên sông Potomac (US) dù có khác nhau về kích cỡ.

Đây chính là cuộc chiến chiếm lĩnh thị trường, đúng như Wall Street Journal nhận xét ”Cuộc chiến bảo hộ đang âm ỉ ở Hoa Kỳ về nhập khẩu cá từ Việt Nam chắc chắn là tanh tưởi như mẻ cá mới đánh ngày hôm qua.”

Bây giờ không còn máy bay cán gáo hay xuồng máy quân đội Mỹ lởn vởn trên sông để du kích bắn tỉa. Cuộc đấu tay bo chính là basa của anh Hai Nam bộ so găng catfish phía cao bồi Texas. Thắng thua phụ thuộc ai giữ được chất lượng và giá cả phải chăng.

Biết đâu vài năm nữa, Bộ Nông nghiệp Mỹ lại bắt quay về tên cũ. Ai biết trong đầu cao bồi nghĩ gì. Catfish-basa-catfish, tít mù nó lại vòng quanh, như con mèo tự vồ đuôi mình.

Hoa Lư. 21-5-2009.

Bài viết đăng trên BBC Vietnamses 26-05-2009

Video câu cá Catfish (Source: Internet)

Hoàng Xuân Hiếu (IOIT) mission đến Saint Michael 9-2007. Ảnh: HM

Hoàng Xuân Hiếu (IOIT) mission đến Saint Michael 9-2007. Ảnh: HM

Advertisements

7 Responses to Anh Hai Nam bộ và Cao bồi Texas.

  1. […] yêu nước nhất Anh hai Nam Bộ và Cao bồi Texas (đăng trên […]

  2. […] Xem thêm Anh Hai Nam Bộ và Cao bồi Texas […]

  3. HXHieu says:

    $$$ makes the world go round chứ cứ gì chỉ có Bộ NN Mẽo;-)mới thế. Ở Hoa Lư các cụ vẫn nói miệng quan trôn trẻ mà.

    Cám ơn anh HM đã đăng ảnh, không biết bao giờ mới lại được ra Saint Michael?

    Blog HM: Bao giờ dân đi săn ở HN chiêu đãi đám VK ăn rau muống thì ta đi SM lần nữa, anh Hiếu à.

  4. Vũ Duy Mẫn says:

    Chúc mừng bài đăng ở BBC. Bài viết hay. Còn chuyện làm ăn, nuôi và bán/xuất cá của ta thì lại là một thứ khác.

  5. Nhat Dinh says:

    He he hóa ra là cả Dương cũng ở đây.

    Anh Thế thử ăn cá basa ở nhà chưa? Mua nửa cân, xong rã đông ra chỉ còn 200gr, rán xong thì còn lại 100gr. Hàng xuất Mỹ nghe đâu làm ăn nghiêm chỉnh hơn, không bơm nước như vậy.

    Bọn Nga một dạo nó cấm nhập basa cũng vì cái trò bơm nước ấy. Bây giờ hàng xuất nói chung là nghiêm chỉnh. Nhưng trong nước thì vẫn bị lừa đảo kiểu bơm nước. Muốn người dân VN ủng hộ đội nhà thì trước tiên hãy bỏ cái kiểu gian dối ấy đi đã.

  6. Hoa Lư says:

    Đề nghị anh Triều Dương xem ảnh Hoàng Xuân Hiếu. Không hiểu trong video anh có thấy là HXH bị catfish lôi xuống biển hay không?

  7. Phạm Triều Dương BKK says:

    Bài báo rôm rả quá, lại thêm đoạn video câu cá catfish hồi hộp, xem từ đầu đến cuối, cứ nghĩ tác giả hay người quen nào xuất hiện. Rồi nghĩ, chính tác giả bị bị chú catfish lôi xuống sông.

    Hóa ra người đọc bị lôi vào mê hồn trận về từ ngữ của cánh nhà văn tán….. nhà báo tán…

    Đố các bác, Dương định dùng từ gì ở chỗ ba dấu chấm (…)

    Blog HM: Ý anh Dương muốn nói, nhà văn tán hươu, nhà báo tán vượn?

%d bloggers like this: